به گزارش خبرنگار صبا، در ابتدای این نشست، علیرضا اسماعیلی ضمن خوش‌آمدگویی به مهمانان و خبرنگاران و تبریک ولادت امام محمدباقر(ع)، به اهمیت پژوهش در توسعه سینمای ایران اشاره کرد و گفت: سازمان سینمایی به‌عنوان نهادی که مأموریت حمایت و ارتقای سینما را بر عهده دارد، همواره موضوع پژوهش سینمایی و فناوری‌های مطالعاتی را به‌صورت جدی دنبال کرده و جایزه پژوهش سال سینما یکی از جلوه‌های این رویکرد است.

وی با اشاره به حضور رئیس سازمان سینمایی به‌عنوان فردی دانشگاهی افزود: این حضور، راهنمایی مؤثر برای ما در مسیر تقویت پیوند میان سینما و پژوهش بوده است. پژوهش از عوامل اصلی توسعه است و سینمای موفق، ناگزیر باید در تمامی حوزه‌ها، پژوهش را در اولویت قرار دهد.

دبیر هشتمین جایزه پژوهش سال سینمای ایران ادامه داد: تلاش کردیم در این دوره از ظرفیت‌های دانشگاهی بیش از گذشته بهره ببریم و مفتخریم که حاصل این زحمات در مراسم پایانی که دهم دی‌ماه برگزار می‌شود، ارائه خواهد شد. بارگذاری پژوهش‌های برگزیده در سایت جایزه نیز از جمله اقدامات مهمی است که با هدف دسترسی عمومی و بهره‌برداری کاربردی از نتایج تحقیقات انجام شده است.

اسماعیلی با تأکید بر کاربردی بودن پژوهش‌ها خاطرنشان کرد: فراخوان این دوره بر اساس نیازهای واقعی سینمای معاصر تنظیم شد تا منجر به تولید پژوهش‌هایی شود که به‌طور مستقیم به درد سینمای امروز ایران بخورد. در همین راستا، ارتباط با دانشگاه‌های معتبر حوزه هنر و سینما تقویت شد و یافته‌های پژوهشی در هشت دانشگاه دارای گروه سینما ارائه و مورد بررسی قرار گرفت.

وی هدف نهایی این جایزه را ایجاد پیوند میان نظریه و عمل دانست و گفت: امیدواریم جایزه پژوهش سال سینما پلی باشد میان دانش آکادمیک و میدان عمل سینمای ایران و بتواند به ارتقای کیفی این هنر ـ صنعت کمک کند.

دبیر جایزه در پایان به بخش‌های مختلف این دوره اشاره کرد و گفت: امسال جایزه پژوهش سال سینمای ایران در چهار حوزه کتاب (تألیف و ترجمه)، طرح پژوهشی خاتمه‌یافته، پایان‌نامه‌های کارشناسی ارشد و دکتری و مقالات علمی برگزار می‌شود و بر اساس رأی هیأت داوران، در هر حوزه سه پژوهشگر برتر از سطوح بالای پژوهش سینمایی مورد تقدیر قرار خواهند گرفت.

مراسم پایانی هشتمین جایزه پژوهش سال سینمای ایران، دهم دی‌ماه برگزار خواهد شد.

در ادامه این نشست، دبیر هشتمین دوره جایزه پژوهش سال سینمای ایران با اشاره به تصمیم شورای سیاست‌گذاری این دوره، از بازنگری در برخی رویکردها و سازوکارهای اجرایی خبر داد و گفت: در این دوره شورای سیاست‌گذاری به این جمع‌بندی رسید که در برخی بخش‌ها بازنگری‌هایی انجام شود تا جایزه متناسب‌تر با نیازهای روز سینمای ایران حرکت کند.
وی با اعلام آمار آثار رسیده افزود: در مجموع ۱۰۸ اثر به دبیرخانه جایزه ارسال شده که هم‌اکنون در مرحله داوری قرار دارند.
اسماعیلی در بخش دیگری از سخنان خود به اهمیت هوش مصنوعی در مطالعات و تولیدات سینمایی پرداخت و تأکید کرد: برای موضوع هوش مصنوعی نشست‌های متعددی برگزار کردیم و در نهایت، با توجه به اهمیت این حوزه، جایگاهی مستقل نیز برای آن در نظر گرفته شده است.
در ادامه نشست و در پاسخ به پرسش یکی از خبرنگاران درباره «بلوغ این دوره» و مصادیق عینی تأثیر پژوهش در تولیدات سینمایی، دبیر جایزه پژوهش سال سینما گفت: اگر فیلمسازی از پژوهش استفاده نکند، اثر او ابتر خواهد بود. فیلمسازان جدی و مطرح همواره تلاش کرده‌اند پژوهش را در فرآیند تولید دخیل کنند؛ نمونه روشن آن را می‌توان در تیتراژ پایانی آثار داود میرباقری دید که فهرستی از منابع پژوهشی در آن درج شده است.
وی با اشاره به دو شاخه اصلی پژوهش در سینما توضیح داد: این موضوع از دو منظر قابل بررسی است؛ نخست پژوهش‌های بنیادی که می‌تواند به شکل مستقیم در ساختار، محتوا و جهان‌بینی فیلم کمک‌کننده باشد. در پاسخ به این پرسش باید بگویم بله، برخی از کارگردانان از پژوهش‌ها استفاده کرده‌اند و اثر این بهره‌گیری را می‌توان در آثارشان مشاهده کرد.
اسماعیلی افزود: ما مجموعه‌ای از مصاحبه‌ها را منتشر کرده‌ایم که در آن‌ها می‌توان رد پای این مباحث پژوهشی را در فیلم‌ها رصد کرد. هدف ما این است که در یک چشم‌انداز ده‌ساله، این مسیر را تکمیل و نهادینه کنیم.
دبیر هشتمین جایزه پژوهش سال سینمای ایران در  سخنان خود، به پرسش‌های نوپدید در حوزه فناوری و فرهنگ اشاره کرد و گفت: مسائلی مانند کارکرد هوش مصنوعی در تولیدات سینمایی، این‌که آیا همچنان ممانعت‌ها و چالش‌های فقهی در این حوزه وجود دارد یا نه، و این‌که چه نسبتی میان سرگرمی و پیامدهای فرهنگی در یک اثر سینمایی باید برقرار باشد، از جمله موضوعاتی است که امروز به‌طور جدی در پژوهش‌های سینمایی دنبال می‌شود و ما نیز در این زمینه‌ها فعال هستیم.

پژوهش، فاصله نظر تا عمل و پرسش‌های بی‌پاسخ سینما

در بخش بعدی نشست، پرسش‌هایی انتقادی درباره برگزاری هشت دوره جایزه پژوهش سینمایی و میزان اثرگذاری آن مطرح شد. برخی خبرنگاران با اشاره به اینکه خروجی کاربردی این پژوهش‌ها در سینما دیده نمی‌شود، این شائبه را مطرح کردند که برگزاری جایزه صرفاً به‌منظور توجیه هزینه‌کرد بودجه‌هاست و وجه عملی پژوهش در چرخه تولید سینما مغفول مانده است.

علیرضا اسماعیلی در پاسخ گفت: یکی از راهکارهای ما بارگذاری پژوهش‌ها در سایت سازمان است تا امکان دسترسی و استفاده از آن‌ها برای همگان فراهم شود و امید داریم که این پژوهش‌ها مورد استفاده قرار بگیرد.
در ادامه، پرسشی درباره ماهیت «سینمای زیرزمینی»، تقلب در گیشه و ثبت تاریخ سینما برای نسل های آینده طرح شد و اینکه آیا دبیرخانه جایزه می‌تواند در این حوزه‌ها سفارش‌دهنده پژوهش باشد یا خیر؟ اسماعیلی با تأکید بر رصد این جریان‌ها گفت: ما سینمای زیرزمینی را می‌بینیم و موضوع تحقیق درباره آن و ارائه اطلاعات لازم به مسئولان در حال پیگیری است. در حوزه فروش سینما نیز تلاش‌هایی در حال انجام است؛ از جمله راه‌اندازی سیستم‌های کنترلی جدید مانند «رسا» برای نظارت دقیق‌تر، که از جمله وضظایف سینما شهر است.

فقدان برگه سیاستی  در انضمام پژوهش ها

دبیر جایزه در پاسخ به پرسش‌هایی درباره اینکه آیا مسئولان این پژوهش‌ها را مطالعه می‌کنند و همچنین درباره ترکیب داوران و صلاحیت آن‌ها، اظهار کرد: به نظر من محتوا در حال بهتر شدن است و این موضوع قابل مشاهده است. ما اطلاعات را در اختیار مسئولان قرار می‌دهیم، اما اینکه این اطلاعات چه میزان به تصمیم‌سازی منجر می‌شود، خارج از اختیار ماست.

در ادامه، یکی از خبرنگاران به غفلت از ارائه «برگه سیاستی» در کنار پژوهش‌ها اشاره کرد و گفت که شکاف میان نظر و عمل همچنان پر نشده است. اسماعیلی در پاسخ تأکید کرد: عمده این پژوهش‌ها دارای برگه سیاستی هستند و ما هر مقاله و پژوهش را به سازمان و تصمیم‌گیرنده مرتبط ارجاع می‌دهیم. توجه به محتوای جدید در همین مدت اخیر نیز قابل بررسی است. موضوع پژوهش برای ما در اولویت است، اما در نهایت این کارگردان و تهیه‌کننده هستند که باید از نتایج پژوهش‌ها استفاده کنند.

در بخش دیگری از نشست، پرسشی درباره عدم پاسخ‌گویی پژوهشگران به اظهارنظرهای حاشیه‌ای درباره فیلم‌ها مطرح شد؛ از جمله ادعایی مبنی بر اینکه اکران  فیلم پیرپسر باعث افزایش طلاق شده است. اسماعیلی در پاسخ گفت: این موضوع بررسی شد و نتیجه به فردی که این ادعا را مطرح کرده بود، ارجاع داده شد. با این حال، خبرنگاران تأکید کردند که چرا نتیجه این بررسی‌ها رسانه‌ای نشده و به اطلاع عموم نرسیده است.

در ادامه محمد حسین فرج، مدیر کل دفتر توسعه ای زیر ساخت و فناوری سینمایی با اشاره به حجم انتقادات مطرح‌شده گفت: می‌دانم که دل‌تان پر است و از جنبه‌های مختلف سازمان گلایه دارید. ما نمی‌توانیم به همه این پرسش‌ها پاسخ دهیم، چراکه هر بخش وظایف متفاوتی دارد و بسیاری از این سوالات متوجه بخش‌های دیگر سازمان است. نباید نگاه مطلق‌گرایانه داشت.
وی یکی از دستاوردهای مهم پژوهشی را تدوین مجموعه‌ای از استانداردها برای سازه‌ها، سالن‌ها و ساختمان‌های سینمایی دانست و گفت: این پژوهش توسط یک مجموعه علمی انجام شده، به‌صورت کتاب کاربردی درآمده و به تمام مراکز استان‌ها ابلاغ شده است. استان‌ها موظف به اجرای آن هستند و فایل آن نیز در سایت موجود است.

افزودن شدن کتاب سینما،به کتب درسی 

در ادامه نشست، حسین یزدان شناس به چرایی موفقیت کمدی‌ها نسبت به فیلم‌های باکیفیت‌تر پرداخت و گفت: بررسی‌ها نشان می‌دهد ذائقه زیباشناختی بخش زیادی از مخاطبان سینما تربیت نشده است و این مسئله‌ای فراگیر است. در همین راستا، مکاتبه و پژوهش با نهادهای آموزشی از جمله وزارت آموزش‌وپرورش آغاز شده تا این ذائقه به‌تدریج اصلاح شود؛ فرآیندی که حدود ۱۰ سال زمان می‌برد تا نتایج آن آشکار شود.
در همین زمینه، اسماعیلی بار دیگر تأکید کرد: حدود یک ماه پیش، در جلسه معاونان وزرا تصویب شد که موضوع سینما به کتب درسی دانش‌آموزان اضافه شود. این مصوبه در حال طی مراحل اجرایی است و بخشی از مجوزهای لازم را دریافت کرده است.
در پایان این نشست، دبیر هشتمین جایزه پژوهش سال سینمای ایران ضمن تشکر از دیدگاه‌ها و نقدهای مطرح‌شده از سوی اصحاب رسانه، گفت: تمام نکات و پیشنهادهایی که در این جلسه مطرح شد، در دوره‌های بعدی جایزه و همچنین در سیاست‌گذاری‌های سازمان سینمایی مورد توجه قرار خواهد گرفت.