
ناصر ارباب/صبا، «پدر امت» حاصل یک دغدغه عمیق خانوادگی نسبت به رهبر شهید است؛ برنامهای که قرار نبود سیدبشیر حسینی آن را اجرا کند و حتی قرار نبود اینگونه پرمخاطب شود.سید بشیر حسینی در گفت و گویی با صبا روایت میکند که چگونه در آستانه لغو شدن، این برنامه از دل یک تماس تلفنی نیمهشبی متولد شد و چرا با وجود همه محدودیتها، ماندگار شد.
«پدر امت»؛ روایت یک تولد نیمهشبی و پرمخاطبترین برنامه تلوبیون
سیدبشیر حسینی، تهیهکننده و مجری برنامه «پدر امت» که از شبکه دو سیما پخش میشود، در گفتوگویی با صبا، جزئیات شکلگیری، چالشهای تولید، ماجرای اجرای ناگهانی خود، و دلایل پربازدید شدن این برنامه را تشریح کرد.
دغدغه اصلی، نگاه پدرانه به رهبر بود
حسینی با اشاره به فضای پس از شهادت رهبر انقلاب گفت: «برنامه پدر امت دغدغه گروه خانواده شبکه دو و به ویژه سرکار خانم دکتر کاظمبیگی شکل گرفت. تأکید ایشان این بود که به رهبر امت از منظر خانوادگی و پدرانه نگاه کنیم، سبک زندگی را پرورش بدهیم و ارتباط عاطفی را در کنار پیوند عقیدتی جدیتر ببینیم.»
وی افزود: «این ایده وقتی مطرح شد که تازه فضای کلی رسانه بعد از شهادت رهبری شکل گرفته بود و همه بچههای رسانه در تقلا بودند یک ادای دینی به رهبر انقلاب کنند. در یک فضای اتاقفکر مانند، پیشنهادات داده شد و طرح جلوتر رفت.»
تنها دکور موجود، دکور «از مامان بگو» بود
تهیهکننده «پدر امت» درباره امکانات محدود آن روزها توضیح داد: «بررسی کردیم که دکور را چه کار کنیم. تنها دکوری که موجود بود، دکور برنامه «از مامان بگو» بود که تمام شده بود و قرار بود تبدیل به «از بابا بگو» شود. اگر میخواستیم اقدام کنیم، چارهای جز استفاده از همان دکور نبود. بنابراین، شکلگیری برنامه اتفاق غریبی نبود؛ بر مبنای اقتضا و امکانات موجود بود.»
انتخابمان برای مجری اول صدرینیا بود، بعد یراقبافان
حسینی درباره انتخاب اجرا توضیح داد: «در آن شرایط، نه بحث تهیهکنندگی بود نه بحث اجرا. برای اجرا اول سیدعلی صدرینیا را پیشنهاد کردم که مستندهای «غیررسمی» را کار کرده بود، به سیره رهبری مسلط بود و ارتباطات خوبی داشت. اما در بحبوحه شهادت آقای لاریجانی، مسئولیت ایشان در روابط عمومی شورای امنیت ملی بیشتر شد و این انتخاب منتفی گردید.»
وی ادامه داد: «گزینه بعدی آقای مجید یراقبافان بود که در بیت رهبری اجرا داشتند. ایشان هم به مشغله کاری و چند برنامه دیگر خوردند و عملاً امکانپذیر نشد. در آن مقطع، نه من و نه هیچکس دیگر به اجرای بنده فکر نمیکردیم.»
حسینی در ادامه گفت: «رسیدیم به هفت، هشت ساعت مانده به ضبط قسمت اول. ساعت ۲ نیمهشب بود و ما هنوز برای مجری فکر میکردیم. همه چیز آماده بود؛ مهمان هماهنگ، استودیو آماده، اما مجری نداشتیم. ناگهان خانم دکتر کاظمبیگی تماس گرفت و گفت: «یا این برنامه تعطیل میشود و کار برای رهبر شهید روی زمین میماند، یا خودتان مجری باشید.»
وی افزود: «کل داستان در چند دقیقه تلفنی رفت و برگشت انجام شد و من گفتم میآیم. با وجود اینکه هیچ طراحی و برنامهریزی پیشینی برای اجرای من نبود و میخواستم تمام انرژی را پشت صحنه بگذارم، قبول کردم.»
بزرگترین چالش، انتخاب مهمانان بود
تهیهکننده «پدر امت» مشکل اصلی برنامه را دعوت از مهمانان دانست و گفت: «ما باید بندبازی میکردیم: از یک طرف برنامه به قدری ساده و لطیف باشد که عموم مردم ارتباط بگیرند، از طرف دیگر دلمان نمیخواست برنامه بدون محتوا و فقط چند خاطره ساده باشد. بار اصلی این داستان روی دوش مهمان بود.»
وی ادامه داد: «ما نزدیک ۱۰۰ نفر را لیست کردیم؛ همه سرآمد. اما دسترسی به آنها و راضی کردنشان سخت بود. خیلی از مهمانها نگران بودند که بعد از شهادت رهبر، کسی فکر نکند آنها آمدهاند خود را پروموت کنند یا از این نمد کلاهی برای خودشان ببافند.»
مهمانان نظامی در میدان عملیات هستند یا پروتکل حفاظتی دارند
حسینی درباره خلأ مهمانان نظامی و امنیتی گفت: «ما در مهمانان خود خلأ نظامی و امنیتی داریم که بتوانند وجه فرماندهی کل قوا را بازنمایی کنند. اما یا در میدان عملیات هستند، یا پروتکلهای حفاظتی خاصی دارند که امکان ضبط را نمیدهد.»
وی افزود: «از طرف دیگر، برخی افراد خودشان مشتاق آمدن بودند، اما در شورای سردبیری، به دلیل حفظ سطح کیفی برنامه، تأیید نشدند. ما به انتخاب هر مهمانی تن نمیدهیم.»
سه بار ضبط با فریدالدین حدادعادل؛ یکی برای آرشیو تاریخی
تهیهکننده «پدر امت» درباره همکاری با فریدالدین حدادعادل گفت: «سه مرتبه با ایشان ضبط کردیم. یک تک قسمت اولیه ضبط کردیم و نمیدانستیم بازخورد چه باشد. نگران بودیم در برخی رسانهها بازخورد منفی بگیرند که این تا الان کجا بود و حالا پیدا شده. اما بازخورد آنقدر خوب بود که ایشان دو قسمت دیگر هم آمدند.»
وی ادامه داد: «بعد از آن، آقای حدادعادل گفت: من تا زنده هستم دوست نداشتم این خاطرات منتشر شود، اما حالا که شرایط جنگی است و معلوم نیست چه پیش میآید، دلم میخواهد خاطرات ضبط و ثبت شود. بنابراین یک برنامه مفصل دیگر هم ضبط کردیم نه برای پخش در پدر امت، بلکه برای ثبت در تاریخ.»
فضای ملتهب و عاطفی، اما کنترل شده
حسینی درباره فضای ضبط برنامه گفت: «هنوز به چهلم شهادت نرسیده بودیم. آقای حدادعادل هم خواهرش را از دست داده بود، هم رهبر و عزیزان دیگر را. خودبهخود فضا ملتهب و عاطفی بود. قبل از ضبط بغض گلوی همه را میگرفت و اشک جمع میشد، اما در برنامه سعی میکردیم راحت و صمیمی باشیم و کنترل کنیم.»

چرا پربازدیدترین برنامه تلوبیون شدیم؟ حکمت اصلی وجود رهبر شهید است
تهیهکننده «پدر امت» در پاسخ به راز پربازدید شدن این برنامه تأکید کرد: «به نظرم حکمت این پربازدید شدن در وهله اول، وجود نازنین رهبر شهید ماست. اگر عنوان پدر امت را از این برنامه برداریم، نه فقط یک عنوان که هویت و اصالتش را حذف کردیم. این یکی از برکات رهبر شهید است؛ خاصه در این بازه که مردم را میبینیم کف خیابانها جور دیگری هستند.»
وی افزود: «یکی از روحانیون معروف میگفت سالها منبر رفتم ولی هیچوقت مردم را اینقدر پذیرا ندیدم. الان همدلی و همراهی در مردم هست که جدیترین حرفها را میشود زد و گارد نمیگیرند.» حسینی عامل دوم را کار تیمی دانست و گفت:«تیمی که کار میکند عاشقانه کار میکند. در شرایط جنگی، در منطقهای که ضبط میکردیم، دور و اطراف مورد اصابت قرار میگرفت. گاهی لرزش صدا، برق رفتن، تکون خوردن لوستر و دکور محسوس بود. چند بار وسط ضبط توقف کردیم، بعضی وقتها گفتیم ادامه میدهیم.»
وی ادامه داد: «عوامل پشت صحنه، بچههای دوربین و صدا، در استودیو اشک میریزند. من گاهی به آنها غبطه میخوردم و میگفتم که شما اشک میریزید و من به عنوان مجری باید خودم را کنترل کنم که برنامه زیادی اشکی نشود.»
پژوهش و تطبیق تاریخی خاطرات، خط قرمز برنامه است
تهیهکننده «پدر امت» درباره دقت محتوایی گفت: «ما یک فضای پژوهشی هم گذاشتیم. خاطرات را از نظر تاریخی تطبیق میدهیم. اگر تیم سردبیری تشخیص دهد در استناد خاطرهای تردید هست، حتی اگر مهمان محترمی گفته باشد، ممکن است یک مقداری فراموشی رخ داده باشد؛ آن خاطره از برنامه حذف میشود.»
پدر امت مطلقاً پربازدیدترین برنامه تلوبیون است، نه یکی از آنها
حسینی با تأکید بر آمار گفت: «برنامه پدر امت با ساختاری بسیار ساده، در حال حاضر قطعاً پرمخاطبترین برنامه تلوبیون است، نه یکی از پرمخاطبترینها. دوستان چند قسمت را پیگیری کردند. نسبت آمار ویو به نسبت روزهای پخش، و سرعت رشد، نشان میدهد پدر امت از نظر عدد و رقم هم میتواند همه را به چالش بکشد.»
وی افزود: «این نشان میدهد ارادت و علاقهای در مردم نسبت به رهبرشان وجود دارد که شاید خیلی از جاها انکار میشد. حالا یک برنامه تلویزیونی میتواند این نکته را اثبات کند.»
از نوروز تا محرم؛ تا وقتی عطش هست، ادامه میدهیم
تهیهکننده «پدر امت» درباره تداوم برنامه گفت: «تصور ما این بود برنامه نوروزی است و تا آخر فروردین اشباع میشوند. اما دیدیم هنوز عطش و کشش هست. در تجمعات شبانه مردم، چندین بار خود من را دعوت کردند که روی استیج بروم و خاطرات پدر امت را بگویم. این برای من شیرینتر از هر چیزی بود.»
وی ادامه داد: «فروردین تمام شد، گفتیم تا آخر اردیبهشت ظرف پر میشود. باز هم استقبال دیدیم. الان به این جمعبندی رسیدیم که تا فصل محرم پیش برویم و اگر باز هم بازخورد اینگونه بود، ادامه دهیم. تا جایی که عطش و کشش هست، پیش میرویم.»