
به گزارش صبا، این نمایشگاه از ۲۳ تا ۲۵ اکتبر در کاروسل دو لوور پاریس برگزار شد و گالری آرکادیا در غرفه D13، مجموعهای از آثار هنرمندان ایرانی را با عنوان «Utopia | Searching for Utopia» به نمایش گذاشت. این پروژه کیوریتوریال با مدیریت و انتخاب آثار الهام کلاشک، آرمانشهر را از تصویر جهانی بینقص فراتر میبرد و به بستری برای مواجهه با حافظه، هویت، امید، طبیعت، فناوری و تخیل تبدیل میکند.
مهرداد فلاح، نقاش ایرانی حاضر در نمایشگاه، درباره برداشت خود از آرمانشهر گفت: «برای من، آرمانشهر بیش از آنکه یک مکان کامل و دستیافتنی باشد، امکانی برای پرسیدن، تصور کردن و عبور از مرزهای جهان موجود است. هنر میتواند این امکان را با تکیه بر حافظه و تجربه زیسته، به تصویری تازه از آینده تبدیل کند.»
او افزود: «آنچه برای من در این مفهوم اهمیت دارد، فاصله میان جهانی است که در آن زندگی میکنیم و جهانی که میتوانیم تصور کنیم. این فاصله فقط به آینده مربوط نیست؛ به شیوه نگاه ما به اکنون و چیزهایی نیز مربوط میشود که از گذشته با خود حمل میکنیم. گاهی یک نشانه قدیمی، یک خاطره یا تصویری برخاسته از فرهنگ یک سرزمین میتواند امکان دیدن جهانی دیگر را فراهم کند. از این منظر، آرمانشهر نه فرار از واقعیت، بلکه راهی برای مواجهه دوباره با آن است.»
فلاح با تأکید بر پیوند میراث فرهنگی و زبان هنر امروز اظهار کرد: «مسئله برای من بازتولید گذشته نیست، بلکه یافتن زبانی معاصر برای گفتوگو میان میراث فرهنگی و جهان امروز است.»
او تخیل را یکی از امکانهای اصلی هنر برای بازخوانی میراث فرهنگی دانست و گفت: «میراث فرهنگی زمانی در هنر زنده میماند که بتواند در مواجهه با پرسشهای امروز دوباره معنا پیدا کند. هنرمند قرار نیست گذشته را همانگونه که بوده تکرار کند؛ او میتواند نشانهها و تصویرهای بهجامانده از آن را وارد تجربهای تازه کند و از دل این مواجهه، امکانهای دیگری برای دیدن جهان بسازد. برای من، جستوجوی آرمانشهر با همین امکان پیوند دارد؛ با توانایی تخیل برای گشودن راههایی که هنوز در واقعیت موجود شکل نگرفتهاند.»
در شرایطی که جنگ، ویرانی، آوارگی و ناامیدی بخشهایی از جهان را درگیر کردهاند، آرمانشهر معنایی فراتر از تصور آیندهای مطلوب پیدا میکند. فلاح در این زمینه گفت: «در جهانی که بار دیگر گرفتار جنگ، ویرانی، آوارگی و فرسایش امید شده است، آرمانشهر دیگر صرفاً رؤیای جهانی بهتر نیست، بلکه به امکان ساختن جهانی بدل میشود که در آن زندگی زیر سایه خشونت تعریف نشود. جهان در آتش میسوزد، ولی هنر از رؤیای نجات دست نمیکشد.»
در پروژه «در جستوجوی آرمانشهر»، فلاح در کنار مهشید رحیمتبریزی، سیما امانی، مجتبی واحدی، محبوبه عارفی، دنیا مرادی، آزاده تأملی، مهسا بابایی فینی، پریسا حسینی و روشنک جمشیدیآبادی حضور داشت. آثار این هنرمندان، با رویکردها و تجربههای متفاوت، مجموعهای متنوع از بیانهای تصویری هنر معاصر ایران را پیش روی مخاطبان قرار داد و شیوههای گوناگون بازخوانی هویت و حافظه فرهنگی را به نمایش گذاشت.
مهرداد فلاح، متولد ۱۳۵۴ در تهران، در خانوادهای با پیشینه هنری رشد کرده است. صادق تبریزی، نقاش شناختهشده و از چهرههای پیشگام مکتب سقاخانه، دایی او بود و بر مسیر هنریاش تأثیر گذاشت.
فلاح در آثار خود با بهرهگیری از نمادهای ایرانی و عناصر سنتهای تصویری، در پی شکلدادن به زبانی شخصی در نقاشی معاصر بوده است. مجموعههایی همچون «شیرها»، «خروس» و «عجایبالمخلوقات» از تجربههای شناختهشده او هستند؛ آثاری که در آنها نشانههای فرهنگی و حافظه تصویری در کنار بیانی معاصر قرار میگیرند.
پروژه «در جستوجوی آرمانشهر» با طرح این پرسش که آرمانشهر مکانی دور از دسترس در آینده است یا امکانی شکلگرفته در تخیل انسان و بازتعریف رابطه او با جهان، هنر را به عرصهای برای تأمل در نسبت میان گذشته، اکنون و آینده تبدیل میکند؛ پرسشی که در جهان معاصر بیش از پاسخ قطعی، به تداوم جستوجو نیاز دارد.