به گزارش خبرنگار صبا، زهرا ناظری کارگردان نمایش «اوکاپی»، کارشناس نمایش عروسکی از دانشکده هنرهای زیبای دانشگاه تهران و فعال در حوزه تسهیل‌گری کودک و نوجوان و مربی‌گری تئاتر است، نمایش «اوکاپی» در سی‌امین جشنواره تئاتر کودک و نوجوان  حضور دارد. در ادامه، گفت‌وگوی ستاد خبری سی‌امین جشنواره بین‌المللی تئاتر کودک و نوجوان را با او می‌خوانید.

شما به‌عنوان برگزیده بخش کودک انتخاب شده‌اید. چه نگاه یا رویکردی باعث شد در این جایگاه قرار بگیرید؟
بنده در تولید آثارم، در وهله اول نگاه متفاوتی به تئاتر کودک دارم؛ قائل بودن به جایگاه ویژه برای کودک به‌عنوان یک شهروند مستقل که نیاز به محتوای مناسب سن خود دارد و باید محتوایی دریافت کند که با نیازهای او همسو باشد. ازاین‌رو انتخاب محتوای مناسب ـ که معمولاً در نمایش‌های من حول ارزش‌ها و مهارت‌های زندگی است ـ اهمیت بسیاری دارد. نگاه به مخاطب کودک به‌عنوان مخاطبی مهم موجب می‌شود کیفیت اثر بالا برود. اتفاق خوشایندی که برای نمایش «اوکاپی» رخ داد، این بود که در ماه‌هایی که روی صحنه بود، مخاطبان آن را یکی از متفاوت‌ترین تئاترهای حوزه کودک و نوجوان می‌دانستند و از کیفیت نمایش و تلاشی که برای مخاطب کودک صورت گرفته بود، قدردانی می‌کردند.

درباره نمایش خود، سبک اجرایی آن و گروه سنی مخاطبان توضیح دهید.
این نمایش برای گروه سنی چهار سال به بالا مناسب است؛ هرچند کودکانی که پیش‌تر در کارگاه‌های قصه‌گویی شرکت کرده باشند یا تجربه تماشای نمایش داشته باشند، حتی در سنین پایین‌تر هم با آن ارتباط برقرار می‌کنند. در طول اجرا، خردسالان زیادی داشتیم که از نمایش لذت بردند. شیوه اجرایی «اوکاپی» ترکیبی از بازیگر و عروسک‌های فک‌زن است.

در تجربه شما، پشت‌صحنه اجراهای کودک چه چالش‌هایی دارد که مخاطبان آن را نمی‌بینند؟
پشت‌صحنه تئاتر کودک با چالش‌های بسیاری همراه است. داشتن گروهی واقعی که همچون یک خانواده عمل کند، کاری دشوار است. من معتقدم انرژی جاری در گروه کاملاً به مخاطب منتقل می‌شود و اگر چیزی را ادعا می‌کنیم، باید ابتدا آن را زندگی کرده باشیم. یکی از سخت‌ترین کارهایی که در حوزه کودک و نوجوان انجام می‌دهم، مدیریت گروه است؛ زیرا افراد با رویکردها و تفاوت‌های مختلف باید کنار هم قرار بگیرند. به‌نظر من کارگردان گاه مانند مادر یا پدر باید گروه خود را مدیریت کند. تلاش من همیشه این بوده که اگر درباره مهر، صلح، دوستی یا کار گروهی سخنی می‌گویم، ابتدا آن را زیست کرده باشم. بنابراین مهم‌ترین و سخت‌ترین بخش پشت‌صحنه، توسعه روابط انسانی است.

خلاصه‌ای از نمایش برای ما بگویید…
نمایش «اوکاپی» درباره یک گورخرزرافه است که در جنگل‌های آفریقا زندگی می‌کند. او برای پیدا کردن یک دوست به مدرسه پروفسور گوزن می‌رود. در مدرسه، حیوانات مختلفی حضور دارند و معلم تلاش می‌کند برای ایجاد ارتباط بین اوکاپی ـ که با دیگر شخصیت‌ها متفاوت است ـ مسابقه‌ای ترتیب دهد تا آن‌ها با هم دوست شوند. اما به‌دلیل نبود خودباوری کافی در اوکاپی، میان آن‌ها فاصله می‌افتد و داستان در ادامه به چالش‌های او برای یافتن دوست می‌پردازد.

جشنواره تئاتر کودک و نوجوان از نظر شما چه تأثیری دارد و چه پیشنهادی برای بهتر برگزار شدن آن دارید؟
هر جشنواره‌ای که بتواند مستقل و حرفه‌ای عمل کند، تأثیر چشمگیری در معرفی آثار باکیفیت کودک و نوجوان خواهد داشت. این جشنواره باید ویترینی از بهترین و حرفه‌ای‌ترین کارهایی باشد که در طول سال اجرا می‌رود. خوشحالم که امسال سرکار خانم آزاده انصاری این مسئولیت را بر عهده گرفته‌اند و همراه با سایر دوستان برای برگزاری جشنواره‌ای خوب تلاش کرده‌اند. پیشنهاد بنده برای بهبود جشنواره، توجه ویژه‌تر به تئاتر کودک، ارتقای کیفیت انتخاب آثار و فراهم آوردن شرایط مناسب برای گروه‌هاست تا بتوانند با آرامش و امکانات کافی، آثار خود را با بهترین کیفیت ارائه دهند.

هدف شما از اجرای این نمایش چیست و چه پیامی را می‌خواهید به کودکان و حتی بزرگسالان منتقل کنید؟
در این نمایش درباره دوستی صحبت می‌کنیم؛ اینکه چگونه بتوانیم ارتباط برقرار کنیم، چگونه گروه تشکیل دهیم و چگونه نیازهای خود را از طریق رابطه برطرف کنیم. پیام‌های بسیاری در لایه‌های متن نمایشنامه وجود دارد. یکی از ویژگی‌های «اوکاپی» این است که مفاهیم عمیق را به زبانی ساده و کودکانه بیان می‌کند. از مهم‌ترین پیام‌های نمایش، ضرورت «دوست خوب بودن» و امکان ساختن جامعه‌ای توسعه‌یافته‌تر از طریق رابطه‌های مؤثر و امن است. همچنین نمایش یادآور می‌شود که مسیر زندگی پر از درس و دشواری است و خودباوری و دوست داشتن خود، دریچه‌های موفقیت را می‌گشاید.