
مهدیه مالکی/صبا، با نزدیک شدن به جشنواره فجر ۴۴، مرور سرنوشت فیلمهای سال گذشته میتواند نشان دهد حضور در مهمترین جشنواره سینمایی ایران چگونه میتواند مسیر فیلمها را شکل دهد. این گزارش به معرفی بخشی از فیلمهای حضوریافته در فجر ۴۳ پرداخته، در بخشهای بعدی همین پرونده، سرنوشت سایر آثار جشنواره فجر ۴۳ بررسی خواهد شد.» آنچه که مشخص است؛ فیلمهای حاضر در جشنواره فیلم فجر ۴۳، هرچند توانستند در این تریبون معتبر دیده شوند و برخی حتی جوایز بینالمللی در سایر جشنواره های خارجی کسب کنند، همچنان با چالشهای اکران سینمایی مواجهاند. محدودیت سانسها و سالنها، همزمانی با فیلمهای مشابه و جنگ دوازده روزه، شرایط اقتصادی و اجتماعی و اتفاقات اخیر باعث شد بسیاری از این آثار، ابتدا به پلتفرمهای آنلاین یا تلویزیون راه پیدا کنند.

«چشم بادومی» به سینما نرسید/ دلایل اکران عقبافتاده با وجود موفقیت بینالمللی «چشم بادومی»
فیلم سینمایی «چشم بادومی» با وجود حضور موفق در جشنوارههای خارجی و نمایش در جشنواره کودک و نوجوان اصفهان، هنوز به اکران عمومی در سینماهای کشور نرسیده است؛ موضوعی که به گفته تهیهکننده فیلم، دلایل متعددی از جمله شرایط اکران، همزمانی با فیلمهای مشابه و اتفاقات اخیر داشته است.
سجاد نصرالهینسب، تهیهکننده چشم بادومی، درباره علت عدم اکران «چشم بادومی» گفت: این فیلم تاکنون درگیر جشنوارههای مختلف خارجی بود و قرار بود که پاییز امسال در داخل کشور اکران شود، اما تقارن این زمان با جشنواره کودک و نوجوان اصفهان و همچنین اکران فیلم سینمایی «بچه مردم» که از نظر فضایی شباهتهایی با «چشم بادومی» داشت، باعث شد برنامهریزیها تغییر کند. از سوی دیگر، دریافت پروانه اکران نیز کمی زمانبر شد.
وی ادامه داد: در بازهای که ما قصد اکران فیلم را داشتیم، چند فیلم کمدی جدید وارد چرخه اکران شدند و با توجه به تجربهای که داشتیم، اگر در آن مقطع «چشم بادومی» اکران میشد، سینماداران رغبتی به نمایش چنین فیلمی نشان نمیدادند. پس از آن نیز با تنشهای جدیدی مواجه شدیم و زمان بعدی که برای اکران مطرح بود، همزمان با جشنواره فیلم فجر و ماه مبارک رمضان شد که طبیعتاً اکران مناسبی در این بازه اتفاق نمیافتد.
این تهیهکننده در پایان به صبا گفت: هنوز مشخص نیست فیلم دقیقاً چه زمانی اکران خواهد شد . تصمیم گرفتیم دست نگه داریم تا «چشم بادومی» در زمان بهتری به نمایش درآید. هنوز درباره اینکه اکران فیلم در پایان امسال باشد یا سال آینده، تصمیم قطعی نگرفتهایم.
نصرالهینسب با اشاره به موفقیتهای بینالمللی «چشم بادومی» خاطرنشان کرد: این فیلم در جشنوارههای مختلف خارجی بهخوبی دیده شد و جوایز متعددی دریافت کرد و بازخوردهای مثبتی نسبت به مدل این اثر گرفتیم. البته متأسفانه همزمان با جنگ ۱۲ روزه و حتی پس از آن، امکان حضور در جشنوارههای خارجی را از دست دادیم. پیش از جنگ نیز به دلیل تنشهایی که وجود داشت، بسیاری از جشنوارههای خارجی پاسخگو نبودند.

«آنتیک»؛ اثری کمدی که هنوز در سینما دیده نشده
«آنتیک» فیلمی ایرانی محصول ۱۴۰۳ به کارگردانی هادی نائیجی و تهیهکنندگی محمود بابایی است. این اثر سومین تجربه بلند نائیجی در مقام کارگردان محسوب میشود و با حضور بازیگرانی چون پژمان جمشیدی، بیژن بنفشهخواه، ستاره پسیانی و آناهیتا افشار، در ژانر کمدی ساخته شده است.
با وجود حضور «آنتیک» در جشنواره فیلم فجر ۴۳، این فیلم هنوز فرصت اکران سینمایی پیدا نکرده است. محمود بابایی، تهیهکننده فیلم، دلیل تأخیر اکران را مجموعهای از عوامل شامل وضعیت اجتماعی و اقتصادی کشور، محدودیتهای فضای سینما و زمانبندی تقویم سینمایی دانست. او تأکید کرد که هدف اصلی فیلم «مخاطب ایرانی» بوده و به همین دلیل تصمیمی برای حضور در جشنوارههای خارجی نگرفتهاند.
بابایی درباره اهمیت حضور فیلم در جشنواره فجر توضیح داد: «فیلمها با حضور در جشنواره فجر شناسنامهدار میشوند و نقد و بررسیها، اکران سینمایی موفقتر را ممکن میسازد. اگرچه جشنواره نگاه ویژهای به فیلمهای کمدی ندارد، اما فرصت خوبی برای دیده شدن فیلمها و نقد و بررسی آنها فراهم میکند.»
وی همچنین از پروژه جدید خود با محوریت یک موضوع اجتماعی برای جشنواره فجر ۴۴ خبر داد و گفت که تولید این اثر به دلیل شرایط اقتصادی کشور با تأخیر مواجه شده است.

چرا «اشک هور» بهجای اکران سینمایی، آنلاین پخش شد؟
«اشک هور» فیلمی ایرانی به کارگردانی مهدی جعفری و تهیهکنندگی مجتبی فرآورده، محصول سال ۱۴۰۳ است که با همکاری سازمان توسعه سینمایی سوره ساخته شده است. این اثر، برشی سینمایی از روزهای آخر زندگی شهید علی هاشمی و همچنین بخشی از سریال تلویزیونی «پسران هور» محسوب میشود.
فیلم در جشنواره فیلم فجر ۴۳ به نمایش درآمد، اما بنا به تصمیم سازندگان، اکران سینمایی برای آن برنامهریزی نشد. به جای آن، «اشک هور» در سالروز شهادت شهید علی هاشمی بهصورت آنلاین در دسترس مخاطبان قرار گرفت. مجتبی فرآورده، تهیهکننده فیلم، اکران آنلاین را رضایتبخش دانست و تأکید کرد که از ابتدا هدف تولید فیلم، نمایش سینمایی مستقل نبوده است، چرا که اثر بخش مکمل سریال تلویزیونی پیشین بوده است.

اکران «خاتی» به زمان مناسب موکول شد
فریدون نجفی، کارگردان فیلم سینمایی «خاتی»، با اشاره به تصمیم تهیهکننده این اثر، دلیل عدم اکران سینمایی فیلم را انتخاب زمان مناسب عنوان کرد و از احتمال نمایش آن در بهار ۱۴۰۴ خبر داد.
کارگردان فیلم سینمایی «خاتی»، درباره علت عدم اکران سینمایی این فیلم گفت: این تصمیم تهیهکننده بود که فیلم در زمان مناسبی اکران شود. پخش بینالمللی «خاتی» نیز هنوز آغاز نشده است، چراکه در حال حاضر تمرکز اصلی ما بر اکران داخلی فیلم قرار دارد و همزمان با اکران، موضوع پخش بینالملل را نیز پیگیری خواهیم کرد.
وی درباره تأثیر جشنواره فیلم فجر در اکران سینمایی آثار خاطرنشان کرد: جشنواره فجر تریبونی است که آثار یک سال سینمایی ایران در آن به نمایش گذاشته میشود و حضور فیلمها در این جشنواره، خود نوعی تبلیغ برای آثار محسوب میشود، چراکه اهالی سینما و رسانه بر روی فیلمها متمرکز میشوند. این موضوع تأثیر مستقیمی در اکران سینمایی دارد و فیلم «خاتی» نیز اگر در زمان مناسبی اکران شود، قطعاً میتواند به همین دلیل در اکران سینمایی موفق باشد، چراکه اکران فیلم در زمانهای نامناسب به اثر صدمه میزند.
نجفی در پایان یادآور شد: در گفتوگوهایی که با محمد کمالیپور، تهیهکننده فیلم، داشتیم، «خاتی» احتمالاً در بهار ۱۴۰۴ در سینماهای کشور اکران خواهد شد.

رقابت با کمدیها؛ چالش اصلی اکران «بچه مردم»
سید علی احمدی، تهیهکننده فیلم سینمایی «بچه مردم»، با اشاره به دلایل عدم حضور این فیلم در جشنوارههای خارجی، از شرایط اکران سینمایی و چشمانداز موفق اکران آنلاین این اثر سخن گفت.
سید علی احمدی، تهیهکننده فیلم سینمایی «بچه مردم»، درباره حضور این فیلم در جشنوارههای خارجی گفت: ما به دلایل گوناگون هنوز در جشنوارههای خارجی شرکت نکردهایم. اکران سینمایی این فیلم نیز به دلیل موضوع آن که به کودک و نوجوان مرتبط میشود، در پاییز انجام شد. هرچند فروش سینمایی فیلم نسبتاً بد نبود، اما انتظار ما با توجه به ظرفیت و پتانسیل اثر بیش از اینها بود. با این حال، در رقابت با فیلمهای کمدی و همچنین تمایل مردم به تماشای آنلاین یا ویاودی، آنچه مدنظر ما در اکران سینمایی بود، محقق نشد.
وی درباره اکران آنلاین فیلم «بچه مردم» خاطرنشان کرد: این فیلم قطعاً اکران آنلاین موفقی خواهد داشت، چراکه تجربه نشان داده اکران آنلاین فیلمهای اجتماعی، به دلیل نوع حمایت سینماداران، نسبت به اکران سینمایی آنها شرایط بهتری دارد. ضمن اینکه در اکران آنلاین ابزارهای بیشتری برای تبلیغات در اختیار داریم؛ چراکه تبلیغات تلویزیونی متأسفانه مانند گذشته تأثیرگذار نیست و باید از شیوههای دیگر تبلیغاتی نیز استفاده کرد

«بازی خونی» بهجای سینما از تلوبیون و تلویزیون پخش میشود
سعید پروینی، تهیهکننده فیلم سینمایی «بازی خونی»، درباره اکران این فیلم گفت: در تیرماه سال جاری نوبت اکران سینمایی برای فیلم دریافت کرده بودیم، اما تجاوز رژیم صهیونیستی و جنگ ۱۲روزه باعث شد، نوبت از دست برود. پس از آن نیز شرایط سینماها برای اکران مناسب نبود و بهتدریج صف اکران شلوغتر شد و از آنجا که دیگر نوبت مشخصی برای اکران نداشتیم، با توجه به شرایط این روزها تصمیم گرفته شد «بازی خونی» از طریق پلتفرم و تلویزیون پخش شود، بر همین اساس، این فیلم از ابتدای بهمنماه ابتدا در تلوبیون و سپس از تلویزیون روی آنتن رفت.
وی در پاسخ به این پرسش که آیا از این شیوه پخش ناراضی نیست، خاطرنشان کرد: طبیعتاً ایدهآل ما این بود که فیلم ابتدا در سینماها اکران شود، اما زمانی که شرایط بهگونهای پیش میرود که فرصت مناسب اکران از دست میرود، ناگزیر به انتخاب چنین رویکردی هستیم، با این حال، با توجه به شرایط فعلی جامعه و وقوع اتفاقات تروریستی در نقاط مختلف کشور که با موضوع فیلم «بازی خونی» مرتبط است، پخش فیلم در بستر پلتفرم و تلویزیون تأثیرگذار است.فیلم سینمایی «بازی خونی» روایتی از واقعه ۶ بهمن ۱۳۶۰ در شهر آمل است، زمانیکه گروه¬های معاند و تروریستی اقدام به ایجاد آشوب و برهم زدن آرامش و امنیت در شهر کردند، که مردم باحضور خود و واکنش به موقع باعث شدند آشوب به نقطه پایانی برسد. پخش در این برهه زمانی خاص، پیام فیلم را از یک روایت تاریخی به حرف روز تبدیل کرده و امکان همذاتپنداری تازهای برای مخاطب ایجاد میکند.
برای فیلم «خدای جنگ» نیز اتفاق مشابهی رخ داد و پس از جنگ ۱۲روزه از تلویزیون پخش شد و الحمدلله تاثیرگذار بود. وقتی در میانه جنگ، فیلمی مثل «خدای جنگ» را میبینید، یا پس از حوادث تروریستی اخیر فیلم «بازی خونی» را تماشا می¬کنید، احساس میکنید تمام تاریخ روبهروی شما مجسم شده؛ این یک پیام تاریخی است، درک یک برهه تاریخی بدون اینکه در آن زیست کرده باشید.

رقابت سانسی با «پیرپسر»؛ چالش اکران سینمایی «ترک عمیق»
آرمان زرینکوب، کارگردان فیلم سینمایی «ترک عمیق»، با اشاره به اکران محدود سینمایی این فیلم و تجربه پخش آنلاین آن، از فروش بهتر نسخه آنلاین نسبت به اکران سینمایی خبر داد و به موفقیتهای بینالمللی این اثر پیش از جشنواره فجر اشاره کرد.
آرمان زرینکوب، کارگردان فیلم سینمایی «ترک عمیق»، درباره اکران سینمایی و آنلاین این فیلم گفت: در اکران سینمایی، فیلم تنها در یک یا دو سینما و آن هم در سانسهای محدود به نمایش درآمد، چراکه بیشتر سانسها به فیلم «پیرپسر» اختصاص داشت. اکران آنلاین «ترک عمیق» نیز در پلتفرم فیلیمو انجام شد که در ماه نخست فروش خوبی داشت، اما به دلیل ضعف تبلیغات، بسیاری از مخاطبان از پخش فیلم در فیلیمو مطلع نبودند و به همین دلیل از ماه دوم به بعد فروش مناسبی نداشت.
وی افزود: با این حال، در مجموع فروش آنلاین فیلم از فروش سینمایی آن بهتر بود.
زرینکوب درباره حضور «ترک عمیق» در جشنوارههای خارجی یادآور شد: این فیلم پیش از حضور در جشنواره فیلم فجر در چندین جشنواره خارجی از جمله جشنوارههای بارسلون، ولز و داکا شرکت کرده و موفق به دریافت جوایزی شده بود.

اکران «۱۹۶۸» به دلیل مشکلات پستولید به تعویق افتاد
ایرج محمدی، تهیهکننده فیلم سینمایی «۱۹۶۸»، با اشاره به طولانی شدن مراحل پستولید، دلیل عدم اکران سینمایی این فیلم را اعلام کرد و از احتمال نمایش آن در پایان امسال یا اوایل سال آینده خبر داد.
ایرج محمدی، تهیهکننده فیلم سینمایی «۱۹۶۸»، درباره علت عدم اکران این فیلم در سینما گفت: ما درصدد اکران فیلم بودیم، اما برخی مشکلات مربوط به پستولید و اضافه کردن جلوههای بصری باعث شد نیاز به زمان بیشتری داشته باشیم و به همین دلیل نتوانستیم به تدوین نهایی برسیم و هنوز موفق به اکران سینمایی فیلم نشدهایم.
وی افزود: انشاءالله فیلم تا یک ماه و نیم آینده آماده خواهد شد و پس از آن، در پایان امسال یا اوایل سال آینده وارد چرخه اکران سینمایی میشود

اکران آنلاین «اسفند» در ایام جنگ با استقبال روبهرو شد
دانش اقباشاوی، کارگردان فیلم سینمایی «اسفند»، از اکران فیلم در سینماها و سپس در پلتفرم فیلیمو خبر داد و تأکید کرد که استقبال مخاطبان از نمایش آنلاین نیز بسیار خوب بوده است
کارگردان فیلم سینمایی «اسفند»، درباره روند اکران فیلم گفت: طبق جدول نمایش ۱۴۰۴، «اسفند» در تاریخ هجدهم اردیبهشت در سینماها اکران شد و مورد استقبال مخاطبان قرار گرفت. این فیلم همچنین در اکرانهای استانی نیز حضور داشت.
وی ادامه داد: بعد از حدود چهار هفته اکران، جنگ ۱۲ روزه آغاز شد و سینماها تعطیل شدند. بنا به تصمیم صاحبان فیلم، «اسفند» در پلتفرم فیلیمو به صورت آنلاین اکران شد تا مردم در ایام جنگ بتوانند آن را تماشا کنند که با استقبال خوبی مواجه شد.
اقباشاوی در پایان افزود: بعد از چند ماه اکران آنلاین، اکنون «اسفند» به صورت دسترسی آزاد در پلتفرم فیلیمو برای علاقهمندان قابل تماشا است.

«آبستن» در انتظار پخشکننده مناسب برای اکران سینمایی
مصطفی تنابنده، کارگردان فیلم سینمایی «آبستن»، از تلاش برای یافتن پخشکننده مناسب خبر داد و اعلام کرد که فیلم پس از موفقیت در جشنوارههای خارجی، احتمالاً در اواخر امسال یا اوایل سال آینده در سینماها اکران خواهد شد.
مصطفی تنابنده، کارگردان فیلم سینمایی «آبستن»، درباره اکران فیلم پس از جشنواره فجر ۴۳ گفت: بعد از نمایش فیلم در جشنواره فجر، تهیهکننده فیلم چند ماه خارج از ایران بود و پس از بازگشت، به دنبال پخشکننده مناسبی برای فیلم بودیم که تاکنون موفق نشدهایم، بیشتر پخشکنندهها تمایل به اکران فیلمهای کمدی دارند و از آنجایی که «آبستن» یک درام اجتماعی است، در تلاش هستیم با یک پخشکننده مناسب به جمعبندی نهایی برسیم تا فیلم هر چه سریعتر اکران شود.
وی درباره حضور فیلم در جشنوارههای خارجی یادآور شد: «آبستن» پیش از جشنواره فجر بهطور محدود در چند جشنواره خارجی حضور داشت، اما پس از جشنواره فجر در ۱۶ فستیوال جهانی شرکت کرد و جوایز متعددی دریافت نمود.
تنابنده در پاسخ به این سؤال که آیا موفقیت فیلم در جشنوارههای خارجی به یافتن پخشکننده کمک نکرد، توضیح داد: البته بسیاری از پخشکنندهها تمایل به پخش فیلم داشتند، اما شرایط آنها با خواست تهیهکننده فیلم همخوانی نداشت و در نهایت تصمیم گرفتیم صبر کنیم تا در زمان مناسب اکران خوبی داشته باشیم و احتمالاً «آبستن» در اواخر امسال یا اوایل سال آینده در سینماها به نمایش درخواهد آمد.

«بازی را بکش» نقدهای مثبت گرفت، اما سالنها محدود بودند
محمد ابراهیم عزیزی، کارگردان فیلم سینمایی «بازی را بکش»، با اشاره به محدودیتهای اکران سینمایی این فیلم و همزمانی آن با جنگ ۱۲ روزه و سانسهای نامناسب، از استقبال خوب مخاطبان آنلاین و بازخورد مثبت نقدها خبر داد.
این کارگردان درباره اکران فیلمش گفت: «بازی را بکش» به دلیل سالنها و سانسهای نامناسب، اکران سینمایی موفقی نداشت و همچنین به دلیل جنگ ۱۲ روزه، نمایش محدودی در سینماها داشت. با این حال، فیلم نقدهای خوبی دریافت کرد و حتی مخاطبان آنلاین در فیلیمو نیز کامنتهای مثبت و استقبال خوبی از فیلم داشتند.
وی در پاسخ به این پرسش که با توجه به موضوع فیلم درباره فوتبال، استقبال ورزشکاران چگونه بود، خاطرنشان کرد: ابتدا گمان میکردم که فیلم مورد توجه فوتبالیها قرار گیرد، اما چنین نشد و «بازی را بکش» بیشتر مورد توجه عامه مردم که قصه دوست دارند، قرار گرفت.
پرونده ویژه صبا درباره سرنوشت فیلمهای جشنواره فجر ۴۳، در سه بخش منتشر میشود. در گزارش پیشرو، مسیر بخشی از فیلمها مرور شد .در گزارشهای بعدی، سایر آثار و تجربههای اکران و نمایش آنها مورد بررسی قرار خواهد گرفت.