
مهدیه مالکی/صبا: رامتین شهبازی، عضو هیئت علمی دانشگاه بین المللی سوره درباره معنای مفاهیم ثابتی همچون وطن گفت: «ما همواره در زندگی روزمره با مفاهیمی روبهرو هستیم که شاید در شرایط عادی خیلی به این مفاهیم توجه نداشته باشیم، یکی از این مباحث مفهوم وطن است که در زندگی روزمره گویای یک محدوده جغرافیای با مجموعه ای از باورها و عناصر فرهنگی است که در آن زندگی می کنیم ولی در لحظات بحرانی معنا و کارکرد آنها از نو بازتعریف می شوند به عبارتی وقتی با بحرانی مانند جنگ یا تهدیدهای جدی روبهرو میشویم، واژهها و مفاهیم دوباره نشانهگذاری میشوند و در چنین شرایطی سعی میکنیم دوباره درباره این مفاهیم صحبت کنیم و از نو این واژه ها و مفاهیم زیسته آنها را پیکربندی کنیم.
وی افزود: این روزها دوباره درباره گفتمان وطن صحبت میکنیم، اینکه وطن چیست؟ چه کاربردی دارد؟ و برای دفاع و زیست در آن باید چه کنیم؟ تمام این موارد میدانهای معنایی جدیدی را برای ما ایجاد میکند.
شهبازی ادامه داد: در ذهن ما مفاهیمی با پیشینهی تجربه زیستی وجود دارد که امروزه با اتفاقات جدید، معناهای جدیدی در ذهن ما شکل گرفته، همه ما با حملات جنگندههای اسرائیلی-آمریکایی مواجهیم و احساس خطر میکنیم از طرفی دینی برای وطن در ما به وجود میآورد و این موارد روز به روز ذهن ما را از نو مفصل بندی میکند و ما هر روز درباره این مفاهیم جدید با هم صحبت میکنیم.
وی تصریح کرد: مقوله جنگ میتواند برای ما میدانهای معنای جدیدی ایجاد کند کمااینکه امروزه میدانهای معنایی ایجاد شده که بخشی از آن را رسانه بازتولید میکند و بخش دیگر از طریق تجربه زیستی افراد شکل میگیرد. برای مثال اتفاقات تلخ اخیر، بر روح و روان مردم اثر گذاشته و چنین تجربههایی برای هر فرد معنایی تازه خلق میکند و همین تفاوت تجربههاست که میدانهای معنایی جدید اجتماعی را شکل میدهد.»
استاد دانشگاه سوره درباره اینکه نقش هنر در چنین شرایط چیست و آیا هنر میتواند به جامعه کمک کند پاسخ داد: هنر در چنین مواقعی میتواند عامل تابآوری باشد به گونهای که مخاطبان آثار هنری با ارتباط گرفتن با اثر، به آرامش روانی نسبی میرسند و میتوانند وضعیت روحی خود را متعادلتر کنند یعنی همانگونه که یک رواندرمانگر میکوشد ذهن فرد را آرام کند، هنر هم میتواند چنین نقشی داشته باشد از طرفی هنر میتواند میدانهای معنایی جدیدی بسازد و به ما کمک میکند واژههایی مانند ایمان و وطن را از نو معنا کنیم.»
شهبازی با تأکید بر نقش ماندگار هنر گفت: « علاوه بر موارد گفته شده هنر، کارکرد بلندمدتی نیز دارد اینکه باید وقایع امروز را به زبان هنر برای آیندگان روایت کنیم، با زبانی غیر از آنچه تاریخ رسمی یا مستندات ثبت میکنند، برای دستیابی به این مهم هنرمندان باید با دقت و حساسیت، رویدادها را رصد کنند تا پس از عبور از بحران، تصویری روشن و ماندگار از آنچه بر جامعه گذشته، ترسیم کنند و فراموش نکنیم بعد از دوران دفاع مقدس، سینمای ایران ژانری تازه به نام “دفاع مقدس” را تجربه کرد که حاصل همان فضا و حالوهوا بود بنابراین گاهی وقایع به حدی گسترده و اثرگذار هستند که حتی منجر به پدید آمدن شاخهها، ژانرها و ایدههای فکری جدید میشوند و این میسر نخواهد شد مگر با رصد با دقت اتفاقات روزمره که هم موجب افزایش تاب آوری میشود وهم به وظیفه خود به عنوان آرتیست عمل کردهایم.