
به گزارش صبا: «هفته دیزاین تهران» امسال در حالی برگزار شد که حاشیههای متعدد، لغو برخی بخشها و استقبال فراتر از پیشبینیها، آن را به یکی از رویدادهای طراحی کشور تبدیل کرد. ریشه این رویداد به سال ۱۳۹۸ و برگزاری نمایشگاهی با عنوان «طراحی مبلمان تهران» بازمیگردد؛ رویدادی که با هدف ایجاد ارتباط میان طراحان و صنعتگران شکل گرفت و بهتدریج با استقبال و رشد سریع روبهرو شد. درسا بخشندگی در یادداشتی اختصاصی اختصاصی برای صبا نوشت:
وقتی شهر خاموش است؛ طراحی معنا ندارد
«هفته دیزاین تهران امسال در فضایی آغاز شده که بیش از هر چیز، غیبت یک نگاه جدی به نور را در شهرهای ایران یادآوری میکند. در سالنهای دانشگاه تهران، ماکتهایی کوچک اما الهامبخش روی میزها میدرخشند؛ نمونههایی از اینکه نور چگونه میتواند خود به یک عنصر معماری بدل شود، نه صرفاً ابزاری برای روشنکردن یک حجم از پیشساخته. معماران، دانشجویان، متخصصان، شهرسازان و هنرمندان از این ایده سخن میگویند که چگونه میتوان فضا را با کیفیتهای نوری تعریف کرد و نه صرفاً با عناصر فیزیکی.
در بخشهای مختلف این رویداد، موضوع روشنایی نه فقط بهعنوان ابزاری فنی، بلکه بهمثابه یک «استراتژی طراحی» مطرح میشود؛ رویکردی که در بسیاری از شهرهای پیشرو جهان بهعنوان یکی از پایههای هویتبخش فضاهای عمومی شناخته میشود. از مسیرهای پیادهرویی که با نور هوشمند ایمنتر شدهاند تا میدانهایی که با طراحی روشنایی، تجربهای انسانیتر و شبانهپسندتر پیدا کردهاند، نمونههای جهانی نشان میدهد که نور میتواند به ایجاد حیات شبانه، افزایش تعاملات اجتماعی و تقویت اقتصاد شهری کمک کند. این مثالها برای شرکتکنندگان هفته دیزاین نه الهامهای دور، بلکه معیارهایی هستند که نشان میدهد وضعیت کنونی شهرهای ایران تا چه حد جای کار دارد.
اما این شور و آگاهی در همان مرزهای دانشگاه متوقف میشود. بیرون از دانشگاه، خیابانهای تاریک، پیادهروهای ناامن، برجهای بیروح و نماهای بدون هویت، ردی از این نگاه دیده نمیشود. در حالی که روشنایی میتواند نقشی جدی در افزایش امنیت، بهبود سلامت روان و ارتقای بهرهوری داشته باشد، در اغلب پروژههای عمرانی کشور همچنان به یک سیستم ساده روشنکردن فضا تقلیل یافته است.
این در حالی است که نور میتواند نقشی حیاتی در امنیت شهری داشته باشد؛ تاریکیهای رهاشده اغلب به فضاهای ناامن بدل میشوند. شهر روشن اضطراب را کاهش میدهد و حس تعلق ایجاد میکند. همچنین در بهرهوری فضاهای داخلی نقش مستقیم دارد؛ نور مناسب میتواند کیفیت کار، تمرکز و آسایش را بهطور چشمگیری افزایش دهد.
هفته دیزاین تهران امسال نشان میدهد که نسل جدید طراحان این اهمیت را درک کرده و در حال بازتعریف رابطه نور با فضاست. اما تا زمانی که این نگاه از میزهای نمایشگاه به سیاستگذاری شهری، بودجهگذاری و استانداردهای ساختوساز راه پیدا نکند، شکاف میان آنچه میدانیم و آنچه میسازیم همچنان باقی خواهد ماند. شاید وقت آن رسیده باشد که نور را نه حاشیه معماری، بلکه یکی از زبانهای اصلی آن بدانیم.
