
به گزارش خبرنگار صبا، در روزگاری که شکاف نسلها و چالشهای روانی نوجوانان بیش از هر زمان دیگری به چشم میآید، ایجاد فضایی که «امن» و «جذاب» باشد، یک ضرورت است. «رفیقانه» دقیقاً با همین هدف شکل گرفت؛ مجموعهای که نه فقط یک کانون فرهنگی، بلکه ترکیبی از کافه، کتابخانه، مرکز استعدادیابی و فضای گفتوگو است.
از ضرورتِ خلأ تا پیوندِ مجموعهها
طاهره خلیلی، مسئول مرکز رفیقانه، از ریشههای شکلگیری این ایده میگوید. او معتقد است این مسیر پس از وقایع سالهای ۱۴۰۰ و ۱۴۰۱ و با احساس نیاز مبرم به پر کردن خلأهای حوزه دختران آغاز شد. رفیقانه حاصل همکاری چندین نهاد و کمیته، از جمله «سفیران سلامت روان»، «دفتر تحکیم خانواده»، «ستاد نهضت بانوان» و «بنیاد نوجوان و دختران حاج قاسم» است که با حمایت اداره کل تبلیغات اسلامی همدان، به یک فضای عملیاتی تبدیل شدهاند.
خلیلی میگوید: «هدف ما این بود که رشد و خلاقیت را در قالب فضایی مدرن مثل کافه و کافهکتاب ارائه دهیم تا نوجوانان با اشتیاق بیشتری به سمت یادگیری بیایند.»

فراتر از یک کانون؛ اکوسیستم چندبعدی برای دختران
رفیقانه را نمیتوان در یک قالب محدود گنجاند. این مرکز با ارائه طیف گستردهای از خدمات، نیازهای مختلف دختران را پوشش میدهد:
– آموزش و استعدادیابی: از تستهای شخصیت و استعدادیابی (برای سنین ۳ سال به بالا) تا کلاسهای فن بیان، گویندگی و مهارتهای زندگی.
– تفریح و بازی: برخورداری از اتاق بازی، بازیهای فکری، هیجانی و حتی امکانات واقعیت مجازی (VR).
– رویدادهای اجتماعی: برگزاری جشنهای تکلیف، جشن تولد، اردوهای مدارس و برنامههای ویژه مادر و دختر.
این مجموعه در ساعات صبح، میزبان اردوهای مدارس است و در عصرها، فضایی دوستانه و اختصاصی برای حضور بانوان فراهم میکند.

آموزش تابآوری؛ از تئوری تا عمل
یکی از ویژگیهای بارز رفیقانه، تمرکز بر نیازهای روزِ نوجوانان است. خلیلی تأکید میکند که برنامههای امسال با محوریت «تابآوری» با رویکرد دینی و اسلامی طراحی شده است. در اینجا آموزشها از حالت خشک و تئوریک خارج شده و از طریق بازیهای هدفمند و فعالیتهای تعاملی، در دل نوجوان قرار میگیرد. حتی در مناسبتهای مذهبی مانند محرم و اربعین، این مرکز با برگزاری هیئتهای دخترانه، روایت مذهبی را با زبان نسل جدید بازتعریف میکند.
چرخه حیات؛ وقتی شاگرد، مربی میشود
یکی از موفقترین دستاوردهای رفیقانه، استمرار ارتباط نوجوانان با این مجموعه است. خلیلی با نگاهی خوشبینانه به آینده میگوید: «بسیاری از دخترانی که ابتدا به عنوان شرکتکننده در اردوها وارد شدند، امروز خودشان در قالب مربی، برگزارکننده کارگاه یا ارائهدهنده خدمات در مجموعه حضور دارند.» این تبدیل شدنِ “مشارکتکننده” به “مربی”، نشان از سلامتِ فرآیند تعلیم و تربیت در این مرکز دارد.
چالشِ بقا در مسیر توسعه
با وجود تمام موفقیتها، مسیر پیش روی رفیقانه همواره هموار نیست. شرایط متغیر اجتماعی و اقتصادی، چالشهای جدی برای این مرکز ایجاد کرده است. خلیلی با اشاره به تغییر مسیر فعالیتها به سمت محلات در روزهای بحرانی، بر ضرورت حمایتهای مالی تأکید میکند: «این مرکز تقریباً بهصورت خودگردان اداره میشود اما هزینهها پاسخگو نیستند. برای حفظ جذابیت و توسعه فازهای جدید، از جمله راهاندازی مرکز تخصصی مشاوره نوجوان، ما نیازمند حمایت جدی هستیم.»