مهدیه مالکی/صبا: رضا خان‌احمدی، مدیر خانه طراحان انقلاب اسلامی، درباره نخستین دیوارنگاره این مجموعه در روزهای اخیر گفت: یکشنبه دهم، همزمان با اعلام خبر شهادت حضرت آقا، همان شب حدود ساعت ۱۰ شب در میدان ولیعصر با حضور مردم از طرح پرتره ایشان رونمایی کردیم و در این اثر شعار «خدای خامنه‌ای زنده است ای مردم» انتخاب شد؛ شعاری که متناسب با فضای شهر و روحیه مردم در آن روزها بود و بعد از آن نیز در بسیاری از تبلیغات شهری و حتی برخی تبلیغات تلویزیونی مورد استفاده قرار گرفت، همچنین لوگوی «رهبر شهید» در این طرح توسط استاد نجابتی طراحی شد که در ادامه در دیگر آثار و تبلیغات مرتبط نیز به کار رفت.

خان‌احمدی درباره دیوارنگاره بعدی میدان ولیعصر نیز گفت: سه‌شنبه هجدهم، به مناسبت انتشار خبر انتخاب سومین رهبر جمهوری اسلامی، حضرت آیت‌الله سید مجتبی حسینی خامنه‌ای، دیوارنگاره‌ای اکران شد که در آن تصویر سه رهبر جمهوری اسلامی یعنی حضرت امام خمینی(ره)، حضرت آیت‌الله سیدعلی خامنه‌ای و آیت‌الله سیدمجتبی خامنه‌ای دیده می‌شد که در این تصویر پرچم جمهوری اسلامی در حال انتقال از دست آیت‌الله خامنه‌ای به سیدمجتبی خامنه‌ای بود و این طرح هم بازتاب گسترده‌ای پیدا کرد و در فضای رسانه‌ای و شبکه‌های اجتماعی بسیار دیده شد که شعاری که برای این اثر انتخاب شد نیز با همان حال‌وهوای نوستالژیک «دست خدا بر سر ما، خامنه‌ای رهبر ماست» روی تصویر قرار گرفت.»

مدیر خانه طراحان انقلاب اسلامی ادامه داد: دیوارنگاره بعدی که فکر می‌کنم حدود روز بیست‌وچهارم اکران شد، تصویری از زاغه‌ها و تونل‌های موشکی بود؛ همان ریل‌های اتوماتیکی که موشک‌ها روی آن‌ها قرار دارند و از این فضا تصویرسازی انجام شد و موشک‌هایی در حال لانچ به تصویر درآمدند که روی بدنه این موشک‌ها نیز پیام‌هایی برای جامعه بین‌الملل نوشته شده بود؛ پیام‌هایی به نام ملت‌هایی که در برابر ظلم ایستاده‌اند یا قربانی آن شده‌اند؛ از جمله مردم فلسطین، پاکستان و دیگر ملت‌هایی که با ظلم مواجه بوده‌اند و شعار اصلی این دیوارنگاره نیز «تا جهان بیاساید» بود که در واقع پیام اثر این بود که تقابل ما با این دو رژیم منحوس، صرفاً از منظر دفاع از مردم ایران نیست، بلکه ما در خط مقدم مقابله با ظلمی ایستاده‌ایم که بسیاری از ملت‌های جهان نیز از آن آسیب دیده‌اند.

او افزود: پس از آن، همزمان با حضور دختران فوتبالیست کشورمان که به میهن بازگشتند و در میدان ولیعصر مراسمی برگزار شد، طرحی متناسب با این رویداد به مدت یک روز اکران شد و در آن طرح تصویر تیم ملی کار شده بود و به نوعی پاسداشت بازگشت آن‌ها به کشور محسوب می‌شد.

خان‌احمدی درباره یکی دیگر از دیوارنگاره‌های این مجموعه گفت: پس از آن طرح «نوروزمان پیروز» اکران شد؛ تصویری متناسب با ایام نوروز در شرایطی که کشور در فضای جنگی قرار داشت و همزمان با ایام عید فطر نیز بود و در این طرح تلاش کردیم تلاقی این سه موقعیت زمانی یعنی نوروز، عید فطر و شرایط مقاومت را در کنار هم به تصویر بکشیم.

او ادامه داد: این شعار در بیلبوردهای شهری نیز استفاده شد و شهرداری هم تعدادی از طرح‌هایی را که در استودیوی گرافیک ما طراحی شده بود با همین مضمون اکران کرد.

مدیر خانه طراحان انقلاب اسلامی ادامه داد: آخرین طرحی که در این بازه زمانی اکران شد به مناسبت دوازدهم فروردین، روز جمهوری اسلامی بود که در این اثر تصویر حضور مردم در میدان در کنار صحنه‌هایی از عملیات موشکی و پهپادی در پس‌زمینه قرار داشت و در مجموع ترکیبی از این عناصر، پرچم جمهوری اسلامی ایران را شکل می‌داد ئ در واقع کانسپت کلی طرح این بود که پرچم جمهوری اسلامی حاصل ایستادگی مردم و مجاهدت رزمندگان در خط مقدم است.

خان‌احمدی درباره این‌که آیا سرعت تعویض دیوارنگاره‌های میدان ولیعصر در این روزها بی‌سابقه بوده است، توضیح داد: البته در وقایع قبلی هم نمونه‌هایی داشته‌ایم؛ مثلاً در جنگ ۱۲روزه تقریباً هر سه یا چهار روز یک‌بار طرح‌ها عوض شدند و ما سه دیوارنگاره اکران کردیم و گاهی هم شرایط اجتماعی و وضعیت کشور باعث می‌شود این روند سرعت بیشتری پیدا کند؛ اما این‌که در یک بازه بیش از چهل روزه چنین تمرکزی روی تولید و تعویض مداوم دیوارنگاره‌ها باشد، کمتر سابقه داشته است.

او با اشاره به شرایط احساسی و فضای عمومی پس از اعلام خبر شهادت، گفت: وقتی خبر شهادت اعلام شد، همان شب، خیلی سریع همه به دفتر آمدند و با وجود فشار روحی، از فکر کردن به شعار تا اجرای طرح ادامه دادند و مراحل چاپ و نصب نیز با سرعت انجام شد تا اثر در میدان دیده شود.

خان‌احمدی درباره اینکه چگونه مجموعه در چنین لحظاتی به سرعت به جمع‌بندی هنری می‌رسد، افزود: «تخصص ما و وظیفه‌ ما در حوزه رسانه، فرهنگ و هنر همین است، ما کارمان را قیاس می‌کنیم با نیروهایی که در حوزه‌های عملیاتی بدون وقفه وظایفشان را انجام می‌دهند و همان‌طور که نیروهای نظامی در هر شرایطی مأموریتشان را ادامه می‌دهند، ما نیز دیوار میدان ولیعصر را خط مقدم رسانه‌ای خودمان می‌دانیم و کار کردن در این شرایط برای ما شبیه همان حضور در سنگر است؛ عین شلیک پشت خط مقدم و نگاه بچه‌ها همین است.

او درباره فرایند تولید این آثار توضیح داد: از ایده‌پردازی و طراحی شعار تا اجرای نهایی، تعداد افراد بسته به نوع پروژه متفاوت است و فارغ از چاپ و نصب که خودش بخش جداگانه‌ای دارد، معمولاً بین یک تا پانزده نفر به صورت مقطعی یا تمام‌وقت درگیر هستند. هر فردی با توجه به تخصص و توانایی اش در این امر کمک می‌کند البته تعدادی از دوستان به خاطر حوزه تخصصی شان در همه مراحل همراهی می‌کنند و در جلسات بعدی هم نظر می‌دهند و بعضی فقط در طراحی شعار تخصص دارند، برخی فقط در اجرا یا فقط در ایده‌پردازی تصویر.

او افزود: گاهی جلسات ایده‌پردازی گسترده‌تر می‌شود مثلاً در همین دیوارنگاره‌های اول، شاید بیست تا سی نفر آمدند تا در انتخاب شعار و رسیدن به عبارت «رهبر شهید» مشارکت کنند، تا مطمئن شویم عبارتی انتخاب می‌شود که قابلیت استفاده گسترده در رسانه‌ها و تبلیغات شهری را داشته باشد.

خان‌احمدی درباره نسبت میان جنبه هنری و پیام رسانه‌ای در طراحی دیوارنگاره‌های میدان ولیعصر گفت: وقتی تعداد اکران‌ها زیاد می‌شود و لازم است واکنش سریع به یک اتفاق داشته باشیم، طبیعتاً فرصت کار طولانی روی جنبه‌های هنری کمتر می‌شود و در چنین شرایطی پیام و شعار اثر پررنگ‌تر می‌شود و در واقع به دلیل نیاز به واکنش سریع، تمرکز بیشتر روی مفهومی است که می‌خواهیم منتقل کنیم که اگر زمان بیشتری در اختیار باشیم، قطعاً می‌توان روی ابعاد هنری هم کار دقیق‌تر و کامل‌تری انجام دهیم، اما در بسیاری از مواقع اولویت با سرعت عمل و رساندن پیام است.

او درباره اینکه آیا برخی موضوعات از قبل برای طراحی دیوارنگاره‌ها پیش‌بینی می‌شود یا نه، توضیح داد: موضوعاتی که زمان مشخصی دارند و از قبل می‌دانیم قرار است رخ بدهند، طبیعتاً زودتر وارد مرحله ایده‌پردازی می‌شوند و برای چنین رویدادهایی جلسات متعددی برگزار می‌کنیم و حتی چند طرح مختلف آماده می‌شود تا در نهایت به بهترین گزینه برسیم.

مدیر خانه طراحان انقلاب اسلامی درباره زمان رسیدن به یک ایده مناسب گفت: ایده زمان مشخصی ندارد و گاهی ممکن است در مدت کوتاهی، حتی در کسری از ساعت، به یک ایده خوب برسیم و گاهی هم با وجود چندین جلسه ایده‌پردازی و حضور افراد مختلف، به نتیجه مطلوب نرسیم، این موضوع به پیچیدگی سوژه، ارتباط افراد با موضوع و نوع نگاه‌ها بستگی دارد، البته بعد از رسیدن به یک ایده اولیه، فرایند پرورش آن آغاز می‌شود و معمولاً برای رسیدن به یک طرح پخته، یک بازه زمانی مشخص در نظر می‌گیریم؛ مثلاً اگر زمان داشته باشیم، تلاش می‌کنیم در حدود یک هفته به یک ایده کامل برسیم که گاهی زوتر از زمان تعیین شده محقق می‌شود و گاهی بیش از زمان تعیین شده به طول می انجامد.

او در پاسخ به این پرسش که آیا تاکنون در فرایند ایده‌پردازی به بن‌بست رسیده‌اند، گفت: بله، مواردی بوده که ایده‌پردازی زمان زیادی گرفته یا به نتیجه دلخواه نرسیده است، البته در نهایت همیشه به یک طرح قابل اجرا می‌رسیم، اما رسیدن به ایده‌ای که از نظر خودمان ایده‌آل باشد گاهی زمان‌بر می‌شود.

خان‌احمدی درباره سخت‌ترین دیوارنگاره‌ای که تاکنون در میدان ولیعصر اکران کرده‌اند نیز گفت: از نظر اجرایی شاید نتوانم مورد خاصی را به عنوان سخت‌ترین کار نام ببرم، اما از نظر روحی قطعاً دیوارنگاره‌ای که پس از اعلام شهادت حضرت آقا طراحی شد سخت‌ترین تجربه ما بود و این اتفاق برای همه غیرقابل باور و بسیار تلخ بود و واقعاً هیچ‌وقت تصور نمی‌کردیم روزی مجبور شویم چنین طرحی را اجرا کنیم و حتی هنگام اعلام موضوع به بچه‌ها فضای بسیار سنگینی حاکم بود و بسیاری از اعضای گروه تحت تأثیر قرار گرفتند.

او در ادامه درباره جایگاه رسانه‌ای دیوارنگاره‌های میدان ولیعصر گفت: ما دیوارنگاره میدان ولیعصر را صرفاً یک بیلبورد شهری برای زیباسازی شهر نمی‌بینیم؛ بلکه آن را یک رسانه می‌دانیم و نگاه ما به این فضا بیش از آنکه صرفاً هنری باشد، رسانه‌ای است، البته این اثر در یکی از پررفت‌وآمدترین میدان‌های شهر نصب می‌شود و از نظر بصری هم بر فضای شهری تأثیر می‌گذارد، بنابراین باید به زیبایی آن هم توجه کرد، اما در نهایت اصل کارکرد آن رسانه‌ای است.

مدیر خانه طراحان انقلاب اسلامی در پاسخ به اینکه آیا تاکنون برای این دیوارنگاره ها نقد مطرح شده است افزود: بله، در تاریخ حدود چهارده ساله این دیوارنگاره، هم مواردی بوده که برخی دیوارنگاره‌ها واکنش‌ها و بحث‌های زیادی ایجاد کرده‌اند.

او ادامه داد: برای همین در جلسات ایده‌پردازی از افراد فعال در حوزه رسانه نیز دعوت می‌کنیم تا از همان ابتدا اثر را از منظرهای مختلف بررسی کنیم. این کار کمک می‌کند پیش از اجرا با نکات حساس یا نقدهای احتمالی مواجه شویم و آگاهانه تصمیم بگیریم.