به گزارش صبا، همزمان با سی‌وسومین هفته کتاب و برگزاری طرح پاییزه، مخاطبان سامانه «بازار کتاب» متوجه شدند که پُست مانند قبل رایگان نیست و همچنین از آن‌ها درصدی به عنوان خدمات دریافت می‌شود. ابراهیم حیدری مدیرعامل خانه کتاب و ادبیات ایران در گفت‌وگو با ایرنا، اعلام کرده بود، شرایط برای پُست تغییر کرده است و ۵۰ درصد هزینه توسط خانه کتاب و ۵۰ درصد دیگر را خریدار می‌پردازد؛ زیرا هزینه پست افزایش یافته است، برای مثال هزینه پست بسته‌های کمتر از یک کیلو از ۲۷ هزار تومان به ۷۵ هزار تومان رسیده است.

بعد از انتشار این خبر برخی از کتاب‌فروشان با خبرنگار ایرنا تماس گرفتند و اعلام کردند هزینه پُست بیش از ۵۰ درصد افزایش داشته است و هزینه ۷۵ هزار تومانی برای هر کیلو، بیش از رقمی است که پُست دریافت می‌کند. به همین دلیل گفت‌وگویی با مظاهر بابایی معاون کتاب و فرهنگ موسسه خانه کتاب انجام شد که در ادامه می‌خوانید.

بدهی یارانه سامانه «بازار کتاب» باید از طرف معاونت فرهنگی پرداخت شود

گفته شده بیش از یک ماه است که پرداخت‌های خانه کتاب در بخش یارانه سامانه «بازار کتاب» انجام نشده است، چرا؟

پرداخت‌هایی که انجام می‌شود شامل چند بخش است. یکی پولی که خریدار می‌پردازد، این بخش در خرید حضوری به حساب کتاب‌فروش می‌رود و در غیرحضوری به سامانه خانه کتاب می‌آید. بخش دیگر یارانه است، یارانه‌هایی که تخصیص می‌دهیم باید از طرف معاونت فرهنگی به خانه کتاب اعلام و پرداخت شود تا آن را انجام بدهیم.

زمانی می‌‎توانم این بدهی را پرداخت کنیم که از طرف وزارت فرهنگ به من پرداخت شود و بدهی کتاب‌فروشی‌ها در این حوزه باقی مانده است

وقتی که دستورالعمل صادر می‌شود، خانه کتاب سامانه را فعال می‌کند تا یارانه را در اختیار کتاب‌فروشان قرار بدهیم. خانه کتاب یارانه هفته کتاب را تخصیص داد و خریدها انجام شد، اما زمانی می‌‎توانم این بدهی را پرداخت کنیم که از طرف وزارت فرهنگ به من پرداخت شو. بدهی کتاب‌فروشی‌ها در این حوزه باقی مانده است و باعث می‌شود دچار مشکل شویم و هر روز این تماس و مشکل را داریم، امیدواریم پرداخت شود.

یکی از تغییر الگوهای ما همین است. تلاش داریم اگر نمی‌توانیم باری از دوش کتاب‌فروشان برداریم باری هم بر دوش آن‌ها نگذاریم. در حال طراحی الگویی هستیم که درآمدها مستقیم به حساب کتاب‌فروش واریز شود و کتاب‌فروش بتواند مدیریت مالی انجام دهد. می‌خواهیم برنامه‌ریزی کنیم تا پول وارد خانه کتاب نشود و اگر هم قرار است یارانه‌ای برای خرید کتاب تخصیص دهند، ابتدا یارانه به حساب کتاب‌فروش واریز شود و به محض اینکه طرح تمام شد کتاب‌فروش بتواند به درآمد برسد.

متاسفانه بعد از جنگ در حوزه بازار کتاب در فشار هستیم، اما دوست نداریم اقدام خوبی که دوستان قبل از ما شروع کردند، آسیب ببیند. این دوران گذرا و سخت است، اما می‌توانیم در دو یا سه ماه به نتیجه برسیم تا کتاب‌فروشی‌ها به حالت اول خود برگردند.

تلاش داریم اشکال‌های سامانه «بازار کتاب» را رفع کنیم

کتاب‌فروشان اعلام کردند، رقم دریافتی برای پُست از مشتری سامانه بازار کتاب بیش از ۵۰ درصد از هزینه ارسال کتاب است و همچنین هزینه ۷۵ هزار تومانی که برای هر کیلو کتاب در نظر گرفته شده است، رقمی بالاتر از میانگین هزینه ارسال بسته توسط شرکت‌های خصوصی است، آیا این موارد درست است؟

این نخستین آزمون ما در این‌ حوزه بود، در حالی که زیرساخت‌های ما آماده نبود. سامانه در این حوزه با اشکال‌هایی(bug) مواجه بود و طبیعی است و وقتی برای طرح برنامه‌ریزی کردیم، از همکاران خواستیم تا بررسی کنند و هر جایی اشکالی هست، و آن‌ها را بر طرف کنند، مبنایی که گذاشتیم بر این اساس بود که از هزینه پست ۵۰ درصد را خانه کتاب و ۵۰ درصد را خریدار پرداخت کند.

هزینه ۷۵ هزار تومان برای ارسال یک کیلو کتاب تا چه اندازه دقیق است؟

امسال شرکت پُست شاخص‌های دیگری را به وزن بسته اضافه کرده است، از جمله حجم، مسافت و نوع بسته‌بندی بر هزینه ارسال تاثیر می‌گذارد. عددها اینطور نیست که بگوییم ارسال بسته یک کیلویی در تهران این هزینه مشخص را دارد، این بحث مربوط به زیرساخت‌های پُست و باعث شده است که مبلغ ارسال بسته‌ها افزایش پیدا کند. برنامه ما این است که برای استان تهران اقداماتی برای کاهش هزینه‌های ارسال انجام بدهیم، زیرا در استان تهران ظرفیت‌هایی داریم که به انتقال کتاب با هزینه‌های قابل قبول‌تری کمک کند.

سامانه بازار کتاب دولتی نیست، بلکه خدمات دولتی را ارائه می‌دهد

آیا امکان دارد در سامانه «بازار کتاب» افزایش هزینه در حدود قیمت‌گذاری دولتی باشد؟

ابتدا باید بگویم که سامانه بازار کتاب دولتی نیست، بلکه خدمات دولتی را ارائه می‌دهد و همیشه سامانه بازار کتاب، سامانه‌ای برای ارائه خدمات یارانه کتاب بود. پیش از این اعتبار به این سامانه می‌آمد و بر اساس آن اقدامات برنامه‌ریزی می‌شد. همچنین نگهداری و طراحی این سامانه دولتی نبود که بگوییم که بودجه ثابتی دارد. به همین دلیل باید هزینه نگهداری و شرایط پشتیبانی را از جایی تامین می‌کردیم. این اعتبارها به شدت کاهش پیدا کرده‌است و تنها کاری که می‌توانیم انجام دهیم این است که یارانه را در اختیار کتاب‌فروشی‌ها قرار دهیم تا آن‌ها بتوانند کار خود را پیش ببرند.

برای کامل شدن این چرخه، باید الگویی را بپذیریم که مداوم باشد و دچار خلل نشود. می‌توان گفت وقتی با این رویکرد به مساله نگاه کنیم، برای سامانه «بازار کتاب» گزینه‌های دیگری مانند بحث تبلیغاتی، افزایش کاربری و ارتباط با پلتفرم‌های دیگر باید فعال شود تا این سامانه بتواند جای اینکه به کتاب‌فروشی‌ها یارانه بدهد، بستری فراهم کنم تا متقاضی و خریدار بیشتری داشته باشند. مجبوریم برای شرایط اقتصادی انقباضی راهکار بیاوریم تا خدمات بازار کتاب ادامه داشته باشد.

اقبال خرید حضوری برای کتاب‌فروشی بیش از خرید مجازی است

چه تعداد کتاب‌فروشی در این سامانه عضو و چه تعداد فعال هستند؟

بیش از ۵۷۰ کتاب‌فروشی در بازار کتاب ثبت نام کردند، اما در این طرح ۲۹۷ کتاب‌فروشیِ فعال داشتیم، در حالی که در طرح میلادنور که شهریور برگزار شد، ۱۵۲ کتاب‌فروشی فعالیت کردند(ممکن است عدد و ارقام متفاوت باشد)، مساله من در مشارکت کتاب‌فروشی‌ها است که بتوانند خود را معرفی کنند.

در مدت طرح پاییزه در هفته کتاب، بیش از ۲۵ هزار نسخه کتاب فروخته شده استکه حدود ۲۰ هزار نسخه فروش حضوری بود. این اطلاعات نشان می‌دهد، اقبال خرید حضوری برای کتاب‌فروشی بیش از خرید مجازی است و می‌خواهیم این امکان را به صورت مستمر برای کتاب‌فروشی‌ها فعال کنیم تا بتوانند از ظرفیت‌ها استفاده و کتاب‌هایشان را در این حوزه عرضه کنند.

یعنی در تمام سال بتوانند ۲۰ درصد تخفیف برای خرید کتاب داشته باشند؟

تعداد قابل توجهی از کتاب‌فروشان همواره کتاب‌های خود را با تخفیف ۱۵ تا ۲۰ درصد ارائه می‌کنند. تلاش داریم به این کتاب‌فروشان یارانه بدهیم، تا این تخفیف را از مسیر یارانه بدهند، زیرا به مطالعه و ترویج کتابخوانی کمک می‌کنند. می‌توانید با توجه به اختلاف قیمت برای کتاب که توسط کتاب‌فروشی‌های سامانه بازار کتاب عرضه می‌شود، درباره درصد تخفیف آن‌ها اطلاعات به دست بیاورید. این اتفاق خوبی است که انجام می‌شود و کمک می‌کنیم افرادی که دغدغه بیشتری دارند سهم بیشتری از بازار داشته باشند.

نقد و انتقادهای منصفانه و درست به ارتقای سامانه کمک می‌کند

آیا مانند سابق به تیکت‌های سامانه «بازار کتاب» به شکل دقیق و سریع پاسخ می‌دهید؟

بازار کتاب سامانه‌ای است که برای کمک به کتاب‌فروشان و دسترسی آسان برای مخاطبان فراهم شده است. به تیکت‌ها تکتک پاسخ می‌دهند. برخی از تیکت‌ها می‌پرسند «تصمیم برای پرداخت ۵۰ درصد از هزینه پُست کتاب توسط مشتری را چه کسی می‌گیرد؟» به آن‌ها پاسخ داده می‌شود: «مدیریت بازار کتاب این تصمیمات را می‌گیرد» اما گاهی بعد از دریافت پاسخ باز هم سوال‌ها تکرار می‌شود، در این موارد ممکن است، به سوال تکراری پاسخی ندهند. ما بر این اعتقاد هستیم که نقد و انتقادهای منصفانه و درست به ارتقای سامانه کمک می‌کند.

نشر اول: ایرنا