معصومه دهقان/ صبا؛ فیلم سینمایی «کج‌پیله» ساخته هاتف علیمردانی در دو هفته نخست به حدود ۳۰ میلیارد تومان فروش رسید؛ اثری که با ترکیب روایت فانتزی و دغدغه‌های اجتماعی، تغییر هویت یک زن به مرد را به تصویر می‌کشد. علیمردانی (کارگردان)، فرنوش نیک‌اندیش (بازیگر) و علی طالبی (فیلمبردار) در گفت‌وگوی با صبا از  نگاه خود به این پروژه گفتند؛ علیمردانی تأکید می‌کند «همیشه دنبال ایده‌ای بودم که هم حرف مشخصی داشته باشد و هم بتواند مخاطب را جذب کند»، نیک‌اندیش ایفای این نقش را تجربه‌ای متفاوت در سینما می‌داند و طالبی نیز طراحی زبان تصویری دوگانه برای شخصیت اصلی را یکی از سخت‌ترین بخش‌های کار عنوان می‌کند.

هاتف علمیردانی، کارگردان: توهمات شخصیت اصلی جهان فیلم را ساخته است

آقای علمیردانی، انگیزه شما برای ساخت فیلم «کج‌پیله» چه بود؟

همیشه دنبال ایده‌ای بودم که با توجه به وضعیت سینمای اجتماعی، که به شدت درگیر محدودیت و سختی است، بتوانم فیلمی بسازم که هم حرف مشخصی داشته باشد و هم بتواند مخاطب را جذب کند. من همیشه نویسنده و کارگردان فیلم‌هایم بوده‌ام و بلد نیستم روی متن دیگری کار کنم؛ دغدغه‌ام همیشه از متنی می‌آید که خودم می‌نویسم.

انتخاب بازیگران چگونه انجام شد؟

برای نقش اصلی، «شاکردوست» به نظرم بهترین گزینه بود. سایر بازیگران را نیز بر اساس شخصیت و روابطشان با الناز شاکردوست انتخاب کردم. در واقع، هدفم این بود که کار با پایین‌ترین هزینه ممکن و با بهترین کیفیت تولید شود.

گریم فیلم هم بسیار مورد توجه قرار گرفته است. درباره این موضوع توضیح می‌دهید؟

بله، گریم واقعاً یکی از دغدغه‌های بزرگ ما بود. من دپارتمان گریم را تشکیل دادم و جا دارد از خانم رکسانا تشکر کنم که به عنوان طراح گریم شش تا هفت ماه با تیمش روی این پروژه کار کرد، شامل امیر سعادتی‌کیا و دیگر همکاران که توانستند این کار سخت را به خوبی انجام دهند.

پیام اجتماعی فیلم «کج‌پیله» چیست؟

دغدغه اصلی من همیشه مسائل اجتماعی است. در این فیلم، تلاش کردم نقبی به درون زندگی یک مرد از نگاه یک زن داشته باشم و جنبه‌های مختلف زندگی او را به تصویر بکشم.

روایت فیلم چگونه است؟

«کج‌پیله» در قالب یک فیلم فانتزی ساخته شده اما متن اجتماعی آن کاملاً مشخص است. کل زمان فیلم در یک پلک زدن اتفاق می‌افتد و توهمات و تخیلات شخصیت اصلی باعث ایجاد این فضا شده است.

به نظر می‌رسد فناوری و فضای مجازی در فیلم تأثیرگذار هستند؟

دقیقاً. در فضای امروز، هوش مصنوعی و رسانه‌های مجازی خیلی عجیبه؛ بازیگر می‌تواند از روی پوستر به راحتی برقصد یا هر کاری که می‌خواهد انجام دهد و تشخیص واقعی بودن خیلی سخت شده است. این موضوع بخشی از دغدغه فیلم است.

عنوان «کج‌پیله» چه معنایی دارد؟

بعضی کرم‌های ابریشم سریع‌تر پیله می‌‌بندند و قبل از اینکه به آب جوش بیفتند، تبدیل به پروانه می‌شوند. این فیلم هم به نوعی مسیر زندگی را نشان می‌دهد؛ وقتی چهارچوب زندگی خودت را بسازی، می‌توانی از خطر بگریزی و «پرواز کنی».

بازخورد مخاطبان چگونه بوده است؟

بازخورد بسیار عالی بوده است. خدا را شکر، در دو هفته اول، فیلم حدود ۳۰ میلیارد تومان فروش داشت و امیدوارم این موفقیت ادامه داشته باشد.

 علی طالبی: «هر قاب برای روایت دوگانه شخصیت طراحی شد»

علی طالبی، فیلمبردار «کج‌پیله»، تجربه خود در این پروژه را تلاش برای ساخت زبان تصویری دوگانه و منسجم توصیف می‌کند؛ زبانی که هم‌زمان بتواند تحول هویتی شخصیت اصلی را منتقل کند و در عین حال بین لحن کمدی و جدی فیلم تعادل برقرار نگه دارد. او می‌گوید جذابیت بصری و ظرفیت روایی فیلمنامه عامل اصلی پیوستنش به پروژه بوده است.

به گفته طالبی، مهم‌ترین چالش فیلم، طراحی تصویری روند تبدیل شخصیت «سیما» به نسخه مردانه‌اش بود؛ تغییری که با تفاوت در زاویه دوربین، نورپردازی و حرکت آن نمایش داده شد. بخش زنانه با قاب‌های نرم، نور گرم و حرکت کنترل‌شده روایت شده و در بخش مردانه از نور سردتر، کنتراست بیشتر و قاب‌های فشرده‌تر استفاده شده است.

او اشاره می‌کند که این دوگانگی درونی شخصیت، انتخاب لنزها و ساختار قاب‌بندی را نیز تحت تأثیر قرار داده؛ از جمله استفاده از لنزهای با عمق میدان بیشتر برای بخش زنانه و لنزهای تله برای نسخه مردانه «اسد». طالبی همچنین از جلسات مداوم با کارگردان برای ایجاد ثبات لحن بصری سخن می‌گوید؛ ثباتی که کمک کرده فیلم نه به سمت کمدی اغراق‌شده متمایل شود و نه کاملاً به فضای درام فرو برود.

فیلمبردار «کج‌پیله» در ادامه به تکنیک‌های دیگری اشاره می‌کند که برای تفکیک دو هویت به کار رفته‌اند: استفاده از فیلترهای دیفیوز برای سیما، حذف آن‌ها برای نسخه مردانه، تغییر دمای رنگ و تنظیم میزان نور پرکننده. او می‌گوید برخی سکانس‌ها به‌ویژه صحنه‌های ریتمیک، بخش‌های دارای گریم سنگین و سکانس‌های شلوغ از نظر اجرایی دشوار بوده‌اند و برای مدیریت آن‌ها تمرین و تست‌های متعدد انجام شده است.

طالبی نقدهایی مبنی بر «وایرال‌پسند» بودن برخی نماها را رد می‌کند و می‌گوید تمرکز اصلی تیم بر خوانایی و روایت بصری بوده است، نه تولید قاب‌هایی برای شبکه‌های اجتماعی. به گفته او، هماهنگی نزدیک با طراح صحنه، گریم و لباس نیز نقش مهمی در انسجام ظاهری فیلم داشته است.

او متفاوت‌ترین بخش پروژه را سکانسی می‌داند که در آن سیما برای اولین‌بار با نسخه مردانه خود روبه‌رو می‌شود؛ لحظه‌ای که با حداقل حرکت دوربین و کنترل دقیق نور، جوهره اصلی روایت را منتقل می‌کند. طالبی در پایان تأکید می‌کند «کج‌پیله» برایش تجربه‌ای پیچیده و آموزنده بوده و امیدوار است تماشاگران نیز این تلاش برای خلق تصویری دقیق و صادقانه را در فیلم احساس کنند.