پگاه زارعی/ صبا؛ مرتضی یعقوبی تهیه‌کننده تلویزیون درباره شکل‌گیری برنامه «خردل» که از سه‌شنبه تا جمعه روانه آنتن شبکه نسیم سیما می‌شود، توضیح داد و گفت: برنامه «خردل» یک برنامه گفت‌وگو محور است که بر پایه تجربه، تجربه زیسته، جهان‌بینی و زندگی واقعی مهمان‌ها شکل گرفته است. ترکیبی از طنز، عمق، صمیمیت و نگاه انسانی در لایه‌های مختلف گفت‌وگو وجود دارد. هدف این بوده که هم مخاطب عادی لذت ببرد و هم مخاطب فهیم و جدی. این نگاه یک‌جانبه نبوده و این رویکرد به‌خاطر انتخاب نوع مهمان‌ها، نوع گفت‌وگو و موضوعات برنامه است.

او ادامه داد: ساختار برنامه گرم، نزدیک و غیرتشریفاتی است و صداقت در رأس همه چیز قرار گرفته. اگر بخواهم برای «خردل» یک تک‌لاین بگویم این است که تلاش می‌کند هم فکر بدهد و هم لبخند و حال خوب به مخاطب منتقل کند. وقتی فضای گرم، صمیمی و صادقانه شکل بگیرد، چنین نتیجه‌ای هم حاصل می‌شود.

یعقوبی ضمن بیان اینکه هدف و فلسفه برنامه ایجاد یک فضای گفت‌وگوی صمیمی و بدون رودربایستی با چهره‌های محبوب تلویزیون در حوزه طنز، فرهنگ یا حتی ورزش است، عنوان کرد: حتی در حوزه ورزش، کسانی را دعوت کردیم که به واسطه صراحت یا جنبه‌های طنزآمیز شخصیت‌شان شناخته شده‌اند، مثل آقای بیک‌زاده که خیلی بی‌رو در گفت‌وگو صحبت می‌کند. فلسفه ما در «خردل» نشان دادن وجه انسانی، واقعی و حتی وجه بامزه افراد است؛ اینکه در زندگی شخصی چطور با مسائل و چالش‌ها مواجه می‌شوند.

او اظهار کرد: تلاش کردیم تولید محتوایی کنیم که حال جمعی را بهتر کند، دریچه‌ای تازه و جهان‌بینی تازه‌ای به‌روی مخاطب باز کند؛ از دل حرف‌هایی که از مهمان‌ها بیرون می‌کشیم. در لایه پنهان برنامه، تأکید بر اهمیت حرف زدن، فرهنگ گفت‌وگو، شنیدن و شنیده شدن بدون هیاهو و بدون قضاوت وجود دارد؛ چیزی که این روزها کم‌رنگ شده. نه می‌شنویم و نه شنیده می‌شویم. «خردل» سعی کرد از برنامه‌های کلیشه‌ای فاصله بگیرد. هدف این بود که مهمان واقعی‌ترین نسخه خودش باشد؛ همان چیزی که مخاطب کمتر دیده است.

این تهیه‌کننده درباره انتخاب نام «خردل» برای برنامه، گفت: «خردل» یک دانه کوچک با طعم تند و اثرگذاری زیاد است. هم ادویه است و هم سس. استعاره‌ای است از حرف‌های کوچک اما اثرگذار؛ هم اشاره به خرد و فکر دارد و هم به دل و صمیمیت. خود دانه خردل قابلیت جوانه زدن و رویش دارد؛ مصداق جوانه زدن امید از کوچک‌ترین عناصر ممکن. بنابراین «خردل» یعنی حرف‌های کوچک و صمیمی که مزه‌اش مدت‌ها زیر زبان می‌ماند.

او درباره انتخاب علی میرمیرانی به عنوان مجری، بیان کرد: شیوه اجرای علی میرمیرانی زبانزد است. من هیچ‌جا از عبارت مجری استفاده نمی‌کنم؛ چون علی میرمیرانی مجری نیست. او گفت‌وگوکننده است. حتی می‌شود تیتر کرد که علی میرمیرانی یک گفت‌وگوکننده خوب است. مجری‌گری تخصص دیگری است. وقتی با مهمان‌ها تماس می‌گرفتیم، با اشتیاق می‌آمدند چون می‌گفتند گفت‌وگو با او لذت‌بخش است. لحن گرم و صمیمی دارد، بی‌واسطه صحبت می‌کند، گفت‌وگو طبیعی و ارگانیک است و گاهی سؤالی می‌پرسد که ناگهان ابعاد حرف را تغییر می‌دهد و مخاطب را غافلگیر می‌کند؛ این غافلگیری جذاب است.

یعقوبی ادامه داد: علی میرمیرانی در «خردل» همان چهره آثار قبلی‌اش نیست. اینجا یک نسخه تازه از او دیده می‌شود؛ گفت‌وگوهایی طنازانه، سرشار از بازی و شوخی، بدون استفاده از آبروی افراد یا بهره‌برداری از مسائل شخصی‌شان برای وایرال شدن. اصالت تلویزیونی حفظ شده؛ شأن، شخصیت و خانواده تلویزیون حفظ شده.

این تهیه‌کننده درباره وایرال شدن در فضای مجازی خاطرنشان کرد: در «خردل» می‌توانستیم شیطنت کنیم یا حرفی دوپهلو بزنیم تا وایرال شود، اما چنین کاری نکردیم. مهمان‌ها در فضایی امن و راحت نشسته‌اند. حرف‌هایی می‌زنند که در جاهای دیگر شاید نگویند. حرف‌ها در این برنامه بدون ادبیات سخیف و بدون ابتذال، به‌طور طبیعی در برنامه شکل می‌گیرد و گروه فضای مجازی ما هم بلد است کجا را ببرد و چطور با لحن احساسی آن را تقطیع کند.

او درباره ویژگی محتوای «خردل» گفت: این برنامه گفت‌وگو ژورنالیستی است، انسانی است، جدی است، بامزه است، طنز دارد، چالش دارد و گاه سرکار گذاشتن‌های بامزه. مثلاً وقتی مهمان عبارتی پیچیده به‌کار می‌برد، علی می‌گوید من نفهمیدم، یعنی چی؟ این یک آزمون صداقت است که مهمان تظاهر نکند. یا چالش‌های موقعیتی مثل اینکه در را باز می‌کنی و می‌بینی حضرت سعدی پشت در است، چه واکنشی داری؟ شیوه اجرای علی میرمیرانی بر مبنای اعتماد، صمیمیت و شنیدن است، نه بازجویی یا پرسش‌های نمایشی که این روزها زیاد دیده می‌شود.

یعقوبی درباره معیار انتخاب مهمان‌ها، تصریح کرد: دنبال چهره‌های محبوب و مؤثر بودیم نه چهره‌های جنجالی. کسانی که کارنامه خوب دارند، روایت‌های شنیدنی دارند، بلدند صمیمانه حرف بزنند. برای ما مهمان‌های قصه‌دار مهم‌تر بودند تا مهمان‌های صرفاً مشهور. از بازیگران، کمدین‌ها، ورزشکاران و چهره‌های فرهنگی دعوت کردیم. در ادامه امیر غفارمنش، شهاب عباسی، شهروز دل‌افکار، سارا روستاپور، رابعه اسکویی، علیرضا خمسه، هاشم بیک‌زاده، نیما کرمی، مهیا اسنادی، زهرا شوقی، صالح رشیدی و دیگران بر آنتن شبکه نسیم می‌آیند.

این تهیه‌کننده ضمن تاکید بر این موضوع که با شکل‌گیری و رشد فضای مجازی، ذائقه مخاطب تغییر کرده‌است، بیان کرد: مخاطب محتوای کپسولی، کوتاه و زیر یک دقیقه می‌خواهد. بچه‌های سوشال می‌گویند زیر یک دقیقه به‌نفع دیده شدن است. امروز رسانه در دست مردم است؛ موبایل‌ها. تلویزیون هنوز جذاب است اما کاربری‌اش محدودتر شده‌است. این برنامه در پنج قسمتی که پخش شده، واکنش‌ها بسیار مثبت بوده و نشان داده که مخاطب برنامه را پیدا کرده. ما برای فضای مجازی محتوا نمی‌سازیم، اما گفت‌وگوها آن‌قدر غنی است که خودبه‌خود خروجی فراوان دارد. از هر قسمت می‌توان ۱۰ تا ۱۲ بُرش زیر یک دقیقه ساخت؛ چه احساسی، چه طنز، چه چالش.

او در پایان گفت: گاهی به همکارانم در بخش فضای مجازی برنامه می‌گویم، برخی عبارت‌ها مثل «کراش» هنوز برای تلویزیون مناسب نیست. فضای سازمان هم باعث شده در مرز بین تابو و ناتابو احتیاط کنیم. ما در برنامه فضایی ساختیم که به مخاطب بفهماند معنای زندگی چیز دیگری است. باید خودمان را بشناسیم، بازآفرینی کنیم، پرورش دهیم و رشد بدهیم. آنچه در روابط انسانی گل می‌کند مهارت‌هایی است که در زندگی کسب می‌کنیم و شنیدن تجربه‌ها. تلاش کردیم برای مخاطب فضایی فراهم کنیم که یک ساعت از مشکلاتش فاصله بگیرد؛ هم بخندد و هم یاد بگیرد.