ناصر ارباب/ صبا، اصغر فرهادی که برای نمایش فیلم جدیدش «قصه‌های موازی» (Parallel Tales) در جشنواره فیلم ریو حضور دارد، در گفت‌وگویی با نشریه آمریکایی Variety درباره مسیر سینمایی آینده خود، نحوه حضور سیاست در آثارش و پروژه‌ای که پیش‌تر قرار بود در آمریکا بسازد، توضیحاتی ارائه کرد. فرهادی در این گفت‌وگو همچنین از تصمیم خود برای ساخت فیلم بعدی به زبان فارسی خبر داد.

فرهادی در پاسخ به این پرسش که آیا فیلم جدیدش به جنگ جاری در ایران و درگیری‌های فلسطین خواهد پرداخت، گفت: «نه به‌طور مستقیم.» با این حال، صحبت‌های او درباره نسبت سینما و سیاست نشان می‌دهد که از نگاه این فیلمساز، شرایط اجتماعی و سیاسی یک جامعه می‌تواند حتی در آثاری که مستقیماً درباره سیاست نیستند نیز حضور داشته باشد.

او درباره نحوه پرداختن به سیاست در سینمای خود توضیح داد که وقتی درباره جامعه صحبت می‌شود، به نوعی درباره سیاست نیز صحبت شده است. فرهادی تأکید کرد که حتی پرداختن به زندگی خانوادگی، روابط میان افراد و مشکلات آنها می‌تواند به شکل غیرمستقیم با مسائل سیاسی و اجتماعی ارتباط پیدا کند.

این فیلمساز در ادامه با اشاره به مستند «همشهری» عباس کیارستمی، آن را نمونه‌ای از اثری دانست که بدون پرداخت مستقیم به سیاست، لایه‌های سیاسی و اجتماعی عمیقی دارد. به گفته فرهادی، در این فیلم، نحوه گفت‌وگوی مردم با پلیس و روابط میان افراد می‌تواند لایه‌هایی سیاسی را آشکار کند.

فیلم بعدی فرهادی فارسی خواهد بود

فرهادی در بخش دیگری از این گفت‌وگو بار دیگر تأکید کرد که فیلم بعدی‌اش به زبان فارسی خواهد بود. او در این مرحله جزئیات بیشتری درباره داستان، بازیگران یا محل تولید این پروژه اعلام نکرد. این تصمیم در حالی مطرح می‌شود که فیلم تازه فرهادی، «قصه‌های موازی»، برخلاف آثار فارسی‌زبان پیشین او در فرانسه ساخته شده و بازیگرانی چون ایزابل هوپر، ونسان کسل و ویرژینی افیرا در آن حضور دارند. جشنواره فیلم ریو نیز اعلام کرده است که این فیلم در بخش «پانورامای جهانی» این جشنواره به نمایش درآمده است.

پروژه آمریکایی که تغییر کرد

فرهادی در ادامه درباره پروژه‌ای صحبت کرد که قرار بود در آمریکا ساخته شود. او گفت حدود سه سال در آمریکا روی این پروژه کار کرده؛ از تحقیق و نگارش گرفته تا انتخاب بازیگران. به گفته فرهادی، در این مدت حتی با بازیگران آمریکایی شناخته‌شده نیز وارد مرحله انتخاب بازیگر شده بود، اما به تدریج احساس کرد نمی‌تواند با پروژه ارتباط برقرار کند. او در نهایت تصمیم گرفت مسیر آن فیلم را تغییر دهد. فرهادی درباره این تجربه گفت که هر روز پس از بازگشت به خانه با این احساس مواجه می‌شده که نمی‌تواند با پروژه ارتباط برقرار کند و «چیزی درست نیست»؛ به همین دلیل در نهایت تصمیم گرفته مسیر فیلم را تغییر دهد.

انتقاد فرهادی از تصویر هالیوود از ایران

بخش دیگری از گفت‌وگوی فرهادی به نحوه بازنمایی جوامع غیرآمریکایی در هالیوود اختصاص داشت. او در این بخش از فیلم «آرگو» ساخته بن افلک به عنوان نمونه‌ای از آثاری یاد کرد که به اعتقاد او، جهان را از منظر سلسله‌مراتب «بالا» و «پایین» نگاه می‌کنند. فرهادی با اشاره به روایت «آرگو» از بحران گروگان‌گیری در ایران، از الگوی روایی فیلم‌هایی انتقاد کرد که در آنها یک شخصیت آمریکایی در جایگاه نجات‌دهنده دیگران قرار می‌گیرد. او در همین زمینه پرسید: «چه کسی از شما خواست بیایید و ما را نجات دهید؟»

او همچنین گفت که در سینمای مورد علاقه‌اش تلاش می‌کند به جای ارائه پاسخ‌های مستقیم، فضایی برای کشف و قضاوت مخاطب باقی بگذارد.

فرهادی که امسال با «قصه‌های موازی» در جشنواره‌های بین‌المللی حضور داشته، در سال‌های اخیر بخشی از فعالیت سینمایی خود را خارج از ایران دنبال کرده است. این فیلم که در جشنواره کن ۲۰۲۶ نیز در بخش مسابقه به نمایش درآمد، دهمین فیلم بلند او به عنوان کارگردان است.

منبع اصلی: گفت‌وگوی اصغر فرهادی با Variety در جشنواره فیلم ریو.