
احمدرضا محمودی/صبا؛ فیلم سینمایی «ماهی در قلاب» محصول سال ۲۰۲۵ و ساخته مشترک شبکه آیفیلم (معاونت برونمرزی صداوسیما)، شرکت شتابدهنده سیکاپ (ایران) و شرکتهای فیلمسازی داو و تاجیکفیلم (تاجیکستان) است و در سیوهفتمین جشنواره بینالمللی فیلم کودک و نوجوان حضور دارد.
محیالدین مظفر، کارگردان این فیلم با اشاره به نحوه خلق و تولید «ماهی در قلاب» گفت: سال ۲۰۲۳ در ایران حضور داشتم و آشنایی با آقای شمسی، مدیر وقت شبکه آیفیلم، باعث شد این پروژه با همکاری هنرمندان ایران و تاجیکستان شکل بگیرد. اهمیت خانواده در نقطه کانونی مضمون این اثر است که در مسیر سفری که یک کودک پرورشگاهی به دنبال رسیدن به بزرگترین آرزوی زندگیاش آغاز میکند، بدان پرداخته شده. در این سفر است که زمینه بلوغ فکری و تصمیمگیری این کودک فراهم میشود.
مظفر با اشاره به نقش ایرانیان در تولید پروژه گفت: پشت دوربین این فیلم همکاران ایرانی ما زحمات فراوانی کشیدند. از جمله سرمایهگذاران ایرانی که نقش مهمی در شکلگیری پروژه داشتند. عماد خدابخش (تدوینگر)، فردین خلعتبری (آهنگساز) و آرش قاسمی (صداگذار)، نیز سهم بزرگی داشتند. همکاری آنها باعث شد کارگردانی و بازیگری ما تاجیکان قدرت بیشتری پیدا کند.
این کارگردان با اشاره به فیلمنامه این اثر توضیح داد: اکنون که یک دهه از فعالیتم در سینما میگذرد، هنوز با بختیار کریماف کار میکنم. ایدهها همیشه از طرف من ارائه میشود و او آنها را میپروراند و تبدیل به فیلمنامه میکند. به نظر هر دو مان این شیوهی اثربخش بوده و در همین فیلم نیز روند کاریمان مثل همیشه بود. همکاری ما همیشه با درک متقابل و همدلی همراه بوده و از این بابت خوشحالم.
او درباره انتخاب بازیگر کودک نیز افزود: برای انتخاب کودک بازیگر، از میان ۱۸۰۰ نفر در پرورشگاههای تاجیکستان آزمون گرفتیم تا به عبدالله عبدالرحیمزاده رسیدیم. این کودک کوچک بود؛ اما در درونش بزرگی خاصی داشت. من همیشه میگویم کودکان نباید فقط بازی کنند، بلکه باید خودِ واقعیشان را اجرا کنند. عبدالله عبدالرحیمزاده هم دقیقاً همین کار را انجام داد و با صداقت کودکانه و حس خالص و ناب خودش به نقش جان بخشید.

مظفر درباره مضمون فیلم توضیح داد: «ماهی در قلاب» روایت انسانهایی است که گمان میکنند دنیا همیشه به کامشان است، بیآنکه بدانند در دام گرفتارند. پیام فیلم این است که باید خود را از این دام رها کرد تا به خوشبختی رسید.
او در ادامه درباره روند ساخت «ماهی در قلاب» توضیح داد: فیلمبرداری بخش زیادی از صحنهها در جاده و در فصل بهار انجام شد؛ فصلی که در تاجیکستان میتواند در یک روز باران، برف، آفتاب و حتی طوفان را به همراه داشته باشد. همین تغییرات آبوهوایی، کار را بسیار سخت میکرد؛ اما گروه تولید بسیار همدل بود و با همه دشواریهایی که یک اثر جادهای داشت و باید مرتب در لوکیشنها جابهجا شویم، فیلم را به پایان رساندیم و مراحل پساتولید هم در ایران انجام شد.
این کارگردان تاجیک اهمیت تولید آثار فرهنگی با مشارکت هنرمندان این حوزه را از آن رو که نسل امروز فارسیزبان در کشورهای منطقه از سنت و میراث فرهنگی ایران بزرگ فرهنگی غافل است و بزرگان و نامآوران، اسطورهها و داستانهای بلند این عرصه را کمتر میشناسد، ضروری دانست و گفت: فارسی اقیانوسی از مضامین عالی اخلاقی و انسانی، عشق به خانواده و فداکاری در راه اهداف ارزشمند را در خود دارد که میتواند منبع داستانهای بیشمار و جذاب باشد.داستانهایی که ضمیر مردمان و بهویژه نهاد پاک کودکان به انها جلب و علاقهمند میشود. ما هم امیدواریم که با «ماهی در قلاب» قدمی در راه همبستگی فرهنگی و هنری هنرمندان فارسیزبان و بازگو شدن آن مضمونها برداشته باشیم.
او ادامه داد: بشخصه دوست دارم درباره قهرمانان ادبیات فارسی کار کنم. ما شاهنامه را داریم؛ گنجینهای سرشار از روایتهای قهرمانی که میتواند برای سینمای معاصر الهامبخش باشد. در غرب، به دلیل نبود قهرمانان واقعی تاریخی، مدام قهرمانان خیالی در استودیوهای فیلمسازی ساخته می شوند، اما ما اسطورههایی بزرگ چون قهرمانان شاهنامه و نمونههای واقعی در تاریخ و ادبیاتمان حضور دارند و باید از این گنج گرانبها بهره مناسب ببریم.
در «ماهی در قلاب» ایفای نقشهای اصلی را خورشید مصطفیاف، سیاره صفراُوا دو بازیگر مطرح تاجیکستانی و عبدالله عبدالرحیمزاده، استعداد نوجوان بازیگری این کشور عهدهدارند.
فیلمنامه را بختیار کریماف نوشته،محیالدین مظفر کارگردانی کرده و تهیهکنندگی را محیالدین مظفر و امیر تاجیک، فیلمساز ایرانی به انجام رساندهاند.
دیگر عوامل آن نیز عبارتاند از تهیهکنندگان ارشد: احسان کاوه، حمیدرضا روحانی، حسین همدانیزاده؛ مشارکتکنندگان: از ایران (شبکه آیفیلم و شرکت شتابدهنده سیکاپ) و از تاجیکستان (داوفیلم و تاجیکفیلم)؛ کارگردان هنری: والری آخودوف، مدیر فیلمبرداری: آندری فدوتوف؛ تدوینگر: عماد خدابخش، آهنگساز: فردین خلعتبری؛ صداگذار: آرش قاسمی؛ طراح صحنه و دکور: لطفلو نیاماتوف؛ چهرهپرداز: منیژه خولوا؛ مدیر صحنه: فریدون مظفرزاده؛ سرپرست جلوههای ویژه: تهمینه عسکری؛ امور بینالملل و بازاریابی: فاطمه جواهرساز؛ مشاور رسانهای: شیدا اسلامی.
«ماهی در قلاب» که شامگاه یکشنبه ۳۰ شهریور در مرکز همایشهای بینالمللی صداوسیما رونمایی شد، در بخش مسابقه بین الملل سیوهفتمین جشنواره بینالمللی فیلمهای کودکان و نوجوانان که از ۱۲ تا ۱۶ مهر در اصفهان برگزار میشود، با هشت فیلم خارجی و سه فیلم بلند ایرانی دیگر رقابت میکند.