امیرمسعود خوشنویس – اصطلاحات «مجری طرح یا مجری اجرایی» و «تهیه کننده» شما را سر در گم می‌کنند. فکر می‌کنید می‌دانید، اما آن‌قدر مطمئن نیستید که چه کسی کاری را انجام می‌دهد که دوست دارید شما در آن باشید. جای نگرانی نیست. این مقاله به این سوال پاسخ می‌دهد که یک مجری طرح چه می‌کند؟ ما اصول را بررسی می‌کنیم تا بتوانید شناخت و اعتماد به نفس پذیرفتن آن را پیدا کنید.

با توسعه و گسترش هنر سینما در دهه‌های اخیر و اثبات جایگاه تاثیرگذار آن به عنوان یکی از مظاهر تمدن در هزاره سوم، غالبا مشاغلی در آن پدید آمدند که لزوم وجود آن‌ها در هنر هفتم همواره احساس می‌شده است که مجری طرح فیلم، یکی از همان حرفه‌ها می‌باشد.

بنابراین می‌توان گفت مجری اجرا و ساخت پروژه یا به عبارتی مجری طرح پس از تهیه‌کننده در صدر زنجیره غذایی تولیدکنندگان قرار دارد. زیرا آن‌ها بودجه فیلم و بعضا نحوه تخصیص بودجه را کنترل و اغلب تأمین می‌کنند. در این مقاله با کارهایی که یک مجری طرح انجام می‌دهد و نحوه ارتباط آن‌ها با سایر تهیه کنندگان در یک فیلم سینمایی بیشتر آشنا می‌شویم.

مجری طرح شخصی است که در بعضی موارد منابع مالی تولید یک فیلم را از طریق یک شرکت تامین مالی مستقل، از طریق یک استودیو و یا از محل منابع مالی خود تامین می‌کند. همواره بزرگترین اولویت مجری طرح، اطمینان از وجود پول کافی برای تکمیل و اجرای مراحل ساخت پروژه است.

می‌توان گفت مجری طرح نقش رابط بین تامین کنندگان مالی فیلم و تهیه کنندگانی را ایفا می‌کند که در نهایت، روند تهیه و تولید را اداره کرده و بر پس از تولید نیز نظارت خواهد داشت. در چنین شرایطی اگر یک استودیو یا شرکت تولیدی در حال تامین مالی فیلم باشد، مجری طرح معمولا یک کارمند ارشد یا یک مدیر اجرایی است. همیشه توسعه، اولین مرحله از فرآیند ساخت یک فیلم می‌باشد که در طی آن تولیدکننده و یا تولیدکنندگان اجرایی منابع مالی را بررسی می‌کنند، استعدادها را ایمن می‌سازند، در بعضی موارد حتی تهیه کنندگان را استخدام می‌کنند و بودجه تعیین می‌کنند.

تفاوت بین مجری طرح فیلم و یک مجری طرح تلویزیونی چیست؟

از همین منظر می‌بایست اشاره کرد یک مجری طرح در برنامه تلویزیونی شغل بسیار متفاوتی با دارنده همین مسئولیت در صنعت فیلم و سینما دارد. بی‌شک هر دو دارای جایگاهی با سطح بالا هستند که اساسا از بالا بر جریان سیال تهیه و تولید نظارت می‌کنند. با این تفاوت که تهیه کنندگان اجرایی تلویزیون بودجه سریال را تأمین نمی‌کنند و تقریباً به طور انحصاری بر تلاش‌های خلاقانه برنامه تلویزیونی متمرکز می‌شوند. یک مجری طرح در رسانه تلویزیون در بعضی موارد معمولاً خالق، طراح ایده و مجری ساخت سریال است، به این معنی که آن‌ها نه تنها نمایش را خلق می‌کنند، بلکه به نوشتن فیلم‌نامه و اجرای عملیات تولید روزانه نیز کمک می‌کنند.

مهارت اساسی که برای تبدیل شدن به یک تهیه کننده اجرایی به آن نیاز دارید: بینش‌های بازار هدف، شبکه و مدیریت است.

بینش‌های بازار: یک مجری طرح اجرایی خوب، هوش تجاری و بینش‌هایی در مورد بازار فیلم دارد تا بداند چگونه و از کجا می‌تواند درآمد کسب کند. این امر به ویژه زمانی اهمیت پیدا می‌کند که وی خود سرمایه‌گذار بخش اعظم هزینه‌های پروژه نیز باشد.

شبکه: مجریان طرح حرفه‌ای و کارآزموده، شبکه خوبی از بازیگران، کارگردانان و عوامل را در اختیار دارند تا بهترین استعدادها، تخصص و دانش فنی را برای هر فیلم استخدام کنند.

مدیریت: یک مجری اجرایی با سابقه و توانمند باید تصمیمات مدیریتی و بودجه‌ای سختی بگیرد تا پروژه را بدون توقف و تعطیلی در حال اجرا نگه دارد.
اما موضوع قابل بحث و مهم دیگر در این راستا، مسئولیت‌های کلیدی مجری طرح در تمامی دوران پیش‌تولید، ایام فیلم‌برداری و حتی پساتولید است. در همین راستا می‌توان گفت نقش او، نظارت بر کار تهیه کننده از طرف استودیو و ارائه مشاوره‌های ضروری به وی، سازمان‌دهی و ایجاد وحدت و انسجام میان تامین کنندگان مالی یا توزیع کنندگان است.

آن‌ها اطمینان حاصل می‌کنند که فیلم به موقع، در حد بودجه، و مطابق با استانداردهای هنری و فنی توافق شده تکمیل شود. بنابراین می‌توان با قاطعیت گفت یک چنین مجری اجرائی، خود ممکن است به نوعی تهیه‌کننده‌ای باشد که بخش قابل توجهی از بودجه یک فیلم را تامین کرده، یا حقوق اساسی پروژه را تضمین نموده است.

شایان ذکر است در تولیدات بزرگ که با بودجه‌هایی سرسام‌آور ساخته می‌شوند غالبا مجری طرح، نماینده یا مدیر عامل استودیو فیلم می‌باشد. در شرکت‌های کوچک‌تر یا پروژه‌های مستقل نیز، ممکن است آن‌ها خالق یا نویسنده باشند. باید توجه داشت این افراد با یک چنین حوزه مسئولیتی، معمولا در جنبه‌های فنی فرآیند ساخت فیلم دخالتی ندارند، اما نقش مالی یا خلاقانه‌ای در حصول اطمینان از این که پروژه به مرحله تولید می‌رود و به سرانجام می‌رسد ایفا می‌کنند. مذاکره کنندگان عالی باشند. آن‌ها به یک حس تجاری دقیق و دانش نزدیک از تمام جنبه‌های تولید، تامین مالی و بازاریابی فیلم نیاز دارند.

در همین راستا و در جایگاه قیاس، نگاهی دیگر به حیطه وظایف و عملکرد مجریان طرح در تلویزیون به عنوان رسانه خواهیم انداخت.

مجریان طرح تلویزیونی مسئول کنترل کیفیت کلی تولیداتی هستند که از سوی تهیه‌کننده معین و یا ساختار بالادستی به آن‌ها سپرده می‌شود. آن‌ها بخشی از تیمی هستند که مسئول انتخاب پروژه‌های قابل عرضه و نمایش می‌باشند. تولید طیف وسیعی از برنامه‌های تلویزیونی از جمله درام، سریال درام، مستند و مستند نمایشی را در مقام تولیدکننده رهبری می‌کنند. در برخی از تولیدات، نقش او ممکن است با نقش‌های دیگر نیز ترکیب شود. به طوری که علاوه بر تامین مالی پروژه، ممکن است مسئولیت مدیریت بودجه در طول تولید را نیز بر عهده بگیرد.

در صنعت سریال و برنامه‌سازی جوامع توسعه‌یافته دنیا، در جهت ساخت آثار در برخی برنامه‌های تلویزیونی و یا حتی سریال‌های درام، نویسندگان با تجربه و شناخته شده نیز ممکن است به عنوان مجریان اجرایی معرفی شوند و در امور جاری و برنامه‌های خبری نیز حتی، نقش او اغلب با نقش سردبیر برنامه ترکیب می‌شود.

در تلویزیون‌های خصوصی آن‌ها باید بتوانند پروژه‌های تجاری و قابل فروش را شناسایی کنند و مسئولیت کلی تامین مالی و بازاریابی موفق این پروژه‌ها را بر عهده بگیرند. آن‌ها نقش کلیدی در حصول اطمینان از تبدیل شدن پروژه‌ها به برنامه‌های قابل پخش را دارند. در طول تولید، ممکن است مجری طرح در برخی از جنبه‌های فیلم‌نامه، بازیگران و گروه‌بندی نقش داشته باشند. این در حالیست که در بعضی موارد آن‌ها اغلب به طور هم‌زمان روی تعدادی پروژه کار می‌کنند.

با این توصیفات می‌توان گفت آن‌ها متخصصان باتجربه این صنعت هستند که غالبا تجربه‌های مختلفی در هر یک از نقش‌های تهیه کننده یا مدیر تولید داشته‌اند.

در پایان باید خاطرنشان کرد در این مجال سعی بر آن بوده تا با آشنا نمودن شما مخاطبین گرامی با حرفه یک مجری طرح تولیدات سینمایی و مقایسه آن با مجری اجرائی تلویزیونی، یاری‌گر شما در انتخاب مسیر و پذیرفتن مسئولیت‌ها در سینما باشیم.