داوود سماواتی یار تهیه کننده در گفتگو با خبرنگار رادیو و تلویزیون صبا، درباره آثار جدیدش و روند تولید آن‌ها عنوان کرد: بخش نخست كه ما اصطلاحا به آن امور پيش از توليد مي گویيم حدود دو سال طول كشيد و در اين بخش كارگروهی در دو معاونت صنايع دستی و ميراث فرهنگی برای دو مجموعه «دست آفريده ها» و «ميراث پنهان» شكل گرفت.

او ادامه داد: پس از آن در هر مجموعه يک مشاور محتوايی به ما پيوست كه در «دست آفريده ها» مرضيه تركمانيان كه خود از هنرمندان نوگرا در بخش سراميک بود و در مجموعه « ميراث پنهان»، مصطفی پور علی كه خود استاد دانشگاه و مديركل ثبت آثار بود به عنوان مشاور محتوايی به جمع ما ملحق شدند. ما برای مخاطبان هم ارزش قائل شدیم و تلاش کردیم آن‌ها هر دفعه که برنامه ها را می بیند یک چیز جدید به اندوخته‌هایشان در محتوا و ساختار اضافه شود.

این تهیه کننده سینما و تلویزیون بیان کرد: توليد و ضبط تصویری هر دو مجموعه را سال گذشته انجام دادم كه مجموعه فيلم های مستند «دست آفريدها ٣» را با ١٦ كارگردان و مجموعه «ميراث پنهان» را با حضور ٢٢ كارگردان به اتمام رساندم. توليد و ضبط هر دو مجموعه كلا در طول يكسال گذشته انجام شده است و هر دو مجموعه از ابتدای امسال وارد مرحله امور پس از توليد تدوين، صداگذاري و اصلاح رنگ و طراحي و اجراي تيتراژ شدند.

سماواتی‌یار از برخی فیلمسازان که با این دو مجموعه همراهی کردند، نام برد و گفت: امیرحسن ندایی، احمد آزاد، سعید شاه حسینی، صابرالله دادیان، حامد کلجه ای، بهروز داوودی، حمید قدرتی، گل اندام صفری ، لیلا اصلانی، آشا محرابی، آسمان طوسی، صحرا اسداللهی، شبنم قلی خانی، فرح زارع و گیتی باقری از کارگردانان این فیلم های مستند هستند.

این تهیه کننده درباره ویژگی مجموعه هایی که تولید کرده است، گفت: ويژگي مجموعه فيلم های مستندی را كه در طی ٢٧ سال برای حوزه رسانه طراحی و توليد کردم، می‌توان در دو بخش فرم و محتوا خلاصه کرد. در محتوا من به دنبال توليد متفاوت هستم، یعنی اگر قرار باشد محتوا در دستور كار قرار گيرد در ابتدا امكان يابی خواهم داشت و آثاری رل كه با محوريت موضوعات مشابه كار شده است، مي‌بينم و آن را براساس رويكرد تحليلی خود پی می گيرم. درباره ساختار هم اگر مجموعه را در قالب مستند طراحي کنم، ترجيح مي دهم از گونه های مختلف روايت در نگاه مستند استفاده کنم و بر اين اساس، گروه و جمع فيلمسازان خود را انتخاب و نهايی مي‌كنم.

او افزود: در مجموعه فيلم‌های مستند خود از روايت های متفاوت برای به تصوير كشيدن موضوع مورد نظر خود بهره مي گيرم؛ گونه های همانند مستندهای داستانی، روايی، شاعرانه، محض، گفتگو محور، فلسفی، بازسازی و تركيبی. هر قسمت در هر مجموعه يک فيلم كامل است و به هرقسمت با نگاه فيلم كامل ساختن نگاه مي‌کنم و شرايط همان را هم برايش مهيا مي‌كنم. برای هرقسمت تيم توليدی خود را پیش بينی مي‌كنم و هر قسمت برای من یک فرصت، ارائه است. این کارگردان درباره  پستی و بلندی های مسیر تولید اظهار کرد: نگاه من برنامه سازی نبوده است و هميشه برای هرقسمت، طراحی و توليد جداگانه ای داشته ام. در ذهنم هر قسمت را به‌صورت جداگانه طراحی می کردم و به همین دلیل و حجم بالای عوامل، مانعی براي من نيست چون من هر پازلی را جدا جدا طراحی و اجرايی می کنم. سعی مي کنم از گروه توليد جمع و جور برای هرقسمت استفاده كنم و از ظرفيت هر موضوع در راستای جريان توليد نهايت بهره را ببرم، چالش های پيش رو هميشه برای من فرصت بوده‌اند تا مانع، چون زمانی كه شما با چالشی روبه‌رو مي شويد بايد خلاقانه تر كار را پيش ببرید.

او افزود: چالش ها در مسير توليد كار مستند متاسفانه كم نيست. فهم مشتركي بين ما و اسپانسر درباره توليد يك اثر تاثيرگذار در عرصه فيلم مستند وجود ندارد و به‌نظر سفارش دهندگان، فيلم مستند فيلم پیش پا افتاده‌ای است كه با حجمي از راش هاي درست و غلط جمع مي شود، در صورتی كه به نظر بنده، توليد فيلم مستند با موضوعی كه خود فی نفسه رسانه است، بسيار مشكل است

کارگردان «آواز هرمز» درباره نیروی محرکه اش برای تولید چنین آثاری، بیان کرد: دغدغه ذهنی من معرفی داشته های عظيم فرهنگی و هنری سرزمين پهناور ايران است، هنرمندانی كه با ذوق و سليقه خود هنر ديروز ما را با تجربيات آكادميك و خلاقيت‌هاي ذهنی خود در قالبی نو، در شكلی كاربردی به مردم دنيا معرفی می كنند.

سماواتی‌یار درباره انگیزه اش برای ادامه تولید مجموعه مستندها گفت: اينكه كشور ما آثارش در حوزه ميراث ناملموس در پرونده های ارزشمند ثبت ملی و جهانی است، سازمان بين المللي يونسكو استادكاران بی نام و بی ادعای امروز كشور جمهوری اسلامی ايران را به عنوان حاملان (گنجينه زنده بشری) ثبت و به دنيا معرفی مي كند، برای گروه توليد مجموعه فيلم های مستند «ميراث پنهان» انگيزه ای می شود تا حضور اين عزيزان براي نسل امروز و فردا ثبت و عرضه شود.

او درباره آثارش بیشتر توضیح داد: در مجموعه فيلم های مستند «دست آفريده ها» كه در ٣٠ قسمت ٢٠ دقيقه ای با حضور ١٦ كارگردان در قالب مستند توليد و ضبط شد، ٣٠ هنرمند نوگرا در فرم و محتوا قابل ارائه در آثار امروزشان توسط خانم تركمانيان كه در مسئوليت مشاور محتوايی حضور داشتند، پيگيري شد.

تهیه کننده «منطق الطیر» ادامه داد: اما در مجموعه فيلم های مستند «ميراث پنهان» كه در ٣٠ قسمت ٢٥ دقيقه ای در ٢٢ استان از شمال كشور تا جنوب كشور از شرق تا غرب كشور را شامل شد، توسط ٢٢ كارگردان با مشاوره مصطفي پورعلی كه خود مديركل ثبت آثار ملموس و ناملموس وزارت ميراث فرهنگي كشور است موضوعات انتخاب و توليد شدند.

سماواتی یار درباره مراحل پس از تولید گفت: این دو مجموعه فیلم با حضور ۳۸ فیلمساز در قالبی مستند با فرمت تصویری ۴k‌ رویت شد که توسط ۳۰ تدوین کننده در دست ادیت نهایی است. برای این دو مجموعه ۶۰  پوستر توسط آقای محمد زندی گرافیست طراحي شده است و براي هر مجموعه دو آنونس توسط آقای فرهاد فرهنگ براي پخش در فضاي مجازي و روي آنتن طراحي و توليد شده است. در حال حاضر اين دو مجموعه توسط سيد محمودرضا موسوی نژاد، طراحی، تركيب صدا و صداگذاری می‌شود.

تهیه کننده «دخترم مریم» تصریح کرد: در مجموعه های جدیدم از ۹ عکاس دعوت به همکاری کردم و نزدیک به ۸ هزار فریم عکس داریم تا بتوانیم کتاب آن را هم منتشر کنم. سعی می کنم برای هر تولید خروجی های مختلفی داشته باشم زیرا ممکن است کسی فیلم را نبیند اما کتاب به دستش برسد یا عکس ها و پوسترها را ببیند.

او ضمن بیان اینکه مجموعه مستندها در شهریور ماه منتشر می شود عنوان کرد: مجموعه فيلم های مستند «دست آفريده ها سری ۳» و «ميراث پنهان»، ان‌شاالله در شهريور ماه با حضور وزیر میراث فرهنگی و مدیران عزیز شبکه دوم سیما رونمايی مي‌شود و از ابتداي پایيز از شبكه دوم سيما پخش خواهد شد.

کارگردان «یادهای زلال» درباره پرداخت بهای تولید آثار مستند، توسط تلویزیون تاکید کرد: در سيمای جمهوری اسلامی، چه در بخش شبكه های سراسری، شبكه مستند و يا شبكه های استانی، توليد فيلم مستند پيگيری مي شود اما به نظر من كميت در حال حاضر به اندازه است اما نگرانی از كيفيت آثاری است كه توليد می شود، متاسفانه هنوز مديران رسانه ما فهم درستی از توليد يك اثر مستند ندارند و بودجه ای كه برای توليد يك اثر مستند لحاظ می شود بعضی اوقات حتی از توليد آثار تركيبی كمتر است.

او افزود: هنوز دوستان رسانه ای ما فكر می كنند توليد يك اثر مستند يعنی ضبط و تدوين، منظورم مجموعه ای راش كه حالا با سرهم كردن، بتوان از آن اثری مستند تهيه كرد. متاسفانه ما هنوز ناظران خوبی از سوی مديران سيما براي توليد يك اثر مستند نداريم و بودجه كافی نیز برای پژوهش يك اثر مستند لحاظ نمی شود، هنوز هزينه كافی برای تجهيزات مناسب صرف ساخت مستندهای گوناگون نمی شود. ما حتی آرشیو طبقه‌بندی شده ای از آثار مستند در گونه های مختلف آن با موضوعات تعریف شده نداریم، فرقی هم بین مستندهای عالی، متوسط، خوب و بد نیست.

سماواتی یار درباره تامین هزینه های تولید عنوان کرد: با سختی و مشقت بسيار فراوان این آثار ساخته شد، برای توليد اين دو مجموعه بنده سه سال از وزير و معاونان وقت دولت قبل در وزارتخانه ميراث پيگير بودم تا با همت مدير سابق شبكه دو سيما آقای جعفری جلوه نيمی از اين منابع تامين شد، متاسفانه اسپانسر های دولتی و خصوصی توجيه درستی برای همراهی با مستند سازان ندارند.

او ادامه داد: این در صورتی است كه توليد يك فيلم مستند مي تواند ارزش افزوده بالایی برای آن وزارخانه يا سازمان یا كاركردهای متفاوتی از لحاظ رسانه ای و ترويجی داشته باشد. بعضی اوقات همه عوامل و نیرو انسانی آن اسپانسر نیروی خود را خواسته یا ناخواسته تجمیع می کنند تا آن اثر تولید نشود و این موضوع باعث شگفتی است.

تهیه کننده «در آغوش ماه» در پایان فضای حاکم بر صداوسیما را تبیین کرد و پیشنهاد داد: توليد محتوای درست و به موقع می تواند از ابهامات بكاهد. در صداوسیما با آمدن مديران تازه نفس و جوان و خوش فكر، بسيار اميد دارم كه توليد با محتوا جامع و رويكردهای ساختاری متفاوت، جای فرم و محتوا كهنه و ناكارمد ديروز را می گیرد.

انتهای پیام/