امروز سه‌شنبه, ۲۱ مهر , ۱۴۰۵ ساعت ۰۷:۵۰:۰۵
ناصر ارباب/ صبا، «جناب‌خان» پس از حضور در برنامه‌های «خندوانه» و «هزار و یک»، این بار در قالبی نمایشی و در همراهی با هومن حاجی‌عبداللهی به تلویزیون آمده است. «قصه‌های هومن و جناب‌خان» با فاصله گرفتن از ساختار برنامه‌های ترکیبی، تلاش می‌کند مخاطبان را با ابعاد تازه‌ای از زندگی و شخصیت این عروسک آشنا کند؛ رویکردی که به گفته فریدالدین نیکجو، تهیه‌کننده این مجموعه، نه برای پر کردن خلأ برنامه‌های پیشین، بلکه بر اساس یک خواست هنری و با هدف تکامل و گسترش جهان این شخصیت شکل گرفته است. فریدالدین نیکجو در گفت‌وگو با صبا، درباره انتخاب هومن حاجی‌عبداللهی، تفاوت‌های این اثر با تجربه‌های قبلی جناب‌خان، آزادی عمل در بداهه‌پردازی، مخاطبان هدف و بازخوردهای فصل نخست توضیح داد.
هومن حاجی‌عبداللهی؛ ترکیبی از تجربه اجرا و بازیگری
فریدالدین نیکجو درباره ویژگی‌های هومن حاجی‌عبداللهی برای همراهی با جناب‌خان گفت: «هومن حاجی‌عبداللهی مجموعه‌ای از ویژگی‌های متمایز دارد که او را به گزینه‌ای بسیار مناسب برای این جایگاه تبدیل کرده است. نخست، سال‌ها تجربه در حوزه اجرا دارد؛ قابلیتی که در برنامه «هزار و یک» و پس از آن در «قصه‌های هومن و جناب‌خان» اهمیت ویژه‌ای داشته است.»
او با اشاره به سابقه بازیگری حاجی‌عبداللهی در تئاتر، تلویزیون و سینما ادامه داد: «حضور او در آثار پربیننده‌ای همچون «پایتخت» نیز از تجربه بازیگری‌اش حکایت دارد. این تجربه، به‌ویژه در تعامل با جناب‌خان و مهمانان برنامه که بسیاری از آن‌ها خود از بازیگران شناخته‌شده هستند، کاربردی و مؤثر است.»
به گفته نیکجو، تجربه چندین‌ساله حاجی‌عبداللهی در صداپیشگی و بازی با عروسک نیز از دیگر ویژگی‌های مهم اوست. حاجی‌عبداللهی سال‌ها صداپیشگی شخصیت «پنگول» را در برنامه «رنگین‌کمان» بر عهده داشته و همین تجربه، آشنایی او با ظرافت‌های تعامل با یک کاراکتر عروسکی را بیشتر کرده است. نیکجو در کنار این سوابق حرفه‌ای، اخلاق کاری، روحیه همکاری و تعهد او را نیز از عوامل مؤثر در شکل‌گیری و تداوم این همکاری دانست.
هدف، تکامل جهان جناب‌خان است
تهیه‌کننده «قصه‌های هومن و جناب‌خان» درباره تغییر مجری و فضای برنامه و احتمال فاصله گرفتن جناب‌خان از تجربه‌های قبلی توضیح داد: «شاید فاصله گرفتن عبارت مناسبی نباشد؛ بهتر است بگوییم تکامل. طبیعتاً هر مجری، جهان و ویژگی‌های شخصی خود را وارد فضای برنامه می‌کند و می‌تواند لایه‌ها و ابعاد تازه‌ای از یک کاراکتر را به نمایش بگذارد. تغییر مجری نیز از همین منظر، فرصت تازه‌ای برای کشف وجوه جدید شخصیت جناب‌خان فراهم می‌کند.»
نیکجو با تأکید بر اینکه هدف از این تغییر، کنار گذاشتن تجربه‌های پیشین نبوده است، افزود: «تلاش شده با ایجاد فضایی تازه، امکان تجربه و کشف ابعاد جدیدی از کاراکتر جناب‌خان فراهم شود. این تنوع و تجربه‌های تازه، به باور ما، در نهایت به پربارتر شدن و گسترش جهان جناب‌خان کمک می‌کند.»
او درباره تغییرات شخصیت‌پردازی جناب‌خان در مجموعه جدید نیز گفت که این شخصیت پیش از این عمدتاً در «خندوانه» و «هزار و یک» در جایگاه یکی از تماشاگران یا همراه مجری در فضای یک برنامه تلویزیونی دیده شده است؛ اما در «قصه‌های هومن و جناب‌خان»، برای نخستین بار به لایه‌هایی از زندگی شخصی و روزمره او پرداخته می‌شود.
نیکجو در این باره توضیح داد: «از مواجهه جناب‌خان با فضای خانه و نحوه زندگی‌اش گرفته تا لحظات خصوصی و شخصی این کاراکتر، تلاش کرده‌ایم مخاطب را به او نزدیک‌تر کنیم و ابعاد تازه و کمتر دیده‌شده‌ای از شخصیتش را آشکار کنیم. با ورود به این لایه‌های شخصی‌تر، هم جهان جناب‌خان گسترده‌تر شده و هم فرصت بیشتری برای شناخت و ارتباط عمیق‌تر مخاطب با این کاراکتر فراهم شده است.»
تفاوت یک اثر نمایشی با برنامه ترکیبی
نیکجو در پاسخ به این پرسش که این مجموعه در مقایسه با «خندوانه» و «هزار و یک» چه ویژگی تازه‌ای برای مخاطب دارد، اظهار کرد: «این مجموعه یک اثر نمایشی است و طبیعتاً با آنچه پیش از این در قالب برنامه‌های ترکیبی تلویزیونی دیده‌ایم، تفاوت دارد. در یک اثر نمایشی، تمرکز بیشتری بر شخصیت‌ها، روابط میان آن‌ها و قرار گرفتنشان در موقعیت‌های داستانی و نمایشی وجود دارد.»
او ادامه داد: «تلاش کرده‌ایم مخاطب را بیش از گذشته به جناب‌خان نزدیک کنیم و او را در موقعیت‌هایی ببینیم که پیش از این کمتر تجربه کرده است. همین مواجهه با موقعیت‌های نمایشی و پرداختن به روابط و جنبه‌های شخصی‌تر شخصیت، امکان شناخت عمیق‌تر و صمیمی‌تر او را فراهم می‌کند.»
به گفته تهیه‌کننده «قصه‌های هومن و جناب‌خان»، تغییر قالب، بخشی از تلاش برای بزرگ‌تر، کامل‌تر و در عین حال صمیمی‌تر کردن جهان این شخصیت است. او همچنین تأکید کرد که از ابتدا نگرانی خاصی درباره مقایسه مجموعه با برنامه‌های قبلی وجود نداشته است؛ چراکه این اثر در بستری متفاوت تولید شده و از نظر ساختار با «خندوانه» و «هزار و یک» که برنامه‌هایی ترکیبی هستند، تفاوت دارد.
نیکجو در عین حال از شکل‌گیری ارتباطی در آینده خبر داد، اما ترجیح داد در حال حاضر جزئیاتی درباره آن مطرح نکند.
بداهه‌پردازی در چارچوب محدودیت‌های تلویزیون
یکی از ویژگی‌های جناب‌خان، واکنش به اتفاقات روز و تبدیل مسائل جاری به موقعیت‌های طنز است؛ ظرفیتی که میزان استفاده از آن، همواره با پرسش‌هایی درباره چارچوب‌های تلویزیون همراه بوده است.
فریدالدین نیکجو در این باره گفت: «تلویزیون چارچوب‌ها و محدودیت‌های مشخصی دارد و ما نیز به این چارچوب‌ها پایبند هستیم. در عین حال، تلاش زیادی کرده‌ایم که در همین فضای موجود، آزادی عمل مناسبی برای بداهه‌گویی و شوخی‌های جناب‌خان فراهم کنیم.»
او با اشاره به نقش واکنش‌های لحظه‌ای در جذابیت این شخصیت افزود: «یکی از ویژگی‌های اصلی جناب‌خان، توانایی او در واکنش به اتفاقات روز و تبدیل مسائل جاری به موقعیت‌های طنز است. بخش مهمی از جذابیت و زنده بودن این کاراکتر نیز از همین واکنش‌های لحظه‌ای و پیش‌بینی‌نشده شکل می‌گیرد. به همین دلیل، تا جایی که چارچوب‌های رسانه اجازه می‌دهد، دست او برای بداهه‌پردازی و پرداختن به موضوعات روز باز است.»
این تهیه‌کننده با اشاره به چانه‌زنی‌های متعدد بر سر این چارچوب‌ها تأکید کرد که گروه تلاش می‌کند محدودیت‌ها مانع پویایی و خلاقیت جناب‌خان نشوند و امکان خلق لحظات تازه و غیرقابل‌پیش‌بینی برای این شخصیت حفظ شود.
مخاطبانی از صفر تا ۹۰ سال
تهیه‌کننده «قصه‌های هومن و جناب‌خان» درباره گروه مخاطبان هدف این مجموعه و امکان همراه کردن نسل جدید با این شخصیت شناخته‌شده گفت: «ما همیشه و از روز اول طیف مخاطبان برنامه را از صفر تا ۹۰ سال در نظر گرفته‌ایم. به همین دلیل، تلاش کرده‌ایم برنامه به‌گونه‌ای طراحی شود که هر یک از اعضای خانواده، با توجه به سن و تجربه خود، بتواند با آن ارتباط برقرار کند و از تماشایش لذت ببرد.»
نیکجو البته تأکید کرد که طراحی اثری با قابلیت ارتباط‌گیری میان گروه‌های سنی مختلف، از دشواری‌های اصلی تولید چنین مجموعه‌ای است.
محبوبیت جناب‌خان کافی نیست
فریدالدین نیکجو درباره تأثیر محبوبیت گذشته جناب‌خان بر موفقیت مجموعه جدید و انتظارات مخاطبان توضیح داد: «وقتی یک کاراکتر شناخته‌شده و محبوب وارد یک اثر نمایشی می‌شود، می‌تواند به دیده‌شدن سریع‌تر آن اثر و جلب توجه اولیه مخاطبان کمک کند. محبوبیت جناب‌خان نیز از این جهت یک ظرفیت و امتیاز مهم برای برنامه محسوب می‌شود.»
او در عین حال، کیفیت اثر را عامل اصلی تداوم ارتباط با مخاطب دانست و گفت: «اگرچه محبوبیت و سابقه یک کاراکتر می‌تواند مخاطب را در ابتدا با یک اثر همراه کند، تداوم این همراهی در نهایت به کیفیت اثر نمایشی وابسته است.»
به گفته نیکجو، حضور جناب‌خان طبیعتاً توقع مخاطب را بالا می‌برد و برآورده کردن این انتظار، به‌ویژه در تجربه یک سبک تولید جدید که ریسک‌های خاص خود را دارد، کار آسانی نیست.
«قصه‌های هومن و جناب‌خان» برای پر کردن خلأ ساخته نشد
تهیه‌کننده مجموعه در پاسخ به این پرسش که آیا «قصه‌های هومن و جناب‌خان» برای پر کردن خلأ ایجادشده پس از توقف «هزار و یک» در شبکه نسیم تولید شده است، این برداشت را رد کرد و گفت: «این مجموعه پاسخی به هیچ خلأیی نیست و اساساً سبک دیگری دارد. به‌طور طبیعی، مسائل پیش‌آمده ناشی از جنگ، تولید «هزار و یک» در آن مقیاس را با مشکل روبه‌رو کرد، اما «قصه‌های هومن و جناب‌خان» با هدف پر کردن خلأ این برنامه ساخته نشد.»
نیکجو با تأکید بر هویت مستقل اثر افزود: «این برنامه محصول یک خواست هنری از سوی یک گروه برنامه‌ساز است و با سبک، نگاه و هویت مستقل خودش شکل گرفته است.»
بازخورد فصل نخست فراتر از انتظار بود
فریدالدین نیکجو در پایان، درباره ارزیابی خود از آغاز پخش و استقبال مخاطبان گفت: «باید در نظر داشت که وقتی مخاطبان طی چند سال به یک شیوه حضور و ارائه یک کاراکتر عادت می‌کنند، تغییر ذائقه و ایجاد تجربه‌ای متفاوت کار ساده‌ای نیست. با این حال، در همین یک فصلی که از «قصه‌های هومن و جناب‌خان» پخش شد، بازخوردی فراتر از انتظارمان دریافت کرده‌ایم و واکنش مخاطبان بسیار خوب بوده است.»