
به گزارش خبرنگار صبا، عید سعید قربان، یادآور یکی از بزرگترین آزمونهای الهی در تاریخ ادیان توحیدی است؛ روزی که حضرت ابراهیم(ع) در مسیر اطاعت از فرمان پروردگار، آماده قربانی کردن حضرت اسماعیل(ع) شد و این امتحان الهی با نزول جبرئیل و قربانی شدن قوچی به پایان رسید. سینمای ایران نیز در سالهای مختلف، از زاویههای گوناگون به این مفاهیم دینی، مناسک حج و روایتهای معنوی مرتبط با خانه خدا پرداخته است. اگرچه در مقایسه با گستره مفاهیم دینی و آیینی، آثار محدودی درباره حج ابراهیمی و عید قربان تولید کرده، اما در میان همین بضاعت نیز فیلمهایی دیده میشود که هر یک کوشیدهاند بخشی از مفاهیم ایمان، آزمون الهی، سلوک معنوی و دلدادگی به خانه خدا را روایت کنند.

ابراهیم خلیل الله
فیلم سینمایی «ابراهیم خلیلالله» به کارگردانی محمدرضا ورزی از جمله شاخصترین آثاری است که به زندگی حضرت ابراهیم(ع) میپردازد. این اثر که نخستین تجربه سینمایی ورزی در مقام کارگردان محسوب میشود، سال ۱۳۸۳ مقابل دوربین رفت و روایتگر دوران بعثت دومین پیامبر اولوالعزم پس از حضرت نوح(ع) است.
زمین آسمانی
پیش از آن نیز محمدعلی نجفی فیلم «زمین آسمانی» را با محوریت ساخت اثری درباره حضرت ابراهیم(ع)، هاجر و حضرت اسماعیل(ع) کلید زده بود؛ فیلمی که در بستر یک روایت سینمایی، به بازخوانی بخشی از تاریخ ادیان الهی میپرداخت.
خانه خدا
در میان آثار مستند، «خانه خدا» ساخته ابوالقاسم رضایی از نخستین فیلمهای مرتبط با کعبه و مناسک حج به شمار میرود؛ مستندی که در سال ۱۳۴۵ ساخته شد و رهسپار شدن مسلمانان جهان به مکه و انجام مناسک حج را به تصویر کشید.

وقتی همه خواب بودند…
سینمای داستانی ایران نیز بارها از دریچه سفر حج به روایت دگرگونی انسانها پرداخته است. فریدون حسنپور در فیلم «وقتی همه خواب بودند» داستان زن سالمندی را روایت میکند که آرزوی زیارت خانه خدا را در سر دارد، اما بیماری و کهولت سن مانع سفرش میشود و حالا اهالی روستا میکوشند او را راهی مکه کنند.
از رئیس جمهور پاداش نگیرید
کمال تبریزی نیز در سال ۱۳۸۷ با فیلم «از رئیسجمهور پاداش نگیرید» به سراغ سفر حج رفت؛ اثری که در آن یکی از مدیران بلندپایه دولتی در جریان سفر معنوی خود با رخدادهایی روبهرو میشود که نگاه او را به مفهوم سفر و زندگی دگرگون میکند.
فیلم «پروانگی» ساخته قاسم جعفری نیز با تمرکز بر تحول درونی شخصیت اصلی، روایتگر سفر روشنفکری ایرانی از پاریس تا مکه است؛ سفری که در نهایت به دگرگونی روحی و سلوک معنوی او منتهی میشود. در این فیلم، مناسک طواف و فضای معنوی کعبه نقشی مهم در باورپذیر شدن این تحول ایفا میکنند.

محمد رسول الله
در کنار این آثار، فیلم سینمایی «محمد رسولالله(ص)» نیز با به تصویر کشیدن بخشی از تاریخ صدر اسلام، نماهایی از خانه خدا، مناسک حج و فضای مکه پیش و پس از بازسازی کعبه توسط سران قریش را به نمایش گذاشت.
عید سعید قربان، فرصتی برای بازخوانی همین روایتهای سینمایی است؛ آثاری که هرچند تعدادشان اندک است، اما هر یک تلاش کردهاند تصویری از ایمان، بندگی، آزمون الهی و اشتیاق انسان برای رسیدن به خانه خدا را در قاب سینما ثبت کنند.