
معصومه دهقان/ صبا، بهروز ندایی، سرپرست معاونت صنایعدستی در آغاز این نشست ضمن تبریک روز جهانی صنایعدستی، از تلاش هنرمندان، تولیدکنندگان و فعالان این حوزه در سراسر کشور قدردانی کرد و گفت: بخش عمده فعالیتهای اجرایی صنایعدستی در استانها و توسط هنرمندان و فعالان این عرصه انجام میشود و وظیفه معاونت صنایعدستی در ستاد، سیاستگذاری، برنامهریزی و فراهم کردن زیرساختهای لازم برای توسعه این حوزه است.
وی با اشاره به آخرین آمار فعالان صنایعدستی کشور افزود: در حال حاضر ۶۲۳ هزار نفر در حوزه صنایعدستی کشور فعالیت دارند که بیش از ۳۵۰ هزار نفر از آنان را بانوان تشکیل میدهند. فعالان این حوزه در ۱۸ گروه تخصصی و ۲۹۲ رشته مصوب صنایعدستی مشغول به کار هستند.
به گفته ندایی، ایران از نظر تنوع رشتههای صنایعدستی جایگاه کمنظیری در جهان دارد و حدود ۸۰ درصد رشتههای شناختهشده صنایعدستی دنیا در کشور وجود دارد.
سرپرست معاونت صنایعدستی با تشریح ترکیب اشتغال در این بخش اظهار کرد: بیشترین تعداد شاغلان در حوزه بافتههای داری و غیرداری، صنایع چوبی و حصیری، پوشاک سنتی و سایر هنرهای سنتی فعالیت میکنند و سهم قابل توجهی از تولیدات این بخش نیز به سمت محصولات کاربردی سوق پیدا کرده است.
وی ادامه داد: امروز بیش از ۶۰ تا ۷۰ درصد محصولات صنایعدستی علاوه بر ارزش هنری، دارای کاربری روزمره هستند و همین موضوع زمینه توسعه بازارهای داخلی و صادراتی را فراهم کرده است.
توسعه زیرساختهای قانونی صنایعدستی
سرپرست معاونت صنایعدستی یکی از مهمترین اقدامات سالهای اخیر را تقویت جایگاه قانونی صنایعدستی در برنامه هفتم پیشرفت عنوان کرد و گفت: برای نخستین بار مواد مستقلی در برنامه هفتم به حوزه میراث فرهنگی، گردشگری و صنایعدستی اختصاص یافته و وظایف دستگاههای مختلف در این حوزه به صورت مشخص تعریف شده است.
ندایی افزود: آییننامه تشکیل تشکلهای حرفهای صنایعدستی نیز تصویب شده و فرآیند شکلگیری تشکلهای استانی آغاز شده است. بر اساس برنامهریزیهای انجامشده، پس از تکمیل این روند، تشکل ملی صنایعدستی نیز تشکیل خواهد شد تا بخشی از امور اجرایی و صنفی به خود فعالان این حوزه واگذار شود.
پرداخت بیش از ۲.۳ همت تسهیلات به هنرمندان
سرپرست معاونت صنایعدستی با اشاره به تغییر جایگاه این معاونت در نظام اشتغال کشور گفت: وزارت میراث فرهنگی اکنون به عنوان یکی از دستگاههای اصلی حوزه اشتغال شناخته میشود و در دو ماه گذشته بیش از ۱۸ هزار نفر از فعالان صنایعدستی برای دریافت تسهیلات به شبکه بانکی معرفی شدهاند.
وی افزود: در نتیجه این اقدام بیش از ۲.۳ همت تسهیلات با نرخ سود کمتر از ۱۷ درصد به فعالان این حوزه اختصاص یافته که در مدت زمانی کوتاه، کمسابقه بوده است.
ساماندهی بازارهای صنایعدستی و هوشمندسازی خدمات
سرپرست معاونت صنایعدستی از ساماندهی بازارهای صنایعدستی کشور خبر داد و گفت: حدود ۹۸ پروژه بازار صنایعدستی در کشور تعریف شده که بخشی از آنها به بهرهبرداری رسیده و بخشی دیگر نیز به فعالان بخش خصوصی و شهرداریها واگذار خواهد شد تا روند بهرهبرداری از آنها تسریع شود.
ندایی همچنین هوشمندسازی خدمات را از برنامههای مهم این معاونت دانست و اظهار کرد: فرآیندهای صدور مجوز، ثبتنام نمایشگاهها، مدیریت تشکلها و سایر خدمات مرتبط به صورت الکترونیکی و سامانهای در حال انجام است.
اصلاح فرآیند ثبت شهرها و روستاهای صنایعدستی
ندایی با اشاره به بازنگری در فرآیند ثبت شهرها و روستاهای صنایعدستی گفت: از این پس ثبت ملی و جهانی شهرها و روستاها بر اساس شاخصهای تخصصی و ارزیابیهای کارشناسی انجام خواهد شد و برای هر اثر یا منطقه ثبتشده نیز برنامه مدیریتی مشخصی تدوین میشود.
اعطای درجه هنری در وزارت میراث فرهنگی
وی از واگذاری فرآیند ارزیابی و اعطای درجه هنری به وزارت میراث فرهنگی خبر داد و گفت: با مصوبه جدید، شورای تخصصی مربوطه در وزارتخانه تشکیل شده و از این پس اعطای درجات هنری به هنرمندان صنایعدستی در چارچوب سازوکارهای جدید انجام خواهد شد.
خسارت ۱.۲ همتی صنایعدستی از رکود گردشگری
سرپرست معاونت صنایعدستی در بخش دیگری از سخنان خود به خسارتهای واردشده به حوزه گردشگری و صنایعدستی اشاره کرد و گفت: کاهش سفرها و لغو برخی رویدادها و نمایشگاهها در ماههای اخیر موجب کاهش فروش محصولات صنایعدستی شده است.
وی افزود: برآوردهای اولیه نشان میدهد فعالان صنایعدستی حدود ۱.۲ همت خسارت مستقیم و غیرمستقیم متحمل شدهاند. همچنین در برخی مناطق کشور، میزان ورود گردشگران نسبت به مدت مشابه سال گذشته کاهش چشمگیری داشته که این موضوع بر بازار صنایعدستی نیز اثر گذاشته است.

هدفگذاری برای افزایش اشتغال در صنایعدستی
سرپرست معاونت صنایعدستی درباره آمار اشتغال این بخش گفت: آمار ۶۲۳ هزار نفری مربوط به افراد دارای پرونده و اطلاعات ثبتشده است و در صورت محاسبه اعضای خانواده و فعالان غیرمستقیم، جمعیت بهرهمند از این حوزه به مراتب بیشتر خواهد بود. ندایی افزود: طی دو سال گذشته حدود ۱۵ هزار نفر به تعداد فعالان ثبتشده صنایعدستی افزوده شدهاند و هدف اصلی وزارتخانه در گام نخست حفظ اشتغال موجود و سپس توسعه فرصتهای شغلی جدید است.به گفته وی، در برنامه هفتم پیشرفت افزایش تعداد شاغلان صنایعدستی تا حدود یک میلیون و ۲۰۰ هزار نفر هدفگذاری شده و پیشبینی میشود دستکم ۵۰ هزار شغل جدید در این حوزه ایجاد شود.
برگزاری ۱۲۰ نمایشگاه صنایعدستی در کشور
سرپرست معاونت صنایعدستی با تأکید بر اهمیت توسعه بازار فروش محصولات گفت: همزمان با هفته صنایعدستی بیش از ۱۲۰ نمایشگاه و رویداد تخصصی در سراسر کشور برگزار میشود تا زمینه معرفی و فروش محصولات هنرمندان فراهم شود. وی همچنین از اجرای طرح خرید اقساطی صنایعدستی خبر داد و گفت: در قالب این طرح، خریداران میتوانند محصولات صنایعدستی را با نرخ سود چهار درصد و به صورت اقساطی خریداری کنند. در مرحله نخست نیز ۲۰ میلیارد تومان اعتبار برای اجرای این طرح اختصاص یافته است.
صادرات رسمی صنایعدستی به ۳۳۰ میلیون دلار رسید
سرپرست معاونت صنایعدستی در پایان با اشاره به ظرفیتهای صادراتی کشور اظهار کرد: صادرات رسمی صنایعدستی ایران در سال گذشته به حدود ۳۳۰ میلیون دلار رسید، هرچند بخش قابل توجهی از صادرات این محصولات به صورت غیرمستقیم و چمدانی انجام میشود و در آمارهای رسمی ثبت نمیشود.
ندایی در پایان تأکید کرد: توسعه همکاریهای بینالمللی، حضور مؤثر در شورای جهانی صنایعدستی، تقویت بازاری و جذب سرمایهگذاری از مهمترین برنامههای وزارت میراث فرهنگی برای افزایش سهم صنایعدستی ایران در بازارهای جهانی خواهد بود.