
به گزارش صبا، به نقل از مرکز روابط عمومی و اطلاع رسانی وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی، آیین راهاندازی چهار دستگاه «کتابخانه عمومی سیار» با حضور سیدعباس صالحی وزیر فرهنگ و ارشاد اسلامی، هادی حقشناس استاندار گیلان، اعضای هیات امنای نهاد کتابخانههای عمومی کشور، فعالان حوزه کتاب و اصحاب رسانه امروز دوشنبه (۳۰ شهریور) برگزار شد. وزیر فرهنگ و ارشاد اسلامی سپس در جمع خبرنگاران حاضر شد و گفت: بخش مهمی از هویت فرهنگی ما، کتاب و کتابخوانی است؛ تمدنی هستیم که با کتاب مأنوس بودهایم و تداوم تمدنیمان نیز به کتاب و کتابخوانی وابسته بوده است و طبیعتاً موضوع «عدالت فرهنگی» برای حفظ و صیانت از کتاب و کتابخوانی اقتضائات مختلفی داشته و دارد.
وی افزود: یکی از این حوزهها، سرعت بخشیدن به پروژههای در دست اجراست که بحمدالله در دو سالی که از دولت گذشته است تعداد قابلتوجهی (حدود ۶۰ پروژه) با بیش از ۲۵ هزار مترمربع زیربنا به اتمام رسیده است همچنین حدود ۶۵ کتابخانه از کتابخانههای عمومی با حدود ۶۷ هزار متتر زیربنا بازطراحی شدهاند و استفاده متنوعتر و مناسبتر از کتابخانه صورت گرفته است.
صالحی تصریحکرد: اما طبیعتاً مکانهای ثابت و مستقر کافی نیستند؛ به خاطر اینکه برخی از نقاط دور از دسترساند و همچنین پروژههایی که در دست احداث داریم (که بیش از ۳۰۰ پروژه هستند) تا زمانی که بخواهند به نتیجه برسند، زمان میبرد.
وزیر فرهنگ و ارشاد اسلامی گفت: یکی از مواردی که میتواند به عدالت فرهنگی و دسترسی به کتاب و کتابخوانی کمک کند، کتابخانههای سیار است و یکی از رویکردهایی بود که در این دوره بهطور جدی دنبال شده است. قبل از افتتاح این چهار کتابخانه سیار ۷۸ کتابخانه سیار داشتیم که با این چهار مورد تعداد آنها به ۸۲ کتابخانه رسید الان نیز حدود ۴۵ خودرو تهیه شده و آماده تجهیز است که براین اساس امیدوار هستیم تا پایان سال به دو برابر کتابخانههای سیارِ نقطه استقرار دولت چهاردهم برسیم.
کتابخانههای سیار مکملی برای دسترسی سریعتر و پایدارتر به کتاب و کتابخوانی هستند
صالحی تصریحکرد: البته این آهنگ همچنان ادامه دارد؛ چون کتابخانههای سیار مکملی برای دسترسی سریعتر و پایدارتر به کتاب و کتابخوانی هستند امیدوار هستیم با همکاری نهادهایی که در این راه همراه ما هستند بتوانیم این مسیر را با سرعت بیشتری ادامه دهیم.
وزیر فرهنگ و ارشاد اسلامی در پاسخ به این سوال که نقش خیرین در این مسیر تا چه اندازه میتواند پررنگتر باشد؟ گفت: یکی از مواردی که جزو خیرات باقیه و صدقات جاریه است و باقی میماند حوزههایی است که به کتاب و کتابخانه مربوط میشود؛ هویت فرهنگی در ایران عزیز، سه رکن اصلی دارد: مدرسه، کتابخانه و مسجد. خیرین در طول دورههای تاریخی، مساجد ساختهاند و میسازند و علاوه بر آن در دو، سه دهه اخیر مسئله مدرسهسازی و خیرین مدرسهساز بهعنوان یک پروژه در جریان وجود داشته و دارد و بخش قابلتوجهی از مدرسههای جدیدالتأسیس را خیرین ساختهاند.

رکن سوم هویت فرهنگی ما کتابخانه است و احتیاج به مشارکت بیشتر خیران و مردم دارد
صالحی با بیان اینکه رکن سوم هویت فرهنگی ما، کتابخانه است و احتیاج به مشارکت بیشتر خیران و مردم عزیز دارد، تصریحکرد: کتاب تفنن یا تفریح نیست بلکه ساختوساز یک انسان است؛ هر مقدار که کودکان، نوجوانان، جوانان، میانسالان و حتی افراد مسن با کتاب و کتابخوانی عادت کنند، انسانتر میشوند. لذا همان حرکتی که در مسجدسازی و مدرسهسازی، بحمدالله وجود دارد در حوزه کتابخانهها هم باید شکل بگیرد؛ که شامل کتابخانههایی که در یک مکان خاص مستقر هستند هم میشود. بیش از ۳۰۰ پروژه در حال تأسیس داریم که اگر اینها اضافه شوند، ۳۰۰ هزار مترمربع به زیربنای کتابخانههای ما افزوده میشود و مشارکت خیرین در این ۳۰۰ پروژه میتواند به اتمام این پروژههای کتابخانهها سرعت بدهد.
وزیر فرهنگ و ارشاد اسلامی گفت: از طرفی کتابخانه سیار، به علت جمعوجور بودن و اینکه منابع مالی زیادی نمیخواهد فرصت خیلی خوبی برای کسانی است که میخواهند از خودشان چیزی به یادگار بگذارند، در وصیتنامهشان چیزی بگنجانند یا در زمان حیاتشان کمک کنند.
صالحی در پاسخ به سوالی درمورد بهکارگیری فناوری در حوزه کتاب و کتابخوانی تصریحکرد: طبیعتاً فناوریهای جدید و هوش مصنوعی فضای آینده را تغییر میدهند؛ از جمله اینکه میتوانند در حوزه نوع کتابخواندن و نوع خواندن مفید تأثیر بگذارند. یکی از عللی که خانم دکتر نظربلند برای دبیر کلی نهاد کتابخانههای عمومی کشور در این دوره انتخاب شدند این بود که ایشان با توجه به تخصص و دانششان اقدامات لازم را در این زمینه انجام دهند.مقطع فعلی دوران گذار از مدارس کلاسیک و سنتی و ورود به مدارس جدید است و برهمین اساس نوع آموزش، تغییرات اساسی پیدا میکند.
کتابخواندن و کتابخانهها نیز در دوره گذار هستند و حتماً در این دوره گذار باید به طرف فناوریهای نو حرکت کرد
وی با بیان اینکه اگر به مدرسه آینده فکر نکنیم، طبیعتاً گرفتار اشکالات جدی در تعلیم و تربیت میشویم، افزود: در حوزه کتابخانهها هم همین است؛ کتابخواندن و کتابخانهها در دوره گذار هستند و حتماً در این دوره گذار باید به طرف فناوریهای نو حرکت کرد تا بتوانیم با نسلی که درگیر فناوریهای جدید است و به نحوی در زیستبوم فناوریهای جدید حرکت میکند از جمله هوش مصنوعی، همراه شویم و عقب نمانیم. البته سامانههایی ایجاد شدهاند و زیرساختهایی فراهم شده است و امیدوار هستیم که این حرکت شتاب بیشتری پیدا کند.
صالحی در پاسخ به این سوال که سیاستگذاری دولت تمرکز بر کتابخانههای سیار است یا کتابخانههای ثابت تصریحکرد: هردو مورد برای ما اهمیت دارد؛ از ابتدای دولت چهاردهم حدود ۶۰ کتابخانه افتتاح کردیم و همچنین بازطراحی کتابخانهها هم انجام شده است. البته نهاد کتابخانهها بودجه تملک دارایی ندارند و طبیعتاً با وجوه استانی باید حرکت کنند؛ اما ما این دو کار را توأم با هم پیش میبریم.
وزیر فرهنگ و ارشاد اسلامی در پایان خاطرنشان کرد: کتابخانههای دارای مکان ثابت و مستقر فواید خاص خودشان را دارند چون به باشگاههای چندمنظوره تبدیل میشوند و عملاً صرفا کتابخانه نیستند و با این نگاه نه کتابخانههای سیار جای کتابخانههای ثابت را میگیرند، نه کتابخانههای ثابت جای کتابخانههای سیار را.
گفتنی است، این ۴ دستگاه خودروی کتابخانه عمومی سیار در ۳۶ نقطه شهری و روستایی فاقد کتابخانه در استانهای گیلان (شهر رودسر)، کرمان (شهر سیرجان)، هرمزگان (شهر بندرعباس) و همدان (شهر ملایر)، فعالیت خود را آغاز خواهند کرد. با راهاندازی این ۴ کتابخانه سیار، تعداد کل کتابخانههای سیار به ۸۲ دستگاه و نقاط خدمت نهاد کتابخانههای عمومی کشور به ۴۴۵۸ نقطه افزایش پیدا میکند و ۶۱۰ نقطه به کمک این ۸۲ دستگاه خودروی سیار، پوشش داده میشوند.