
به گزارش صبا، حبیب علوانی درباره «احتضار»، که به وضعیت بحرانی زیستگاهها و تالابهای استان خوزستان پرداخته است، درباره ایده شکلگیری فیلم گفت: ایده این مستند از حادثهای که در جریان ساخت فیلم قبلیام رخ داد، شکل گرفت. فیلم قبلی من با عنوان «کلنی» یا همان «آدریانا، مسافری از ایتالیا» بود. برای تصویربرداری و کشف کلنی فلامینگوها در سواحل خوزستان، سالها در رفت و آمد بودیم که مسیر بسیار دشوار و صعبالعبور داشت. در یکی از این سفرها، به دلیل شکستگی قدیمی در مچ پای چپ و گرمای بالای پنجاه درجه، زمین گیر شدم.
وی ادامه داد: همراهانم که دو نفر بودند، برای آوردن نیروی کمکی تازهنفس ادامه مسیر دادند و من تنها در زیر آفتاب خردادماه منتظر کمک ماندم. در آن لحظات سخت، بین مرگ و زندگی، وضعیت زیستگاه تالابها و رودخانههای خوزستان که گرفتار شوری آب شده بودند، در ذهنم مرور شد و ایده مستند «احتضار» از همین تجربه الهام گرفت. بسیاری از صحنههای فیلم، زندگی پشت صحنه خودم را نشان میدهد و تصویربرداری آن در همان زمان رخ داده است.
علوانی افزود: در کل، وضعیت نامناسب زیستگاهها، مرگ تالابها و رودخانهها، پیشروی شور آب دریا و خشکاندن جلگه خوزستان و مشکلات محیط زیستی این خطه باعث شد این فیلم را بسازم. «احتضار» یک اثر اعتراضی به وضع موجود محیط زیست در ایران است.
مخاطبان فیلم و اهمیت موضوع
این کارگردان درباره مخاطبان اثرش گفت: مخاطبان اصلی فیلم، در وهله اول کسانی هستند که در این مملکت مسئولیت دارند و توجهی به مشکلات حوزه محیط زیست نمیکنند. مدیریت ناکارآمد و مقطعی باعث شده مشکلات ما هر روز بیشتر شود. تالابها و رودخانهها در معرض نابودی هستند؛ هورالعظیم در آتش میسوزد، تالاب شادگان به دلیل عدم دریافت حقآبه در حال از بین رفتن است و تودههای گرد و خاک روز به روز گسترش پیدا میکنند.
علوانی ببان کرد: همچنین، مردم و کسانی که میتوانند به حل این مشکلات کمک کنند، مخاطبان مستقیم این مستند هستند. هدف من این است که توجه مدیران و مردم به اهمیت حفظ محیط زیست جلب شود.
جشنواره سینما حقیقت؛ ویترینی ارزشمند برای مستند ایران
علوانی درباره تجربه حضور در جشنوارههای داخلی و خارجی بیان کرد:جشنواره سینما حقیقت یکی از مهمترین جشنوارههای مستند دنیا است. با وجود تحریمها و مشکلات مالی، هنوز حرف اول را در جهان میزند و متقاضیان زیادی از سراسر جهان دارد. این جشنواره هم محتوایی و هم به لحاظ مدیریت و برگزاری، یک جشنواره مقاومت است.
وی ادامه داد: سینمای مستند دیگر فقط مخاطب خاص ندارد؛ اکنون جایگاه وسیعی در میان مردم پیدا کرده و جشنواره سینما حقیقت هم از این قاعده پیروی میکند. در روزهای برگزاری، از تمام اقشار مردم برای تماشای فیلمها حضور پیدا میکنند؛ هم مخاطب نخبه و هم مردم عادی، و این باعث اهمیت ویژه جشنواره میشود.
تخصصی بودن جشنواره و تأثیر آن بر دیده شدن آثار
علوانی تأکید کرد: تخصصی بودن جشنواره باعث میشود نگاهها به سینمای مستند جدیتر شود. جشنواره با تمرکز روی آثار مستند، نقش موثری در پخش و دیده شدن آنها دارد. این تخصصی بودن، درگیر شدن مخاطب عام و نخبهگرا را هم به همراه دارد و باعث میشود جشنواره پررنگ و مهم جلوه کند.
تغییرات سینما حقیقت در طول سالها
کارگردان «آدریانا مسافری از ایتالیا» درباره تغییرات جشنواره گفت: سالهاست که در جشنواره حضور دارم و شاهد تغییرات محسوس در برگزاری و نمایش فیلمها هستم. این تغییرات محصول شرایط اجتماعی و فرهنگی جامعه و همچنین خود فیلمهاست. شرایط اجتماعی و آثار سینمای مستند از هم جدا نیستند؛ در هم تنیده شدهاند و نباید آنها را جدا از هم ببینیم.
ارزیابی روند کلی جشنواره
وی درباره روند جشنواره سینماحقیقت گفت: سینما حقیقت با تمام مشکلات، روند رو به رشدی دارد. تنها نگرانی من این است که سینمای مستند دارد از هویت و ماهیت اصلی خود دور میشود. مستندهای امروز بیشتر قصهپرداز شدهاند تا پژوهشمحور و به سینمای داستانی نزدیک شدهاند. متأسفانه چنین فیلمهایی بیشتر مورد توجه قرار میگیرند و جایزه میگیرند، که این میتواند باعث انحراف سینمای مستند شود. سیاستگذاری جشنواره باید مسیر صحیح سینمای مستند را نشان دهد و از هویت آن مراقبت کند.
سینما حقیقت؛ کشف حقیقت از دریچه واقعیت
علوانی در پایان گفت: سینما حقیقت جشن سینمای مستند ایران است؛ با تمام کاستیها و کمبودها، یک دورهمی فرهنگی و هنری از تمام اقوام ایرانی. روزهای جشنواره سرشار از خاطرات تلخ و شیرین، موفقیت و پیروزی، استقبال یا عدم استقبال مخاطبان، تجربه دیدهشدن و جایزه گرفتن و در نهایت کشف حقیقت از دریچه واقعیت است.
مستند «احتضار» به کارگردانی حبیب علوانی متقاضی حضور در نوزدهمین جشنواره بینالمللی سینماحقیقت است.
