
ناصر ارباب/ صبا، هفته گذشته تئاتر ایران با خبرهایی از درگذشت یکی از هنرمندان موسیقی جنوب، آغاز یک رویداد بینالمللی، معرفی نمایشهای تازه و ادامه اجراهای آثار نمایشی همراه بود. در این میان، درگذشت طارق نیکپور پیش از اجرای «مثل آب برای شکلات»، افتتاح نخستین جشنواره بینالمللی تئاتر «دوستی ملل»، آغاز اجرای «کمدی بدنام» و انتشار جزئیات بیشتری از نمایشهای پیشرو، از مهمترین خبرهای این حوزه به شمار میروند. همچنین چهار نمایش «پسران فریدون»، «سیاوش»، «آرش» و «کورش» با روایتهایی از اسطورهها و تاریخ ایران، همچنان بخشی از جدول اجراهای تهران را به خود اختصاص دادهاند.

درگذشت طارق نیکپور، نوازنده گروه تئاتر تیتووک
طارق نیکپور، نوازنده سازهای کوبهای گروه تئاتر تیتووک، عصر روز گذشته بر اثر ایست قلبی درگذشت. او پیش از اجرای نمایش «مثل آب برای شکلات» به نویسندگی و کارگردانی ابراهیم پشتکوهی دچار ایست قلبی شد و جان خود را از دست داد.
نیکپور از نوازندگان موسیقی هرمزگان بود که در سالهای فعالیت هنری خود در پروژههای مختلف موسیقایی و نمایشی حضور داشت. موسیقی جنوب و فرهنگ هرمزگان بخش مهمی از هویت هنری او را شکل میداد و در همکاریهای نمایشیاش نیز همراه گروه تیتووک بود.
او قرار بود این گروه را در اجرای نمایش «مثل آب برای شکلات» در جشنواره بغداد همراهی کند؛ اجرایی که با درگذشت این هنرمند، تحت تأثیر این فقدان قرار گرفت.
نمایش «مثل آب برای شکلات» به نویسندگی و کارگردانی ابراهیم پشتکوهی، اقتباسی از رمانی به همین نام نوشته لورا اسکوئیول، نویسنده مکزیکی، است. داستان این اثر در جنوب مکزیک و در بستر سنتها، عشق و مناسبات پیچیده خانوادگی روایت میشود.
آغاز نخستین جشنواره بینالمللی تئاتر «دوستی ملل» با شعار پیوند دلهای جهان
نخستین جشنواره بینالمللی تئاتر «دوستی ملل» چهارشنبه، ۱۵ مهر، با حضور جمعی از هنرمندان و مدیران بخشهای مختلف این رویداد در کافه آناکارنینا فعالیت خود را بهصورت رسمی آغاز کرد. این جشنواره به ریاست رکسانا خلوتی و دبیری محمدرضا غریبزاده از ۱۵ تا ۲۵ مهر در تالار هنر، تماشاخانه نوفللوشاتو و تالار محراب برگزار میشود.
رکسانا خلوتی، رئیس جشنواره، در مراسم افتتاحیه با اشاره به شعار «تئاتر، هنر پیوند دلهای جهان» بر نقش هنرهای نمایشی در نزدیک کردن ملتها تأکید کرد. او با بیان اینکه این رویداد بدون برخورداری از حمایت سازمانی و بودجه کلان شکل گرفته است، همراهی هنرمندان را عامل اصلی برگزاری جشنواره دانست و صلح را نه صرفاً شعاری برای تئاتر، بلکه بخشی از ماهیت آن توصیف کرد.
او با اشاره به دشواریهای برگزاری چنین رویدادی در شرایطی که جهان بیش از هر زمان دیگری به صلح نیاز دارد، گفت برگزارکنندگان با اتکا به خواست و همراهی هنرمندان تلاش کردهاند بستری برای ارتباط میان ملتها ایجاد کنند. خلوتی همچنین حضور هنرمندان در مراسم افتتاحیه را پاداشی برای تلاشهایی دانست که با وجود محدودیتهای مالی و نبود حمایت سیستماتیک انجام شده است.
محمدرضا غریبزاده، دبیر جشنواره، نیز با اشاره به دشواریهای برگزاری این رویداد با اتکا به توانمندی بخش خصوصی و همدلی هنرمندان گفت استقبال از جشنواره، بهویژه شمار آثار ارسالی، نشاندهنده نیاز به شکلگیری چنین بستری است. به گفته او، هدف برگزارکنندگان تنها برپایی یک رویداد دهروزه نیست، بلکه ایجاد شبکهای ارتباطی و پایدار میان هنرمندان ایران و دیگر کشورها نیز در دستور کار قرار دارد.
ناصر آویژه، عضو هیأت انتخاب جشنواره، با اشاره به دریافت حدود ۷۱۰ اثر و رسیدن آثار به مرحلهای شامل حدود ۱۲۰ تا ۱۳۰ اثر در روند انتخاب، کیفیت آثار نهایی را قابل توجه دانست. او ابراز امیدواری کرد که مخاطبان از تماشای آثار لذت ببرند و جشنواره به رویدادی پرنشاط و پربیننده تبدیل شود.
بهاره رهنما، داور بخش بینالملل، نیز از حمایت رکسانا خلوتی در دورهای از فعالیت حرفهای خود سخن گفت و با اشاره به دعوت به همکاری در دوران ممنوعالکاریاش، از همراهی او قدردانی کرد. رهنما همچنین بر اهمیت حمایت زنان از یکدیگر و فراهم کردن فرصت برای ادامه فعالیت هنری تأکید کرد.مهدی قلعه و محمد لاسمی، از داوران بخش کودک، دیگر سخنرانان این مراسم بودند که بر داوری منصفانه، حمایت از تئاتر کودک و ضرورت کشف استعدادهای تازه تأکید کردند. آرش دادگر، توماج دانشبهزادی، فروغ قجابگلو، امین اکبرینسب و مرجان مرتضوی نیز از جمله هنرمندان حاضر در مراسم افتتاحیه بودند.
در پایان مراسم، احکام رسمی داوران و مدیران بخشهای مختلف جشنواره اهدا شد. اجراهای بخش کودک نیز از پنجشنبه، ۱۶ مهر، در تالار هنر آغاز شد.

سیامک صفری پس از سه سال به صحنه تئاتر بازمیگردد
نمایش موزیکال «آرزوهای کوچک» به نویسندگی محمدرضا کوهستانی، کارگردانی حسین پارسایی و تهیهکنندگی سید عماد عامری، بهزودی در تالار وحدت روی صحنه میرود.
سیامک صفری پس از سه سال دوری از صحنه تئاتر در این اثر نقش «بابا» را ایفا میکند و غزل شاکری نیز در نقش «خانوم» به گروه بازیگران پیوسته است. در توضیح این نمایش آمده است: «قصه بچههای بیخانمان که به فردا امید دارند.»
پوریا خادم بهعنوان آهنگساز، سروش کریمینژاد بهعنوان طراح حرکت، منصوره یزدانجو بهعنوان طراح لباس، امیرحسین دوانی بهعنوان طراح صحنه، علی کوزهگر بهعنوان طراح نور، سارا اسکندری بهعنوان طراح چهرهپردازی و مهدی مقدم بهعنوان طراح جلوههای بصری در این پروژه حضور دارند. محمدصادق زرجویان، علیرضا کبریایی، خشایار نشوی و مونا صوفی نیز از دیگر عوامل این اثر هستند.
پیشفروش اجراهای نخست «آرزوهای کوچک» از شنبه، ۱۸ مهر، ساعت ۱۲ ظهر در سامانه فیدیبو آرت آغاز میشود. این نمایش با حمایت دیجیکالا مهر روی صحنه میرود و طبق اعلام عوامل، تمامی درآمدهای آن صرف امور نیکوکارانه مرتبط با کودکان خواهد شد. زمان آغاز اجراها و اسامی دیگر بازیگران و عوامل قرار است در اطلاعیههای بعدی اعلام شود.

«کمدی بدنام» در خانه تئاتر روی صحنه رفت
نمایش «کمدی بدنام» به نویسندگی و کارگردانی علی اصغری و تهیهکنندگی مشترک علیرضا گیلوری و میلاد اسکندری، از ۱۲ مهر اجرای خود را در تماشاخانه استاد جوانمرد خانه تئاتر آغاز کرده است.
این اثر با نگاهی به تاریخ تئاتر لالهزار و هنرمندانی که در شکلگیری و تداوم این جریان نمایشی نقش داشتهاند، بخشی از خاطره تئاتر عامهپسند ایران را از منظر نمایشی بازخوانی میکند و به سراغ بخشی از تاریخ اجراهای مردمی و هنرمندان اثرگذار این جریان میرود.
جواد خواجوی، مازیار مهرگان، امیرحسین قلیچ و ساناز امامیه بازیگران این نمایش هستند. همزمان با آغاز اجراها، از پوستر اثر که علی زندیه طراحی کرده است، رونمایی شد. «کمدی بدنام» تا پایان مهرماه، هر شب ساعت ۲۱، میزبان علاقهمندان خواهد بود.

چهار روایت اسطورهای و تاریخی روی صحنه به کجا رسیدند؟
در کنار خبرهای تازه تئاتر، چهار نمایش «پسران فریدون»، «سیاوش»، «آرش» و «کورش» نیز با تکیه بر روایتهای اسطورهای و تاریخی ایران، در سالنهای مختلف تهران به اجراهای خود ادامه دادهاند؛ آثاری که از نظر شیوه اجرا، ترکیب بازیگران و مواجهه با شخصیتهای کهن، رویکردهای متفاوتی دارند.
نمایش «پسران فریدون» به نویسندگی و کارگردانی علیرضا معتمدی و تهیهکنندگی سید عماد عامری، از سوم شهریور در تالار وحدت روی صحنه رفت و داستان خود را با الهام از روایت فریدون و تقسیم جهان میان سه پسر او پیش برد. امیر آقایی، نازنین بیاتی، امیررضا دلاوری، ساغر رجایی، پاشا رستمی، پدرام شریفی، یسنا میرطهماسب و امیرکاوه آهنینجان در این اثر ایفای نقش کردند. طبق اخبار منتشرشده در آغاز اجرا، استقبال از نوبتهای نخست به اضافه شدن اجراهای تازه انجامید و ده اجرای ابتدایی با فروش کامل بلیت همراه بود. این نمایش امروز، ۱۷ مهر، آخرین اجرای خود را پشت سر میگذارد.
کنسرتنمایش «سیاوش» به نویسندگی متین ایزدی و کارگردانی حسین پارسایی نیز از ۲۴ شهریور در مجموعه ورزشی تنیس انقلاب اجرا شده است. این اثر با بهرهگیری از یکی از شناختهشدهترین روایتهای شاهنامه، به داستان سیاوش میپردازد و بهرام رادان، شهرام حقیقتدوست، آزاده صمدی، الهام نامی، مهدی سلطانی و رایان سرلک در آن حضور دارند؛ علی زندوکیلی نیز در جایگاه خوانندهـبازیگر این پروژه را همراهی میکند. در روزهای ابتدایی اجرا، خبرهایی از فروش سریع بلیتهای نوبتهای نخست و تمدید اجراها منتشر شد. در حال حاضر، بلیتفروشی این اثر تا جمعه، ۲۴ مهر، باز است؛ هرچند این تاریخ لزوماً به معنای پایان قطعی اجراها نیست.
نمایش ارکسترال «آرش» به نویسندگی امید سهرابی، کارگردانی علی سرابی و تهیهکنندگی علی محتشم، دیگر اثر حاضر در این فهرست است که در سالن رویال هال اسپیناس پالاس روی صحنه میرود. مهدی پاکدل، علی شادمان، طناز طباطبایی، نوید محمدزاده، مارال بنیآدم، شیدا خلیق و علیرضا شجاعنوری از بازیگران این اثر هستند.
«آرش» با محوریت روایت آرش کمانگیر، اسطوره تیراندازی و فداکاری برای تعیین مرزهای ایران، در قالب اجرایی تلفیقی با موسیقی و ارکستر پیش میرود. این نمایش علاوه بر خبرهای مربوط به ادامه اجراها، با بحثهایی درباره قیمت بلیت نیز همراه بوده است؛ قیمتهای اعلامشده برای آن از ۹۹۰ هزار تومان تا چهار میلیون و ۹۸۰ هزار تومان متغیر بودهاند. طبق اطلاعات فعلی سامانه آرتیکت، بلیتفروشی «آرش» تا ۲۱ مهر ادامه دارد.
نمایش «کورش» به نویسندگی و کارگردانی نادر برهانیمرند و تهیهکنندگی امیرحسین شفیعی نیز در سالن اصلی مجموعه تئاتر شهر اجرا میشود. این اثر روایتی از زندگی کورش و مسیر او از تولد تا فتح هگمتانه را دنبال میکند و حمیدرضا آذرنگ، مرتضی اسماعیلکاشی، محمودرضا رحیمی، امین میری، باران نیکراه، مهسا باقری و روزبه حصاری در آن به ایفای نقش میپردازند. بر اساس بازه درجشده در سامانه فروش بلیت، اجراهای «کورش» از ۳۱ شهریور آغاز شده و تا ۱۵ آبان ادامه دارد.
حضور همزمان این چهار نمایش در جدول اجراهای تهران، از ادامه توجه بخشی از گروههای نمایشی به اسطورهها و تاریخ ایران حکایت دارد؛ از بازخوانی روایتهای شاهنامه در «سیاوش» و «آرش» تا پرداخت نمایشی به شخصیتهای اسطورهای و تاریخی در «پسران فریدون» و «کورش». در کنار تفاوت در شیوه اجرا و ترکیب بازیگران، قیمت بلیت نیز در مورد برخی از این آثار مورد توجه قرار گرفته است. با این حال، برای ارزیابی دقیق میزان استقبال مخاطبان و مقایسه عملکرد اقتصادی این نمایشها، دسترسی به آمار رسمی فروش و تعداد تماشاگران ضروری است.

خیام وقارکاشانی و غزاله اکرمی در «داستان خرسهای پاندا»
خیام وقارکاشانی و غزاله اکرمی بهعنوان بازیگران نمایش «داستان خرسهای پاندا» معرفی شدند. این اثر به نویسندگی ماتئی ویسنییک، با تهیهکنندگی وحید سالکفرد و کارگردانی مریم امینی برای اجرا در تماشاخانه طهران آماده میشود.
نمایشنامه «داستان خرسهای پاندا به روایت یک ساکسیفونیست که معشوقهای در فرانکفورت دارد» داستان مردی را روایت میکند که پس از بیدار شدن از خواب، زنی را در کنار خود میبیند که او را نمیشناسد. مرد از زن میخواهد ۹ شب نزد او بماند و زن در نهایت این پیشنهاد را میپذیرد؛ اتفاقی که زمینهساز گذراندن ۹ شب عجیب برای آن دو میشود.
جزئیات بیشتر درباره زمان اجرا و دیگر عوامل این نمایش قرار است بهزودی اعلام شود.

فرهاد قائمیان تهیهکنندگی یک نمایش را برعهده گرفت
فرهاد قائمیان، بازیگر تئاتر، سینما و تلویزیون، تهیهکنندگی نمایش «و خداوند درون یک مرد دو قلب قرار نداد» را به نویسندگی و کارگردانی اکبر صادقی برعهده گرفته است.
این اثر با الهام از زندگی شهلا جاهد نوشته شده و پریسا صدایآذر، معصومه احدی و اکبر صادقی در آن به ایفای نقش میپردازند. بنا بر اعلام روابط عمومی پروژه، این نمایش پیشتر در جشنوارههای مختلف نیز مورد توجه قرار گرفته و جوایزی از جمله تندیس ویژه جشنواره بینالمللی کازان روسیه و جایزه اول جشنواره ملی نمایشنامهنویسی را دریافت کرده است. همچنین در جشنواره بینالمللی تئاتر فجر نامزد دریافت جایزه در بخشهای بهترین بازیگری زن و بهترین طراحی صحنه بوده است.
«و خداوند درون یک مرد دو قلب قرار نداد» قرار است از اواخر مهر در یکی از تماشاخانههای تهران اجراهای خود را آغاز کند. اطلاعات تکمیلی درباره محل اجرا و دیگر عوامل اثر متعاقباً اعلام خواهد شد.
اخبار تئاتر در هفته گذشته از یک سو با درگذشت طارق نیکپور، یادآور نقش هنرمندان موسیقی در شکلگیری تجربههای نمایشی بود و از سوی دیگر، با آغاز جشنواره «دوستی ملل» و انتشار خبرهای تازه از چند اثر نمایشی، از ادامه فعالیت گروهها و تماشاخانهها حکایت داشت. در کنار نمایشهایی که اجراهای خود را آغاز کردهاند، پروژههایی همچون «آرزوهای کوچک»، «داستان خرسهای پاندا» و «و خداوند درون یک مرد دو قلب قرار نداد» نیز در آستانه ورود به صحنه قرار دارند.