سمیه خاتونی/صبا، در روزهایی که منطقه با تحولات پیچیده سیاسی و امنیتی روبه‌روست، نقش مذاکره و دیپلماسی بیش از هر زمان دیگری اهمیت پیدا کرده است. در چنین شرایطی، تنها قدرت سیاسی و حقوقی نیست که می‌تواند مسیر گفت‌وگوها را تعیین کند؛ گاهی ظرافت، خلاقیت و درک عمیق از فرهنگ و انسان، همان عواملی هستند که به یک مذاکره قدرت اثرگذاری می‌بخشند. بسیاری از صاحب‌نظران معتقدند مذاکره موفق، تنها مجموعه‌ای از تکنیک‌های سیاسی نیست، بلکه نوعی هنر است؛ هنری که در آن شناخت مخاطب، انتخاب درست واژه‌ها، زمان‌بندی مناسب و تأثیرگذاری بر ذهن و قلب طرف مقابل نقشی تعیین‌کننده دارد.

از همین منظر صبا با هادی مقدم‌دوست، کارگردان و فیلمنامه‌نویس سینما و تلویزیون که آثاری چون «عطرآلود»، «سربه‌مهر»، «بی‌پولی» و سریال «وضعیت سفید» را در کارنامه دارد، گفت و گویی داشت؛ درباره نسبت میان هنر، فرهنگ ایرانی و شیوه مواجهه ما با مذاکره .

مقدم‌دوست به صبا گفت: «اتفاقی که این روزها در عرصه‌های مختلف، از میدان و خیابان گرفته تا دستگاه دیپلماسی و سیاست خارجی رخ می‌دهد، شباهت زیادی به یک عملکرد هنری خالص ایرانی دارد. همان‌طور که هنر در زبان و فرهنگ فارسی ریشه دارد، بسیاری از کنش‌های اجتماعی و سیاسی نیز می‌توانند واجد کیفیتی هنرمندانه باشند.»

او اضافه کرد: «سنت ایرانی، سخن و زبان فارسی اساساً بر مبنای حق شکل گرفته است. از همین رو، هر تلاشی که در مسیر احقاق حق و مبارزه برای حق انجام شود، از همان ابتدا یکی از مهم‌ترین ویژگی‌های نزدیک شدن به هنر را در خود دارد.»

این کارگردان با اشاره به اتفاقاتی که در این روزها همه ما شاهد هستیم، گفت: هرگاه این تلاش با ذوق، ظرافت و خلاقیت همراه شود و در عین حال بر مدار حق حرکت کند، در واقع با یک اتفاق کاملاً هنری مواجه هستیم.

هادی مقدم دوست در ادامه گفت: «در چنین شرایطی دیگر صرفاً با یک کنش سیاسی یا دیپلماتیک روبه‌رو نیستیم، بلکه با نوعی اثر هنری مواجهیم که در متن زندگی شکل می‌گیرد. اثری که قابل مقایسه با قالب‌های مرسوم هنری نیست، زیرا خودِ زندگی در حال خلق آن است و به همین دلیل می‌تواند یکی از وجوه تمایز عملکرد ایرانی در عرصه زندگی، مقاومت و دیپلماسی باشد.»

مقدم‌دوست برای توضیح این نگاه به یک تعبیر رایج در زبان فارسی اشاره کرد و گفت: «جایی که وقتی فردی کاری را به بهترین شکل انجام می‌دهد، می‌گوییم «واقعاً هنر کرد». از نگاه او، این تعبیر نشان می‌دهد که هنر در فرهنگ ایرانی صرفاً یک شکل زیباشناختی نیست، بلکه نشانه بالاترین سطح کیفیت و اثرگذاری در عمل است.

او در پایان تأکید می‌کند که هنر در این معنا نه یک استعاره، بلکه یک حقیقت عینی است که در زندگی رخ می‌دهد. به باور او، راز تأثیرگذاری هنر نیز در همین نکته نهفته است؛ اینکه هرگاه عملی بر پایه حق شکل بگیرد و با ظرافت و خلاقیت همراه شود، تأثیر آن از سطح ذهن فراتر می‌رود و بر قلب‌ها نیز اثر می‌گذارد؛ همان ویژگی‌ای که می‌تواند در عرصه مذاکره و دیپلماسی نیز نقشی تعیین‌کننده داشته باشد.