به گزارش صبا «هفته دیزاین تهران» امسال در حالی برگزار شد که حاشیه‌های متعدد، لغو برخی بخش‌ها و استقبال فراتر از پیش‌بینی‌ها، آن را به یکی از پرسروصداترین رویدادهای طراحی کشور تبدیل کرد. مرجان احرابی‌فرد، مدیر اجرایی این رویداد، در گفت‌وگویی تازه از مسیر شکل‌گیری، اهداف، چالش‌ها و آینده این رویداد سخن گفته است؛ گفت‌وگویی که نمایی شفاف از فرصت‌ها و بحران‌های دیزاین ایران ارائه می‌دهد.

از «طراحی مبلمان» تا «هفته دیزاین»

ریشه این رویداد به سال ۱۳۹۸ و برگزاری نمایشگاهی با عنوان «طراحی مبلمان تهران» بازمی‌گردد؛ رویدادی که با هدف ایجاد ارتباط میان طراحان و صنعتگران شکل گرفت و به‌تدریج با استقبال و رشد سریع روبه‌رو شد. احرابی‌فرد که داوری و کیوریتوری آن را برعهده داشت، می‌گوید ضعف‌های ساختاری صنعت مبلمان—از جمله کپی‌کاری گسترده—انگیزه اصلی ایجاد این پلتفرم گفت‌وگو بود.

پس از سه دوره موفق، ایده گسترش این حرکت و تبدیل آن به یک هفته ملی طراحی مطرح شد. او با یک فرصت مطالعاتی و تدوین پروپوزالی جامع، چارچوب «هفته دیزاین تهران» را در اتحادیه تولیدکنندگان و صادرکنندگان مبلمان ایران به تصویب رساند. به این ترتیب سال «صفر» رویداد آغاز شد؛ سالی که به گفته او، با استقبال «غیرقابل‌انتظار و بی‌سابقه» مواجه شد.

هدف: صادرات دیزاین، نه مهاجرت دیزاین

به گفته احرابی‌فرد، رویداد از ابتدا با هدف «صادرات دیزاین» و ایجاد یک گفت‌وگوی غیرسیاسی میان ایران و جهان طراحی شد. او می‌گوید: «می‌خواستیم به‌جای خارج‌شدن طراحان از کشور، تولیدات ایرانی را به بازار جهانی ببریم.» این هدف اکنون نشانه‌هایی از تحقق خود را بروز داده است؛ از حضور طراحان ایرانی در «میلان دیزاین ویک» گرفته تا نمایش آثار در کشورهای مختلف اروپایی و منطقه.

گسترش جغرافیا و ساختار در سال جدید

پس از سال صفر، ساختار رویداد حرفه‌ای‌تر شد: شورای سیاست‌گذاری تشکیل شد، رشته‌های تازه‌ای چون فشن و سینما به آن افزوده شد و فراخوانی عمومی برای مشارکت نهادهای دانشگاهی، صنفی و مستقل منتشر گردید. همچنین جغرافیای برگزاری از مرکز شهر به منطقه یک منتقل شد تا تنوع فضاها افزایش یابد؛ باغ‌موزه سینما امسال محور اصلی رویداد شهری بود.

زیرساخت‌هایی که همراه نبودند

با وجود این توسعه، بزرگ‌ترین بحران امسال، کمبود زیرساخت شهری برای میزبانی چنین حجمی از مخاطبان بود. احرابی‌فرد توضیح می‌دهد که دانشگاه تهران—یکی از مهم‌ترین میزبان‌ها—به‌جای ورودی اصلی، تنها یک گالری کوچک را برای ورود مخاطبان اختصاص داد؛ محدودیتی که همراه با ازدحام و دخالت نیروهای مختلف، به لغو برخی بخش‌ها انجامید.

او این چالش را «ترکیبی از کمبود زیرساخت و دشواری هماهنگی با بخش‌های اجرایی» توصیف می‌کند، هرچند از همراهی بهتر دولت نسبت به سال‌های گذشته خبر می‌دهد.

ساختار دوگانه: نمایشگاهی و شهری

به‌طور کلی، هفته دیزاین شامل دو بخش است:

بخش نمایشگاهی (۴ روز اول): حضور دیزاینرهای مستقل، شرکت‌ها و برگزاری مسابقه «دیزاین برتر».

بخش شهری (طی ۷ روز): مجموعه‌ای از ایونت‌ها در شوروم‌ها، دفاتر طراحی و خانه‌های قدیمی که میزبان آثار طراحان مستقل هستند.

این ساختار به گفته او کمک می‌کند جریان طراحی هم در سطح صنعت و هم در فضاهای شهری دیده شود.

چشم‌انداز: تبدیل شدن به رویداد ملی و منطقه‌ای

مدیر اجرایی هفته دیزاین، هدف آینده را تبدیل این رویداد به یک رویداد ملی ثبت‌شده در تقویم کشور می‌داند. او می‌گوید در صورت داشتن اختیارات و حمایت بیشتر، رشته‌ها را افزایش می‌داد و وسعت رویداد را بسیار بزرگ‌تر می‌کرد. به باور او، ایران با پشتوانه تاریخی و فرهنگی خود، توان تبدیل‌شدن به «هاب منطقه» در حوزه دیزاین را دارد، به‌شرط آنکه سیاست‌گذاران و رسانه‌ها حمایت پایدار داشته باشند.

دستاوردها برای شرکت‌ها و طراحان

از دید او، مهم‌ترین خروجی هفته دیزاین، سوق‌دادن شرکت‌های ایرانی به سمت طراحی اوریجینال و ایجاد استودیوهای تخصصی است. برای طراحان نیز فرصت همکاری با برندها، دیده‌شدن بین‌المللی و امکان صادرات آثار فراهم شد؛ فرآیندی که می‌تواند مسیر حرفه‌ای طراحان را تغییر دهد.

تأمین مالی و نقش حامیان

هزینه‌های بخش نمایشگاهی توسط اتحادیه مبلمان و فروش غرفه‌ها پرداخت می‌شود و بخش قابل‌توجهی نیز از اسپانسرها تأمین می‌گردد. هر فضا یا لوکیشن نیز حامیان مالی مرتبط با شبکه خود را جذب می‌کند.

مسیر دشوار، اما در حال شکل‌گیری

هرچند این رویداد با استقبال چشمگیر و رشد سریع روبه‌رو شده، اما احرابی‌فرد معتقد است که راه پیش رو همچنان نیازمند حل مسئله‌های متعدد است؛ کاری که «ذات دیزاین» نیز بر آن استوار است. او تأکید می‌کند بلافاصله پس از پایان هر دوره، تیم اجرایی اصلاحات و طراحی‌های جدید را برای دوره بعد آغاز می‌کند.

نشر اول : ایسنا