
مهدیه مالکی / صبا: چهلوسومین جشنواره جهانی فجر در حالی به پایان رسید که همچنان انتقادهایی درباره تفکیک این جشنواره از جشنواره ملی و همچنین عدم برگزاری آن در تهران مطرح است. در همینباره با حبیب ایلبیگی، مدیرعامل موسسه سینما شهر، گفتوگو کردهایم.
حبیب ایلبیگی، با تأکید بر اینکه با تفکیک جشنواره ملی و جهانی فجر موافق است، گفت: «در گذشته، بخش بینالملل جشنواره به دلیل آنالوگ بودن فیلمها و حضور نمایندگان جشنوارههای مختلف دنیا برای تماشای آثار در تهران، مزیتهایی داشت؛ اما با تحولات دیجیتالی در این عرصه، این مزیت کاهش یافته و دیگر جذابیت سابق را ندارد.»
وی افزود: «البته همان زمان نیز رسانهها و منتقدان ایرانی علاقهمندی زیادی به دیدن فیلمهای خارجی نداشتند، زیرا تمرکز بیشتر آنها بر فیلمهای آمریکایی بود و تمایلی به دیدن آثار دیگر کشورها وجود نداشت. از اینرو، من طرفدار جداسازی بخش بینالملل از بخش ملی هستم؛ چون حتی مسئولان نیز پیش از تفکیک، شناخت دقیقی از بخش بینالملل پیدا نمیکردند و از نظر رسانهای، تخصصی و فنی، عملکرد درستی صورت نمیگرفت. از طرفی، سینماگران ایرانی نیز نمیتوانستند به خوبی با فیلمسازان خارجی ارتباط برقرار کنند، چون درگیر آثار خود بودند؛ بنابراین بخش بینالملل باید از بخش ملی جدا باشد.»
ایلبیگی درباره برگزاری جشنواره بینالمللی فیلم فجر در شیراز گفت: «در تهران ایونتها و جشنوارههای زیادی برگزار میشود و برای توسعه استانها باید جشنوارهها در استانهایی که امکانات لازم را دارند، برگزار شوند. قطعاً شیراز با سابقه تاریخی و فرهنگیاش میتواند مرکز مناسبی برای برگزاری جشنوارهها باشد و لازم است پس از پایان جشنواره، این موضوع بهدقت بررسی شود.»
او افزود: «جشنواره جهانی فجر، جشنواره فیلمهای آمریکایی نیست؛ بلکه جشنوارهای برای کشورهای دیگر نیز هست.»
وی تأکید کرد: «ایران بهعنوان یک مرکز مهم در عرصه سینما میتواند نقش کلیدی در معرفی فیلمهای کشورهای دیگر ایفا کند، چون سینمای ایران در جهان شناختهشده است و این جایگاه باید حفظ و تقویت شود. ایران هر ساله دهها فیلمساز جدید تولید میکند و این ظرفیت، مزیت بزرگی برای سینمای ایران است.»
ایلبیگی با انتقاد از جشنوارههایی مانند جشنواره دبی و جشنواره عربستان گفت: «این جشنوارهها تنها شوهای کوتاهمدتی هستند که با پول فراوان فیلمهای سراسر جهان را نمایش میدهند، اما از دل آنها فیلمسازی ظهور نمیکند؛ در حالیکه در ایران سالانه دهها فیلمساز متولد میشوند و این به واسطه خاک حاصلخیز صنعت سینمای ایران است.»
او تأکید کرد: «نباید امکانات و استعدادهای داخلی را نادیده گرفت و باید از مزیتهای نسبی خود بهرهبرداری کنیم.»
وی با اشاره به اهمیت و ارزشهای منحصربهفرد سینمای کشور افزود: «بسیاری از کشورهای در حال توسعه میتوانند از تجربیات و دستاوردهای ما الگو بگیرند.»
ایلبیگی ادامه داد: «مزیت جشنوارههای ما، تعداد زیاد فیلمها و فیلمسازانی است که هر ساله وارد عرصه سینما میشوند؛ چیزی که در هیچ کشور دیگری به این اندازه وجود ندارد. این متد و رویکرد در کشور ما بسیار موفق بوده و حتی مسئولان سینمایی کشورهای دیگر، مانند ترکیه، از نحوه آموزش، استعدادیابی و حمایت از فیلمسازان ایرانی شگفتزده شدهاند.»
وی توضیح داد: «این روند، پلهپله و با حمایتهای مستمر از فیلمسازان شکل گرفته و باعث شده بهترین فیلمسازان کشور در جشنوارههای متعدد دیده شوند. رقابت سختی نیز میان آنها وجود دارد، اما همین رقابت موجب ارتقای سطح کیفیت و دیده شدن استعدادهای برتر میشود.»
او در پایان با تأکید بر اهمیت قدر دانستن داشتهها گفت: «نباید داشتههای خود را کم تلقی کنیم.»