امیر افشارفتوحی/صبا؛ در نشست خبری اخیر وزارت بهداشت که به مناسبت هفته سلامت روان برگزار شد، شاهد برخوردی نگران‌کننده میان خبرنگار رکنا، خانم زهرا علی‌هاشمی و دکتر علیرضا رئیسی، معاون وزیر بهداشت، بودیم. پس از طرح یک پرسش حرفه‌ای از سوی خانم علی‌هاشمی، که «وزارت بهداشت به عنوان متولی سلامت روان، تاکنون چه اقدامی برای بهبود وضعیت روان جامعه انجام داده است؟» معاون وزیر با لحنی تند و با استفاده از عباراتی نظیر «یه الف ‌بچه حرف مفت می‌زند»، واکنشی غیرمنتظره نشان داد. این رفتار نه تنها شأن حرفه‌ای خبرنگاری را زیر سؤال برده است، بلکه پرسشی جدی را مطرح می‌کند: چگونه می‌توان از مسئولان انتظار داشت در حوزه سلامت روان جامعه گام بردارند، در حالی که خود در مواجهه با نقد و پرسش واکنش‌های غیرحرفه‌ای نشان می‌دهند؟

نماد چالش‌های گسترده‌تر رسانه‌ای

این حادثه فراتر از یک برخورد فردی است و نمادی از چالش‌های گسترده‌ای است که رسانه‌ها و خبرنگاران در ایران با آن مواجه‌اند. در سال‌های اخیر موارد متعددی از برخوردهای توهین‌آمیز با خبرنگاران گزارش شده است. این برخوردها علاوه بر آسیب به شأن حرفه‌ای خبرنگاری، می‌تواند اعتماد عمومی به رسانه‌ها و مسئولان را کاهش دهد.
در بسیاری از موارد، مسئولان به جای پاسخگویی به پرسش‌های خبرنگاران، با استفاده از الفاظ توهین‌آمیز یا تهدید، تلاش می‌کنند صدای رسانه‌ها را خاموش کنند. این روند نه تنها جایگاه رسانه‌ها را تضعیف می‌کند، بلکه منجر به کاهش شفافیت و شفاف‌سازی در عملکرد دولت می‌شود.

رسانه‌ها، رکن چهارم دموکراسی
در نظام‌های دموکراتیک، رسانه‌ها به عنوان رکن چهارم دموکراسی شناخته می‌شوند و نقش حیاتی در اطلاع‌رسانی، نقد سازنده و ارتقای آگاهی عمومی دارند. برخوردهای توهین‌آمیز با خبرنگاران نه تنها مغایر با اصول حقوق بشر است، بلکه ضعف در پذیرش نقد و شفافیت در حکومت‌داری را نیز نشان می‌دهد.
سازمان‌های بین‌المللی حقوق بشری و رسانه‌ای بارها بر لزوم احترام به آزادی بیان و امنیت حرفه‌ای خبرنگاران تأکید کرده‌اند. گزارش‌های این سازمان‌ها نشان می‌دهد در کشورهایی که برخوردهای توهین‌آمیز با خبرنگاران رایج است، اعتماد عمومی به نهادهای دولتی کاهش یافته و فضای رسانه‌ای دچار بحران می‌شود.

ضرورت پاسخگویی و تعامل سازنده
در حوزه‌هایی حساس مانند بهداشت و سلامت روان، انتظار می‌رود مسئولان دولتی با درک اهمیت رسانه‌ها، به پرسش‌ها و نقدهای آن‌ها پاسخ دهند. برخوردهای توهین‌آمیز نه تنها به اعتبار شخصی مسئولان آسیب می‌زند، بلکه اعتماد عمومی به نهادهای دولتی را نیز تضعیف می‌کند.
برای ارتقای جایگاه رسانه‌ها و تقویت اعتماد عمومی، ضروری است مسئولان به پرسش‌های خبرنگاران با احترام پاسخ دهند و در صورت بروز رفتارهای نامناسب، اقدامات اصلاحی انجام دهند. از سوی دیگر، رسانه‌ها نیز با رعایت اصول اخلاقی و حرفه‌ای، می‌توانند نقش خود در ارتقای آگاهی عمومی و تقویت دموکراسی را ایفا کنند.

احترام به خبرنگاری و سلامت روان جامعه
برخوردهای توهین‌آمیز با خبرنگاران به ‌نوعی پایه‌های دموکراسی و حقوق شهروندی را تضعیف می‌کند. بنابراین، همه نهادها و افراد مسئول باید در قبال رفتار خود پاسخگو باشند و در جهت ارتقای فرهنگ احترام متقابل و تعامل سازنده گام بردارند.
با وجود تمامی چالش‌ها و محدودیت‌ها، رسانه‌ها و خبرنگاران همواره در خط مقدم اطلاع‌رسانی و آگاهی‌بخشی به جامعه قرار دارند. احترام به حرفه خبرنگاری و تعامل سازنده با رسانه‌ها نه تنها به نفع مسئولان است، بلکه به تقویت دموکراسی و ارتقای سلامت روان جامعه نیز کمک می‌کند.