به گزارش خبرنگار ادبیات صبا، کتاب «سه یار دبستانی: خیام، حسن صباح و نظام الملک» نوشته هالدین ماگفال با ترجمه عبدالله وزیری و اسدالله طاهری به همت نشر نگاه به چاپ رسید.

در قسمتی از مقدمه این کتاب به قلم علی‌اکبر مشیر سلیمی می‌خوانیم: «این کتاب از داستان‌نامه‌های تاریخ‌نویسان به اضافه افسانه‌های متناسب دیگری است که نویسنده آن «هالدین ماگفال» انگلیسی بنا بر اقتضای روش داستان‌نویسی به رشته تحریر کشیده است و از خلال مطالب و لابه‌لای عبارات آن می‌توان به آداب و رسوم دوره سلجوقیان پی برد و بر اوضاع و احوال کشور پهناور آن روز ایران بزرگ آگاهی یافت.

عبارات روان و مطالب شیوای کتاب می‌رساند که این کتاب در خامه توانای نویسنده آموخته یا داستان‌نویسی زبردست پرورش یافته و به قدری خواننده را شیفته خود می‌کند که تا مطالعه آن را به پایان نرساند، از بررسی کتاب دست برنمی‌دارد.

اهمیت برجسته دیگر این کتاب در وجود شخصیت‌های ممتاز و بسیار مشهور آن زمان یعنی حکیم عمر خیام، خواجه نظام‌الملک، حسن صباح و همچنین موقعیت ایران و روزگار جهانداری شاهنشاهان سلجوقی است که از مهم‌ترین و درخشنده‌ترین ادوار تاریخی ایران به شمار می‌رود.»

در قسمتی از بخش اول این کتاب به نام «افسانه یا تاریخ» نوشته شده است: «یکی از مسائل مبهم تاریخی که هنوز دست توانای محققین شرقی و غربی نتوانسته پرده از رخسار حقیقت آن بردارد، موضوع شخصیت عمر خیام نیشابوری و انتساب آن رباعی‌های نشاط‌آور و حیرت‌بخش بدو است.

هویت عمر خیام و کیفیت زندگانی و کمیت آثار نظم و نثر او در طول مدت هشت قرن به‌تدریج دچار تحول و تغییرات عجیب‌وغریب شده است؛ در سدۀ هفتم که قلعۀ الموت به دست هلاکوخان افتاد و کتابخانۀ آن را به امر خان مغول آتش زدند، از میان کتاب‌های آن کتابخانه، عطاملک جوینی کتابی به دست آورد که موسوم به «سرگذشت سیدنا» است.

عطاملک مختصری از مطالب آن را در پایان تاریخ جهانگشای خود نقل کرد و بعد از آن با اندک تغییراتی، در کتب تواریخ دیگر که در حدود آن زمان تألیف شده است نیز از سرگذشت سیدنا چیزهایی داخل شد.

خواجه رشیدالدین فضل‌الله عین سرگذشت سیدنا را شاید با مختصر تلخیصی در کتاب نفیس جامع‌التواریخ درج کرد.

تا وقتی این کتاب در زندان الموت از نظرها مستور بود، ابدا سخنی از هم‌شاگردی خیام و حسن صباح و نظام‌الملک در آثار مورخین دیده نمی‌شد. بعدها همین داستان که در اصل افسانه از جعلیات اسماعیلیان بود، دچار تحولات جدید شد و در دورۀ تیموریان شاخ‌وبرگ‌های تازه بر آن افزوده شد. برای مثال مؤلف کتاب تذکرهݑ‌الملوک که معاصر تیمور و پسرش شاهرخ بود، قصه را طور دیگری نقل می‌کند که مدلول آن از این قرار است: خواجه نظام‌الملک بنا بر قراری که در مرو یا در بلخ بین او و هم‌شاگردانش گذاشته شده بود، املاک خود در نیشابور را به عمر خیام بخشید و او از مردم کناره جست.

از عایدات املاک نظام‌الملک هرساله نخست سیصدوشصت خم شراب می‌انداخت و در گل سر هر خمی ده دینار زر سرخ می‌گذاشت و آنچه برای او باقی می‌ماند، به مردم فقیر می‌بخشید!»

کتاب «سه یار دبستانی» در نوبت چاپ اول در ۲۸۰ صفحه با قیمت ۱۲۵ هزار تومان روانه بازار کتاب شد.

انتهای پیام/