
ناصر ارباب/صبا، قربان نجفی این روزها با نمایش «روسالکا» روی صحنه است؛ نمایشی برگرفته از اثری از الکساندر پوشکین که با روایتی افسانهای و فضایی میان واقعیت و خیال اجرا میشود. نجفی در گفتوگو با صبا از چگونگی پیوستن به این پروژه، تجربه همکاری با بازیگران جوان، چالشهای امروز تئاتر و همچنین نقدهایش به وضعیت سریالسازی در تلویزیون سخن گفته است.
قربان نجفی درباره نحوه پیوستن به نمایش «روسالکا» گفت: «از قبل در جریان متنی که آقای حامد چابک قصد اجرای آن را داشت، بودم. گروهی قرار بود این اثر را روی صحنه ببرند اما همزمان من درگیر فیلمبرداری بودم. بعد از مدتی شرایط تغییر کرد و یکی از بازیگرانی که قرار بود این نقش را ایفا کند به دلیل مشغله کاری نتوانست با گروه همکاری کند. در نهایت پیشنهاد دادم خودم این نقش را بازی کنم. با توجه به شرایط کاری این روزها، احساس کردم حضور در یک کار هنری و مفید میتواند اتفاق خوبی باشد و همین موضوع باعث شد همکاریام با گروه شکل بگیرد.»
او درباره اهمیت متن «روسالکا» و جایگاه پوشکین در ادبیات روسیه اظهار کرد: «پوشکین یکی از مهمترین چهرههای ادبیات روسیه است. او با وجود عمر کوتاهش آثار بسیار مهمی خلق کرد و تأثیر بزرگی بر ادبیات روسیه گذاشت. درباره این اثر هم گفته میشود که ناتمام مانده، اما از نظر من قصه به شکلی نوشته شده که احساس نمیکنم الزاماً نیاز به ادامه داشته باشد. آثار نویسندگان آن دوره بیشتر جنبه ادبی و خواندنی داشتند و طبیعتاً برای اجرا روی صحنه باید به زبان تصویر ترجمه شوند.»

نجفی درباره فضای اجرایی نمایش توضیح داد: «اگرچه اثر حال و هوایی عاشقانه و افسانهای دارد، اما بازیها کاملاً رئالیستی طراحی شدهاند. در بعضی لحظات با صحنههایی مواجه میشویم که جنبهای سورئال یا رمانتیک دارند اما در مجموع شیوه بازیگری در این نمایش مبتنی بر واقعگرایی است.»
این بازیگر درباره چالشهای ایفای نقش در کنار بازیگران جوان گفت: «بخش عمده گروه را بازیگران جوان تشکیل میدهند و طبیعتاً یکی از مسئولیتهای من این بود که بتوانیم به یک هماهنگی اجرایی برسیم. بچهها نهایت تلاش خودشان را کردند و به نظرم نتیجه قابل قبولی به دست آمده است. البته همیشه این نگرانی وجود دارد که ریتم صحنه یا تمپو آنطور که باید شکل نگیرد و گاهی ناچار میشوی علاوه بر بازی خودت، به پیشبرد جریان صحنه هم کمک کنی. این شرایط با زمانی که مقابل یک بازیگر کاملاً باتجربه قرار میگیری متفاوت است؛ اما در عین حال جذابیت خاص خودش را هم دارد، چون نوعی کشف و همراهی در آن وجود دارد.»
او درباره وضعیت امروز تئاتر بیان کرد: «تئاتر همیشه با چالش همراه بوده اما این روزها شرایط دشوارتر شده است. بازدهی مالی آثار نمایشی چندان قابل توجه نیست، مگر در مواردی خاص. از طرف دیگر، مخاطبان بیشتر به سمت آثار کمدی گرایش پیدا کردهاند و نمایشهای جدی و اجتماعی کمتر مورد توجه قرار میگیرند. این در حالی است که ما در گذشته چه در سینما و چه در تئاتر آثار اجتماعی ارزشمندی داشتیم که نقش مهمی در آموزش و فرهنگسازی ایفا میکردند. خندیدن و سرگرمی ارزشمند است اما نباید جای آثار جدی و اندیشمندانه خالی بماند.»

نجفی با اشاره به فعالیتهای اخیر خود گفت: «چند پروژه سینمایی دارم که هنوز اکران نشدهاند. یکی از آنها فیلمی به کارگردانی محمدرضا عرب است که فیلمبرداریاش درست پیش از آغاز جنگ به پایان رسید. در تلویزیون هم سریالی داشتم که پخش شد اما به دلایل مختلف آنطور که باید دیده نشد.»
این بازیگر در بخش دیگری از گفتوگو با انتقاد از وضعیت فعلی تلویزیون ادامه داد: «صادقانه بگویم که دیگر سریالهای تلویزیون را دنبال نمیکنم، چون فضایی که مدیران صداوسیما بر تولیدات حاکم کردهاند برای من قابل تحمل نیست. تلویزیون میتواند یک ابزار بسیار مهم برای آموزش، فرهنگسازی و ارتقای سطح آگاهی جامعه باشد اما متأسفانه بسیاری از مدیران تصور میکنند هرچه میزان شعارزدگی بیشتر باشد، اثر موفقتر است.»
او گفت: «به نظر من میتوان بخشی از شبکهها را به تولید آثار سفارشی اختصاص داد اما در کنار آن باید شبکههایی هم وجود داشته باشند که به آثار فرهنگی، هنری، تاریخی و کلاسیک بپردازند؛ چه آثار کلاسیک ایرانی و چه نمونههای برجسته جهانی. این آثار هستند که به رشد فرهنگی جامعه کمک میکنند و سطح آگاهی مخاطب را ارتقا میدهند.متأسفانه امروز چنین رویکردی در تلویزیون بسیار کمرنگ شده است.»
نجفی در پایان با اشاره به همکاری خود با نسل جوان تئاتر گفت: «از اینکه در کنار این گروه جوان کار میکنم بسیار خوشحالم. آینده هنر در اختیار همین نسل است و ما وظیفه داریم تجربیات و آموختههای خودمان را به آنها منتقل کنیم. آنچه در طول سالها کار و تجربه به دست آوردهایم باید به نسل بعد منتقل شود تا مسیر هنر و تئاتر کشور ادامه پیدا کند.»