به گزارش صبا و به نقل از روابط عمومی اداره کل هنرهای نمایشی، مطابق آمار ارائه شده، تعداد سالن‌های نمایشی دولتی و خصوصی نمايشی كشور که امکان اجرای نمایش دارند ۵۰۶ سالن اعلام شده است که از این میان تنها ۷ سالن در سه مجموعه، وابسته به اداره کل هنرهای نمایشی هستند. ۲۲ سالن نمایش خصوصی در تهران و۱۸ سالن خصوصی نیز در استانهای دیگر به فعالیت نمایشی می‌پردازند. همچنین ۷۱ سالن دولتی و غیر دولتی در تهران و ۳۸۸ سالن دولتی و غیر دولتی نیز در دیگر استان های کشور فعال هستند.

اداره کل هنرهای نمایشی ۸۳۷ سالن دولتی و غیر دولتی را نیز با تقسیم بندی نیمه فعال و غیر فعال شناسایی کرده است. معيار فعال و غيرفعال در این گزارش، صرفا بر حسب فعاليت‌هاى تئاترى و دسترسى عموم مردم به اين تالارهاست. ممكن است تالارى كه در اينجا غيرفعال عنوان شده در ساير زمينه‌هاى هنرى و فرهنگى فعال به شمار آيد و يا به دليل تعلق به نهادهايى نظير آموزش و پرورش، دانشگاه ها و …  صرفا در دسترس دانش آموزان و دانشجويان باشد. اين گونه سالن ها معمولا امكانات و تجهيزات كامل فنی، صوتی، تصويری و … را نداشته و امكان اجراي نمايش در اين مكان ها به ندرت فراهم مي شود.

تعداد صندلی‌های نمايشي كشور

دومین معیار برای سنجش نسبت تئاتر و مخاطب، تعداد صندلی‌های تئاتری است که به عموم مردم امکان استفاده از آثار نمایشی را می دهد. از این رو مرور تعداد صندلی‌های تئاتری موجود، اهمیت ویژه ای در برنامه ریزی‌های آینده خواهد داشت.

مطابق آمار ارائه شده، تعداد صندلي‌هاي شهر تهران ٢٩٦٠٧ و تعداد صندلي هاي موجود در استانها ٧٩٢٢١ اعلام شده است که تعداد صندلی‌های فعال نمايش دركل كشور را به ١٠٨٨٢٨ می‌رساند.

با در نظر گرفتن ٨٥ ميليون نفر جمعيت تقريبي ايران به ازای هر ٧٨١ نفر يک صندلی‌ نمايش فعال وجود دارد.

اجرای نمايش و تعداد تماشاگران در سراسركشور

آمار اجراهای سال ۱۴۰۲ نشان می دهد که در سراسر کشور ۵۴۲۱ عنوان نمایش روی صحنه رفته اند. مجموع نوبت های اجرای این نمایش ها به ۵۲۷۵۳ رسیده و در مجموع ۳۱۰۳۸۲۴ نفر از این نمایش ها دیدن کرده‌اند.

در مقایسه با آمار سال ۱۴۰۱ می‌توان رشد تعداد عنوان نمایش‌های روی صحنه رفته و در عین حال افزایش تقریبی هفتصد هزار مخاطب را در سال ۱۴۰۲ مشاهده کرد.

از این میان تنها در تهران طی ۹ ماه سال ۱۴۰۲، تعداد ۸۴۶ عنوان نمایش تولید شده است.

جشنواره‌های تئاتر بين الملل، ملی و موضوعی

برگزاری و حمایت از جشنواره‌های مختلف تئاتر کشور، یکی دیگر از فعالیت‌های اداره کل هنرهای نمایشی است که به طور سالانه ضورت می‌پذیرد. در سال ۱۴۰۲ این اداره کل مجموعا ٥٩ جشنواره و رويداد نمايشي را درطول سال برگزار و يا حمايت کرده است.

چهل ودومين جشنواره بين المللي تئاتر فجر، نوزدهمين جشنواره بين‌المللی نمايش عروسكی تهران – مبارك، بيست و يكمين جشنواره نمايش‌های آيينی و سنتی در ۶ استان کشور، بيست و هشتمين جشنواره بين‌المللي تئاتر كودك و نوجوان، شانزدهمين جشنواره بين‌المللی تئاتر خياباني مریوان، دومين جشنواره بين‌المللی پانتوميم زنجان، دوازدهمين جشنواره تئاتر خياباني – شهروند لاهیجان، شانزدهمين جشنواره تئاتر ارسباران آذربايجان شرقی- اهر، شانزدهمين جشنواره تئاتر رضوی آذربايجان شرقی- تبريز، سومين جشنواره تئاتر خياباني رضوي (جنوب كرمان)، سيزدهمين جشنواره تئاترمرصاد كرمانشاه/ اسلام آباد غرب، ششمين جشنواره تئاتر شرهانی ايلام/ دهلران، هجدهمين جشنواره تئاتركردی سقز، دومين جشنواره طنز تی تالی ايلام –ايوان‌غرب ، پانزدهمين جشنواره تئاتر كودک و نوجوان مهر دزفول، نخستين جشنواره آيينی و سنتی ترک زبانان استان زنجان، دومين جشنواره اتودهای نمايشی بوكان، اولين جايزه حافظ موسسه دنيای تصوير، مسابقه مجریان و سخنوران موسسه شهریاران سخن، اولین جشنواره قدمگاه استان یزد، ششمین جشنواره تئاتر خیابانی تبریزیم، ششمین جشنواره تئاتر خیابانی چتر زندگی استان یزد، دومین جشنواره تئاتر مرزداران اردبیل از جمله جشنواره هایی هستند که مسنقیم توسط این اداره کل برگزار یا حمایت شده‌اند.

علاوه بر آن، ۳۲ جشنواره تئاتر استانی و ۴ جشنواره منطقه‌ای نیز با حمایت اداره کل هنرهای نمایشی در کشور برگزار شده است.

صدور پروانه فعاليت موسسات فرهنگی و هنری تک منظوره

طی سال ۱۴۰۲ برای ۱۳۹ موسسه فرهنگی و هنری تک منظوره نمایشی پروانه فعالیت صادر شده است. از این تعداد ۴۲ موسسه با مدیر مسئولی بانوان و ۹۷ موسسه با مدیر مسئولی آقایان به ثبت رسیده است.

نگاهی به آمار وضعیت بیمه هنرمندان

فرایند بیمه هنرمندان تئاتر کشور که از سال ۸۳ آغاز شده  و هنرمندان را تحت بیمه تامین اجتماعی قرار داده است؛ آمارها نشان می‌دهد تا بهمن ماه ۱۴۰۲، در مجموع ۱۲۳۶۷ هنرمند تئاتر در سراسر کشور از خدمات بیمه برخوردار شده‌اند.

استان تهران با ۴۰۴۶ هنرمند تحت پوشش بیمه بیشترین تعداد هنرمند و استان خراسان جنوبی با ۳۳ هنرمند و جنوب کرمان با ۲۵ هنرمند که تحت پوشش بیمه هنرمندان قرار گرفته‌اند؛ کمترین استان‌های برخوردار از این خدمات را نشان می‌دهند.

گروه‌های ثبت شده تئاتر و تشکل‌های صنفی

فرآيند ساماندهي هنرمندان تئاتر كشور از سال١٣٩٠ با ثبت گروه‌های نمایشی آغاز شده و همچنان ادامه دارد. مطابق آمار اداره کل هنرهای نمایشی، تعداد گروه‌های نمایشی که تا سال ۱۴۰۲ ثبت شده در استان‌های کشور، ۹۶۸ گروه است.

چنانچه اعضای يک گروه نمايشی به طور متوسط، ٥ نفر در نظر گرفته شود، مجموعا تعداد ٤٨٤٠ هنرمند در استان‌های كشور به امر نمايش اشتغال دارند.

آمارها نشان می دهد که ۲۰۰۰ گروه نیز به صورت مستقل به توليد و اجرای نمايش اشتغال دارند.

نکته جالب توجه در این آمار، تعداد هنرمندان عضو تشکل‌های صنفی تئاتر است که نشان می‌دهد اعضای فعال و نيمه فعال خانه تئاتر تهران ٣٦٠٠ نفر، هنرمندان نقال، پرده خوان، تخت حوضی، خيمه شب بازی ٥١١ نفر، تعداد تعزيه خوانان( بر اساس آمار انجمن تعزيه ايرانيان) ١٢٠٠٠ نفر است که در جمع ٢٠٩٥١ هنرمند هنرهای نمایشی را نشان می‌دهد.

آموزش تئاتر از هنرستان تا دانشگاه

بر اساس اعلام وزارت علوم در سطح كشور ٦٧ دانشگاه دولتی، آزاد اسلامی، غيرانتفاعی، علمی و كاربردی و … در رشته نمايش دانشجو می‌پذيرند. تا كنون ١٥٠ هزار نفر درمقاطع كارشناسی، كارشناسی ارشد و دكترا فارغ التحصيل شده‌اند و تعداد ٨٠ هزار نفر، جذب مشاغل مختلف به غير از هنر نمايش شده‌اند. در سال ۱۴۰۲  تنها ١٧ هزار نفر توانسته‌اند در گروه‌های نمايشی حضور داشته باشند.

تعداد آموزشگاه‌های آزاد رشته نمایش ١٤٦ آموزشگاه اعلام شده است که تنها در تهران ۵۰ آموزشگاه و در سایر استان ها ۹۶ آموزشگاه به آموزش تئاتر می پردازند.

تعداد هنرستان‌های هنرهای زیبا که رشته تئاتر دارند نیز ۳۵ هنرستان در ۲۵ استان اعلام شده است که از آن میان ۱۹ آموزشگاه ویژه دختران و ۱۶ آموزشگاه ویژه پسران هستند.

بخش آموزش و پژوهش تئاتر اداره کل هنرهای نمایشی نیز که به امر ارتقا و به‌روزرسانی اطلاعات تخصصی تئاتر در كشور می‌پردازد، طی سال ۱۴۰۲ برنامه های آموزشی متعددی را پشت سر گذاشته است.

آموزش تئاتر در ١٥ استان كشور با حضور پيشكسوتان هنرهای نمايشی، برگزاری كلاس‌های آموزشی با عنوان مكتب سنگلج به منظور افزايش سطح دانش و آگاهی هنرجويان، كارگاه‌های آموزشی در حاشيه جشنواره‌های بين المللی، ملی و … در زمينه‌های تئاتر حرفه‌ای (آيينی و سنتی، كودک و نوجوان، عروسكی و …) برگزاری كلاس های آموزش نمايشنامه نويسی در مراكز استانها و شهرستان‌ها براي جوانان ٢٠ تا ٢٥ سال با محوريت جواني جمعيت، آسيب های اجتماعی، خانواده، دينی، دفاع مقدس، انقلابی و …، چاپ ١٢ شماره از مجله نمايش در ٥ مجلد، چاپ كتاب‌های پژوهشی و كاتالوگ‌های نمايشی جشنواره‌های بين‌المللی فجر، عروسكی، آيينی و سنتی، كودک و نوجوان و … ، چاپ فصنامه تئاتر به شماره‌های ۹۲ تا ۹۴، برگزاری بيش از ٢٠ وبينار، درس گفتار و… بين‌المللي در حوزه هنرهای نمايشی از جمله فعالیت‌های این واحد بوده است.

شورای ارزشيابی و نظارت بر نمايش

شورای ارزشيابی، نظارت و صدور پروانه نمايش که همپای فعالیت‌های نمایشی و تولیدات هنرمندان تئاتر و اجراهای روی صحنه نمایشی به فعالیت می‌پردازد، آمار فعالیت یکساله خود را چنین اعلام کرده است:

به كارگيري ٤٥ كارشناس هنرهاي نمايشی به منظور ارزشيابی، نظارت و صدور پروانه نمايش که در بخش‌های تئاتر حرفه‌ای، کودک و نوجوان، بانوان، کمدی و … تخصص و تجربه دارند در سال ۱۴۰۲ صورت گرفته است.

در طول این سال بيش از ١٠٠٠ نمايش پس از انجام مراحل بازخوانی و بازبينی، موفق به دريافت پروانه اجرا شده است. از اين تعداد ١١ اثر دارای ايرادات محتوايي و نظارتی بوده‌اند كه پس از اصلاح موارد اعلامی شورا به اجرا درآمدند و تنها اجرای يک اثر متوقف شده است.