محمدرضا مقدسیان در گفت و گو با صبا؛
پس از دشمن خارجی نوبت پاسخگویی بانیان فساد و رانت خواران است/ خط قرمز هنرمندان ایران باشد
محمدرضا مقدسیان، منتقد و مدرس سینما، ضمن اشاره به اندوه و خشم ناشی از شرایط جنگی و تهاجمات اخیر، مسئولیت هنرمندان را در ایجاد آرامش و انسجام ملی دانست و تأکید کرد که پس از مقابله با تهدیدات خارجی، ریشهکن کردن فساد اقتصادی و رانتخواری در داخل، اولویت اصلی کشور است.

مهدیه مالکی/صبا: محمدرضا مقدسیان، منتقد و مدرس سینما، در گفتوگو درباره حالوهوای این روزها و نقش هنر در شرایط جنگی کشور، ضمن ابراز ناراحتی و اندوه عمیق نسبت به وضعیت فعلی، بر مسئولیت هنرمندان برای ایجاد آرامش، انسجام و امید در جامعه تأکید کرد.
وی گفت: این روزها همه ما، مثل هر ایرانی که ذرهای علاقه به خاک و کشورش دارد، غمگین، ناراحت و حتی عصبانی هستیم، تهاجم کشورهای متخاصم نمیگذارد حال خوبی داشته باشیم و طبیعی است که احساس غم و عصبانیت را تجربه کنیم.این منتقد سینما افزود: از سوی دیگر، بهعنوان کسی که هم در حوزه هنر فعالیت میکنم و هم در حوزه روانشناسی و رواندرمانی، مهمترین مشغله ذهنیام حال مردم کشور است؛ اینکه خودم چه حالی را تجربه میکنم و دیگران چه میکشند و این روزها مدام به این فکر میکنم که جامعه چه درد و فشاری را تحمل میکند.
او با بیان اینکه یکی از تعاریف اساسی هنر به مسئولیت اجتماعی هنرمند مربوط میشود، توضیح داد: هنرمندان باید نگاه دقیق، تحلیل درست و رفتاری مسئولانه داشته باشند و مهمتر از همه اینکه برای ایجاد آرامش، انسجام و گذر کم آسیبتر از این دوران، هر کاری که از دستشان برمیآید انجام دهند تا حال هموطنان و در نهایت ایران بهتر شود.
مقدسیان تأکید کرد: در این بزنگاه همراهی هنرمندان با حال عمومی کشور، احترام به احساس مردم و تلاش برای خلق آثار یا بیان دیدگاههایی که انسجام ملی، حال بهتر، امید بیشتر و تقویت روحیه وطندوستی ایجاد کند، از وظایف اولیه است.وی ادامه داد: در کنار این، ما این روزها باید خیلی بیشتر از قبل به حال خودمان و اطرافیانمان توجه کنیم، اطرافیان فقط خانواده نزدیک نیستند؛ هر فردی که با او تعامل داریم یک انسانِ مشابه ماست. اگر از فروشگاه خرید میکنیم، آن فروشنده مثل ماست؛ اگر همسایه دچار مسئله است، مثل ماست؛ اگر دوستی تماس میگیرد و از حالش میگوید، او هم مثل ماست و تنها ابزاری که میتواند به ما کمک کند تا آسیب این دوران کمتر شود، احساس انساندوستی، همنوعدوستی و وطنپرستی است.
او افزود: تنها چیزی که میتواند آسیبها را تشدید کند، نگاههای فردی، تحلیلهای سطحی و اولویت دادن به ذهنیات شخصی بهجای منافع ملی است و طبیعتا هنرمند باید روشنگری کند، تحلیل ارائه دهد و خط قرمز او ایران باشد؛ فقط ایران.
این مدرس سینما ادامه داد: به عقیده من هنرمند باید برای گذار سهل تر از این شرایط سخت در راستای حفظ و تقویت وطن دوستی عمل کند و این شامل هنرمندان در حوزهای مختلف موسیقی، ادبیات و .. می شود، مبنای همه هنرمندان باید تقویت وحدت ملی باشد به گونه ای که آثار و اظهارنظرها موجب امیدآفرینی شود چون این روزها ما عزیزانی را از دست میدهیم، به کشور ما خسارتهایی وارد شده، برخی از هموطنان ما خانه و کاشانه شان را از دست داده اند و همه این موارد آسیبهایی است که با همدلی و همراهی و ایجاد عزم ملی بهبود پیدا میکند و هنرمندان به واسطه انتشار آثار هنری در مدیومهای مختلف میتوانند حس انسانی و نوع دوستی را تقویت کرده و یاس و ناامیدی را کمرنگ کنند.
وی احساس همیاری جامعه ایرانی در بزنگاههای مختلف را مهترین نکته ای دانست که بیش از موارد دیگر توجه اش را جلب کرده و گفت: در حملههای نظامی به شهرتهران احساس کردم بیش از اینکه مردم بخواهند فرار کرده و منافع خود را در نظر بگیرند دراولین قدم اطراف و دیگران را اولویت قرار دادند مثلا اگر به خیابانی حمله شده بود کسبه ابتدا از حال هم خبرمی گرفتند واگر خانه ای تخریب شده بود به این فکر می کردند که چطور میتوانند افراد را از آسیب بیشتر در امان نگه دارند، اینکه در تامین مواد اولیه از فروشگاهها به اندازه خرید می کردند و این فرهنگ که ما در سختی و بزنگاهها به دیگران همچون خود اهمیت می دهیم برای من بسیار شاخص بود.
مقدسیان افزود: امیدوارم که ایران همیشه سربلند بماند وچشم دشمنان از کشور ما دور بماند و آینده شکوفا و شادی داشته باشیم بدون اینکه یک وجب از خاکمان مورد تعرض قرار گیرد و حتی از بینی یک ایرانی قطره ای خون بیاید.
مقدسیان در ادامه به یکی از تلخترین مشاهدات خود اشاره کرد و گفت: یکی از اتفاقهایی که باعث ناراحتی زیادی شد، حمله به مدرسه دخترانه بود؛ جنایتی که فکر نمیکنم به این زودیها از حافظه تاریخ حذف شود و این لکه ننگ بر پیشانی کسانی که این جنایت را رقم زدند باقی خواهد ماند و باید درباره این فجایع زیاد صحبت شود؛ بهویژه درباره کودکانی که آسیب دیدند و خانوادههایی که هیچ ربطی به نظامیگری نداشتند.
وی افزود: من در این روزها فردی را دیدم که خانهاش هدف موشک قرار گرفته بود و همه داراییاش از بین رفته بود؛ نه از طبقه مرفه بود، نه رانتی داشت، نه امتیازی، اما جملهای گفت که من را تکان داد. گفت: «این هزینهای است که باید پرداخت کنیم تا این کشور سرپا بماند.» نمیدانم اگر من جای او بودم اینقدر قدرت و صلابت داشتم یا نه و واقعا به او غبطه خوردم که همه چیزش نابود شده بود، اما خودش را از کشور جدا نمیدانست و احساس میکرد که این هزینه برای سربلندی ایران داده شده است.
او تأکید کرد: این نمونهها برایم بسیار تأثیرگذار بوده و نشان میدهد که در سختترین لحظات هم مردم چگونه به کشورشان وفادار میمانند و اینها چیزهایی است که باید ثبت و روایت شود.
محمدرضا مقدسیان، منتقد و مدرس سینما، در بخش دیگری از این گفتوگو، به شرایط ناگوار اقتصادی در کشور اشاره کرد و گفت: در دورهای که بسیاری از افرادی که به واسطه ارتباط با حاکمیت و دریافت امتیازهای مستقیم یا غیرمستقیم، فساد تعفنبرانگیزی را به کشور تحمیل کردهاند و پول و املاکشان را هر روز بیشتر میکنند شایسته نام «ایرانی» نیستند تا زمانی که افرادی چون شخصیتی که خانهاش تنها داراییاش پس از ۲۰ سال کار در منطقهای محروم بود و با اصابت موشک از بین رفت، اما سربلندانه مقاومت میکند و خود را جزئی از خانواده ایران میداند، وجود دارند، کسانی که باعث فساد شدهاند و داشتههای مردم را چپاول کردهاند، نمیتوانند نام ایرانی را به خود نسبت دهند.
او افزود: امیدوارم در آینده مشکلات برطرف شود و افرادی که ریشههای فساد را در کشور بنا نهادند و باعث ایجاد ناامنی، بیعدالتی و ناامیدی در مردم شدند، امروز باید پاسخگو باشند چون این افراد نیز در شرایط کنونی سهیم هستند و آنچه امروزه در کشور ما رخ داده فقط به خاطر دشمن خارجی نیست و ما اگر در داخل کشور زخمی نداشتیم هیچ مگسی نمیتوانست روی این زخم بنشیند و این زخم را بخشی از افرادی ایجاد کردند که با فساد، ایجاد ناامیدی و از بین بردن جریان عدالت و رانت خواری زخم هایی را به پیکره جامعه ایرانی وارد کردند وامروز باید جواب گو باشند به مردمی که با حداقل دارایی خود برای پایداری کشور تلاش میکنند و افرادی که داراییهای همین مردم را غارت کردهاند و امروزه خبری از آنها نیست و در امنیت در ویلاهای شمال یا خارج از کشور در امنیت زندگی میکنند و بعد از اینکه شر دشمن خارجی را از کشور کم کردیم باید تکلیف این افراد مشخص شود
وی ادامه داد: پس از اینکه شر دشمن خارجی را از سر خود کم کردیم، باید بررسی کنیم که چرا مردم تا این حد مورد بیعدالتی قرار گرفتهاند و چرا بخشی از حاکمیت از مردم جلوتر نیست، در حالی که مردم سینه سپر کرده و از کشور خود دفاع میکنند؟ و متأسفانه گروهی در کشور از این مقاومت و بزرگواری مردم سوءاستفاده کرده و منافع خود را پیش میبرند و به نظرم، قدم بعدی پس از رفع تهدید دشمن خارجی، ریشهکن کردن فساد اقتصادی و رانتخواری در کشور است که بزرگترین آسیب را به کشور وارد کرده است.