
به گزارش صبا، در سالهای اخیر، یکی از مهمترین دغدغههای فیلمسازان فیلم کوتاه، نبود مسیر منظم و حرفهای برای نمایش آثارشان در سالنهای سینما بوده است. فیلم کوتاه، با وجود نقش مهمی که در کشف استعدادهای تازه و تجربهگرایی سینمایی دارد، غالباً در چرخهای محدود از جشنوارهها، نمایشهای دانشگاهی یا بسترهای آنلاین دیده میشد و کمتر فرصت مییافت در فضای اصلی و عمومی سینما با مخاطب روبهرو شود.
در همین زمینه، طرح اکران فیلمهای کوتاه با عنوان «قرار» که با همکاری مؤسسه سینمایی بهمن سبز و انجمن سینمای جوانان ایران اجرا شده، میتواند یکی از مهمترین اتفاقهای اخیر در حوزه نمایش فیلم کوتاه در کشور محسوب شود. اکران فیلمهای کوتاه «تخطی»، «سرود کلنل» و «هایکپی» به عنوان نخستین بسته از طرح «قرار» از ۱۶ خرداد آغاز شد. این اکران در ابتدا با تعداد مشخصی از سالنها برنامهریزی شده بود، اما با افزایش تعداد سینماهای متقاضی، دامنه نمایش آن گسترش یافت و در نهایت ۳۴ سالن و پردیس سینمایی در ۳۳ شهر کشور میزبان این آثار شدند.
این اتفاق جز با همراهی یک دفتر پخش حرفهای رقم نمیخورد. در حقیقت سالهای گذشته، شکل نمایش فیلم کوتاه در سینما در قواعد اکران هنروتجربه بود و شکل ساختار حرفهای پخش سینمایی را نداشت اما حالا فیلم کوتاه این بستر را پیدا کرده است تا در غالب قراردادی حرفهای مشابه قرارداد آثار سینمایی و با امکان بهرهمندی از سمت پخشکنندهای حرفهای وارد چرخهی اکران شود.
این پخشکننده مشابه بازاریابی و کاری که برای پخش فیلم سینمایی انجام میدهد با سایر سینماهای بخش خصوصی و دولتی هم برای اکران فیلم کوتاه وارد رایزنی میشود تا بتواند از سینماها مشابه فیلم بلند سانس بگیرد و فرصت تماشا آثار را برای مخاطبان فراهم کند. ذکر این نکته خالی از لطف نیست که ادامهی این مسیر به استعداد صاحبان فیلم کوتاه بستگی دارد که از آن به بهترین شکل ممکن استفاده و سانسها را با حمایت و همراهی خود حفظ کنند.
مؤسسه سینمایی بهمن سبز با ورود به اکران فیلم کوتاه نشان داده که ظرفیتهای پخش فقط به فیلمهای بلند محدود نیست. در واقع، مشارکت این موسسه در طرح «قرار» میتواند یک الگوی تازه در صنعت پخش سینما باشد؛ الگویی که در آن، فیلم کوتاه نیز در زنجیره رسمی اکران قرار میگیرد و از حاشیه به متن نزدیکتر میشود. اهمیت این موضوع زمانی بیشتر میشود که بدانیم بخش عمدهای از فیلمهای کوتاه ایرانی از نظر هنری و محتوایی دارای کیفیت قابل توجهاند، اما بهدلیل نبود شبکه نمایش، ارتباط مؤثرشان با مخاطب شکل نمیگیرد.
نمایش این فیلمها در روزهای شنبه، دوشنبه و چهارشنبه، در بازه زمانی ۱۶ تا ۱۷ انجام میشود. نکتهی مهم در این طرح، صرفاً تعداد سالنها نیست، بلکه «منظم بودن» و «پیوستگی» اکران است. این نظم زمانی، به فیلم کوتاه هویت اکران میدهد؛ یعنی فیلم کوتاه فقط یک محتوای جشنوارهای یا مناسبتی نیست، بلکه میتواند مانند سایر آثار سینمایی، در یک چرخه مشخص پخش و تماشا قرار گیرد. همین تغییر نگاه، برای فیلمسازان جوان و بدنه فعال سینمای کوتاه بسیار مهم است؛ زیرا فرصت دیدهشدن اثر، بازخورد گرفتن از مخاطب و حتی ایجاد زمینه اقتصادی برای تولیدات بعدی را فراهم میکند.

از سوی دیگر، اکران سراسری فیلم کوتاه در چندین شهر کشور، به تمرکززدایی از نمایش فرهنگی نیز کمک میکند. مخاطب فیلم کوتاه فقط در تهران یا چند سالن محدود خلاصه نمیشود. حضور این آثار در شهرهایی مانند مشهد، اصفهان، تبریز، شیراز، اهواز، کرج، رشت، سنندج، کرمانشاه، همدان و دیگر شهرها، نشاندهنده آن است که سینمای کوتاه میتواند مخاطب گستردهتری داشته باشد و از قالب یک تجربه نخبهگرایانه صرف خارج شود. این اتفاق همچنین باعث میشود فیلمسازان شهرستانی نیز احساس کنند امکان دیدهشدن آثارشان در سطح ملی وجود دارد.
در نهایت، اکران فیلم کوتاه توسط مؤسسه سینمایی بهمن سبز را باید بیش از یک برنامه نمایشی ساده دید؛ این طرح یک گام ساختاری برای حرفهایسازی نمایش فیلم کوتاه، گسترش عدالت فرهنگی در اکران، و ایجاد فرصت واقعی برای دیدهشدن استعدادهای تازه سینمای ایران است. طرح «قرار» به نوعی سبب باز شدن جریان اکران رسمی فیلم کوتاه در فضای حرفهای چرخهی پخش سینما بود و بهمن سبز به عنوان یک تسهیلگر شرایطی را فراهم کرد تا مجموعههای دیگری هم که متولیان دیگر فیلم کوتاه هم بتوانند به اکران حرفهای فیلمهای خود فکر کنند.
هماکنون دومین بسته اکران فیلمهای کوتاه «قرار» در سینماهای منتخب کشور به نمایش درمیآید.
در این بسته، چهار فیلم کوتاه «آدمک» به کارگردانی سیاوش گرجستانی و تهیهکنندگی سیدمازیار هاشمی، «متولد تهران» به کارگردانی جواد حکمی و تهیه کنندگی انجمن سینمای جوانان ایران و جواد حکمی، «انار» به کارگردانی مهرداد جلالی و تهیهکنندگی ملیحه جلالی، «به صدای زمین گوش کن» به کارگردانی شهاب مهربانپور و تهیهکنندگی علیرضا توسلیزاده روی پرده میروند.